1. Sınıf Hayat Bilgisi · Ünite 5
Doğal Afetleri Tanıyalım: Doğa Bazen Kızabilir mi?
Öğrencilerimiz bu derste deprem, sel, yangın, çığ ve heyelan gibi doğal afetleri tanıyacak, doğa olaylarının özelliklerini öğrenecekler.
Kazanım HB.1.5.3 · 30 dk okuma
Doğanın Güçlü Oyunları: Doğal Afetler
Merhaba küçük doğa dedektifleri! Dünyamız bazen çok sakin, bazen de çok hareketli olabilir. Doğa olayları aniden ve çok güçlü bir şekilde gerçekleşirse, biz buna 'Doğal Afet' deriz. Gelin bu sürpriz olayları birlikte tanıyalım!
Deprem
Yer kabuğu bazen tıpkı bir beşik gibi sallanmaya başlar. Biz bunu ayaklarımızın altında hissederiz. Evimizdeki eşyalar sallanabilir. Deprem anında hemen 'Çök-Kapan-Tutun' hareketini yaparak kendimizi korumalıyız.
Sel
Bazen yağmur günlerce durmadan ve çok hızlı yağar. Dereler, nehirler sularla dolar ve taşar. Yollar ve sokaklar su altında kalabilir. Bu çok fazla suyun her yeri kaplamasına 'Sel' adını veriyoruz.
Yangın
Ormanlarda veya evlerimizde ateşin kontrolümüz dışında büyümesidir. Ateş çok sıcaktır. Yangın gördüğümüzde hemen 112'yi arayarak itfaiye kahramanlarından yardım istemeliyiz.
Çığ ve Heyelan
Yüksek dağlardaki karların kocaman bir top gibi hızla aşağı yuvarlanmasına 'Çığ' diyoruz. Toprağın çok fazla yağmur suyu içip yumuşayarak yokuş aşağı bir kaydıraktan kayar gibi düşmesine ise 'Heyelan' yani toprak kayması denir.
Şimdi bir kelime oyunu oynayalım! Yer sallandığında buna ne diyorduk? Evet, Deprem! Peki ya çok yağmur yağıp sular taşarsa? Harikasınız, Sel! Hadi bugün evde ailenizle bu afetlerden nasıl korunacağınızı anlatan renkli bir afiş veya broşür hazırlayın. Çizdiğiniz bu resmi yarın sınıfta panomuza asalım ve arkadaşlarımızla paylaşalım!
Doğal Afetleri Tanıyalım: Doğa Bazen Kızabilir mi?: Alıştırma Soruları
1. Yüksek dağlarda biriken karların büyük bir hızla yuvarlanıp büyümesine ne ad verilir?
- A) Yangın
- B) Çığ
- C) Deprem
- D) Sel
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çığ
Kar kütlesinin dağdan aşağı hızla düşüp büyümesine çığ denir.
2. Ormanda veya binalarda ateşin çok fazla büyüyüp her yeri sarması hangi afettir?
- A) Yangın
- B) Çığ
- C) Sel
- D) Heyelan
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yangın
Kontrol edemediğimiz büyük ateşlere yangın denir.
3. Günlerce çok yağmur yağdı ve sokaklar su ile doldu. Arabalar bile ilerleyemedi. Bu olay nedir?
- A) Çığ
- B) Heyelan
- C) Sel
- D) Deprem
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sel
Çok fazla yağmur yağdığında suların taşarak etrafı kaplamasına sel denir.
4. Toprak yağmurdan çok ıslanınca tıpkı kaydıraktan kayar gibi dağdan aşağı doğru kaydı. Bu afetin adı nedir?
- A) Sel
- B) Yangın
- C) Deprem
- D) Heyelan
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Heyelan
Toprağın yerinden kopup aşağı doğru kaymasına heyelan (toprak kayması) denir.
5. Öğretmen 'Yer beşik gibi sallanıyor, hemen güvenli bir yerde Çök-Kapan-Tutun yapalım!' dediğinde hangi afet oluyordur?
- A) Deprem
- B) Sel
- C) Heyelan
- D) Çığ
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Deprem
Deprem sırasında yer sarsılır. Kendimizi korumak için Çök-Kapan-Tutun yapmalıyız.