Online Kolej
Kayıt Ol

10. Sınıf Fizik · Ünite 3

Devrelerin Gizli Kodu: Akım, Voltaj ve Direnç İlişkisi

Basit bir elektrik devresinde potansiyel fark, akım ve direnç arasındaki ilişkiyi (Ohm Yasası) örnek olaylar ve deney kurgularıyla öğreneceğiz.

Kazanım FİZ.10.3.3 · 40 dk okuma

Elektriğin Görünmez Kuralları

Bir elektrik devresindeki elektronların hareketini anlamak, bir su tesisatındaki suyun akışını anlamaya çok benzer. Su deposunun yüksekliği potansiyel farkı (voltajı), borudan akan suyun miktarı elektrik akımını, borunun içindeki pürüzler veya darlık ise direnci temsil eder. Peki, bu üç temel kavram arasında nasıl bir ilişki vardır?

Ohm Yasası: Büyük Keşif

1827 yılında Alman fizikçi Georg Simon Ohm, basit bir elektrik devresinde iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkın, iletkenden geçen akıma oranının sıcaklık sabit kaldığı sürece değişmediğini keşfetti. Bu sabit değere o iletkenin elektriksel direnci diyoruz. Bu muhteşem ilişki fizikte Ohm Yasası olarak bilinir.

R=VI  ⟹  V=I⋅RR = \frac{V}{I} \implies V = I \cdot R
  • V (Potansiyel Fark): Birimi Volt (V)'tur. Devreye paralel bağlanan voltmetre ile ölçülür. - I (Akım): Birimi Amper (A)'dir. Devreye seri bağlanan ampermetre ile ölçülür. - R (Direnç): Birimi Ohm (Ω)'dur. İletkenin akıma karşı gösterdiği zorluktur.

Kendi Deneyimizi Tasarlayalım

Bir güç kaynağı, bir direnç (örneğin bir ampul), bir ampermetre ve bir voltmetre alalım. Ampermetreyi dirence seri, voltmetreyi ise dirence paralel bağlayalım. Güç kaynağının potansiyel farkını artırdıkça, ampermetreden okuduğumuz akım değerinin de aynı oranda arttığını gözlemleriz. Her ölçümde voltajı akıma böldüğümüzde hep aynı sonucu (direnci) buluruz.

I (Akım)V (Voltaj)Eğim = Direnç

Günlük Hayattan Bir Örnek

Evimizdeki el fenerlerinin parlaklığı pillerin gücüne bağlıdır. Daha fazla pil ekleyip potansiyel farkı artırdığınızda, devreden geçen akım artar ve lamba daha parlak yanar. Ancak lambanın içindeki filamanın direnci sabittir, sadece üzerinden geçen akım Ohm Yasasına uygun olarak artmıştır.

auto_awesome

Devrelerin Gizli Kodu: Akım, Voltaj ve Direnç İlişkisi: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Bir elektrik devresinde potansiyel fark ve elektrik akımını ölçmek için kullanılması gereken aletler ve bağlanma şekilleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  2. Soru 2

    2. Bir direncin uçları arasındaki potansiyel fark 24 V, üzerinden geçen akım ise 4 A olarak ölçülmüştür. Buna göre bu direncin değeri kaç Ohm'dur?

  3. Soru 3

    3. Sıcaklığı sabit tutulan iletken bir telin uçları arasındaki potansiyel fark iki katına çıkarıldığında, bu tel için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru olur?

  4. Soru 4

    4. Fizik laboratuvarında deney yapan bir öğrenci, bir direncin uçlarına uyguladığı potansiyel farkı 10 V'tan 30 V'a çıkardığında, akımın da 2 A'den 6 A'e çıktığını gözlemliyor. Öğrencinin bu verilerden çıkaracağı en doğru sonuç nedir?

  5. Soru 5

    5. K ve L iletkenlerine ait Potansiyel Fark - Akım grafikleri çizildiğinde, K'nin grafiğinin eğiminin L'ninkinden daha büyük olduğu görülüyor. Aynı uzunluk ve kalınlıktaki bu teller için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Devrelerin Gizli Kodu: Akım, Voltaj ve Direnç İlişkisi testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol