Online Kolej
Kayıt Ol

11. Sınıf Kimya · Ünite 1

Günlük Hayatta Enerji Değişimleri: Isınan ve Soğuyan Olaylar

Fiziksel ve kimyasal olaylardaki ısı alışverişini, günlük hayat örnekleri ve deney tasarımları üzerinden incelediğimiz; takım çalışması ve bilimsel iletişimi merkeze alan bir ders.

Kazanım KİM.11.1.1 · 40 dk okuma

Enerjinin Görünmez Gücü

Kışın ellerimizi ısıtmak için birbirine sürttüğümüzde veya bir kamp ateşinin etrafında oturduğumuzda açığa çıkan ısıyı hissederiz. Peki, yazın serinlemek için bardağımıza attığımız buz erirken çevreden nasıl ısı alır? İşte doğadaki tüm fiziksel ve kimyasal olayların temelinde bu muazzam enerji alışverişi yatar.

Endotermik ve Ekzotermik Olaylar

Madde bir hâlden diğerine geçerken (fiziksel değişim) veya molekül yapısı değişip tamamen yeni maddelere dönüşürken (kimyasal değişim) mutlaka enerji alır ya da verir. Gerçekleşmesi için çevreden sürekli ısı (enerji) alan olaylara endotermik, gerçekleşirken çevreye ısı vererek ortamı ısıtan olaylara ise ekzotermik olaylar diyoruz.

  • Endotermik (Isı Alan) Örnekler: Buzun erimesi, yemeğin pişmesi, bitkilerin fotosentez yapması. -- Ekzotermik (Isı Veren) Örnekler: Suyun donması, doğalgazın yanması, asit ve bazların tepkimeye girmesi.

Bilimin Özü: Birlikte Keşfetmek

Bilim sadece kitaptaki formüllerden ibaret değildir; laboratuvarda takım çalışmasıyla keşfedilir! Sınıfta gruplara ayrılarak kendi enerji değişimi deneyinizi tasarlayabilirsiniz. Örneğin yalıtılmış bir bardak suya bir miktar kalsiyum klorür eklendiğinde bardağın ısındığını, amonyum nitrat eklendiğinde ise aniden soğuduğunu göreceksiniz.

Bu süreçte görev dağılımı yapmak, zamanı iyi planlamak ve deney planlandığı gibi gitmediğinde inatlaşmak yerine farklı bakış açılarına açık olmak, başarılı bir bilim insanının en önemli özellikleridir. Hata yaptığımızda 'Nerede hata yaptık?' sorusunu mütevazılıkla tartışabilmek, doğru sonucu bulmak kadar kıymetlidir.

ΔH=Hu¨ru¨nler−Hgirenler\Delta H = H_{\text{ürünler}} - H_{\text{girenler}}

Yukarıdaki formül entalpi (enerji) değişimini gösterir. Eğer tepkime sonucunda ürünlerin enerjisi girenlerden düşükse, aradaki fark çevreye ısı olarak verilir (Ekzotermik, negatif sonuç). Ürünlerin enerjisi daha yüksekse çevreden ısı alınmıştır (Endotermik, pozitif sonuç). Olayları gözlemlerken hissettiğimiz sıcaklık artışı veya azalışı, enerjinin hangi yöne aktığı konusunda bize en net kopyayı verir.

auto_awesome

Günlük Hayatta Enerji Değişimleri: Isınan ve Soğuyan Olaylar: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Aşağıdakilerden hangisi günlük hayatta karşılaştığımız ekzotermik (çevreye ısı veren) bir olaydır?

  2. Soru 2

    2. Laboratuvar dersinde enerji değişimi deneyi yapan bir grubun deneyi bekledikleri gibi sonuçlanmamıştır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli değerlerine göre, öğrencilerin hangi davranışı sergilemesi hedeflenmektedir?

  3. Soru 3

    3. Yalıtılmış bir kapta bulunan bir miktar suya X katısı eklendiğinde, suyun sıcaklığının 20 dereceden 45 dereceye çıktığı gözlemleniyor. Bu olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

  4. Soru 4

    4. Fiziksel ve kimyasal olaylardaki enerji değişimleri kıyaslandığında, genellikle aşağıdaki durumlardan hangisi gözlemlenir?

  5. Soru 5

    5. Bir deneyde tepkimenin entalpi değişimi (\Delta H) negatif (sıfırdan küçük) bulunmuştur. Bu durumla ilgili; I. Olay ekzotermiktir. II. Ürünlerin toplam enerjisi, girenlerin toplam enerjisinden küçüktür. III. Tepkime gerçekleşirken ortamın sıcaklığı zamanla azalır. yargılarından hangileri bilimsel olarak doğrudur?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Günlük Hayatta Enerji Değişimleri: Isınan ve Soğuyan Olaylar testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol