2. Sınıf Matematik · Ünite 3
Şekillerin Gizemi: Dönünce Değişir mi?
Geometrik cisimlerin ve şekillerin duruşları, yönleri veya büyüklükleri değiştiğinde özelliklerinin aynı kaldığını eğlenceli örneklerle keşfediyoruz.
Kazanım MAT.2.3.4 · 30 dk okuma
Şekillerin Sihirli Dünyasına Hoş Geldiniz!
Merhaba küçük kâşifler! Bugün geometrik şekillerin ve cisimlerin en büyük sırrını öğreneceğiz. Acaba bir şekil baş aşağı durduğunda veya yana yattığında başka bir şekle mi dönüşür? Hadi birlikte inceleyelim!
Yukarıdaki resme bakın. Biri düz, diğeri ters duran iki şekil görüyorsunuz. İkisi de birer üçgen! Üçgenin 3 kenarı ve 3 köşesi vardır. Ters çevirsek de, yana yatırsak da bu özellikler asla değişmez.
Büyüklük ve Yön Şekli Değiştirmez
Sınıfımızdaki eşyaları düşünün. Silgi küçük bir dikdörtgen prizmadır. Öğretmen masası ise kocaman bir dikdörtgen prizmadır. Biri çok küçük, diğeri çok büyük olsa da ikisinin de genel biçimi ve adı aynıdır.
- Boyutları (büyük veya küçük olması) farklı olabilir. Yönleri (sağa, sola, yukarı veya aşağı bakması) farklı olabilir. Durduğu yer farklı olabilir. Ancak şeklin adı ve özellikleri her zaman aynı kalır!
Oyuncaklarla Hayal Edelim
Oyuncak bir silindir düşünelim, tıpkı bir pil gibi. Pili masada dik tutarsak da silindirdir, masaya yatırıp yuvarlarsak da silindirdir. Bakış açımız veya cismin duruşu onun ne olduğunu değiştirmez. Cisimlere üstten, yandan veya uzaktan baksak da onların köşe ve yüzey gibi temel özellikleri aynıdır.
Özetle...
Geometrik şekiller ve cisimler çok inatçıdır! Ne kadar çevirirsek çevirelim, ne kadar uzağa koyarsak koyalım veya boyunu ne kadar değiştirirsek değiştirelim kendi özelliklerinden asla vazgeçmezler.
Şekillerin Gizemi: Dönünce Değişir mi?: Alıştırma Soruları
1. Bir kareyi saat yönünde biraz döndürüp çapraz durmasını sağladık. Bu şekil şimdi nedir?
- A) Üçgen
- B) Kare
- C) Daire
- D) Dikdörtgen
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kare
Şekiller döndürüldüğünde isimleri ve kenar sayıları değişmez. Kareyi çevirsek bile o hala bir karedir.
2. Bir oyuncak küpü havaya attık ve yere düştü. Yere düştüğünde ve ters döndüğünde küpün köşe sayısı değişir mi?
- A) Evet, artar
- B) Evet, azalır
- C) Hayır, hiç değişmez
- D) Küp daireye dönüşür
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hayır, hiç değişmez
Geometrik cisimlerin konumu veya duruşu değiştiğinde köşe, ayrıt veya yüz sayısı asla değişmez.
3. Ayşe masasına bir pil (silindir) koydu. Pili önce dik duracak şekilde tuttu, sonra masaya yatırdı. Ayşe'nin bu etkinliğinden hangi sonucu çıkarabiliriz?
- A) Cisimlerin duruşu değişince şekilleri de değişir
- B) Pili yatırırsak küp olur
- C) Cisimlerin konumu değişse de özellikleri değişmez
- D) Dik duran cisimler daha büyüktür
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Cisimlerin konumu değişse de özellikleri değişmez
Silindiri yatırmak sadece onun masadaki duruşunu değiştirir, şeklini ve geometrik özelliklerini değiştirmez.
4. Defterimize bir kocaman üçgen, bir de çok küçük üçgen çizdik. Bu iki şekil için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) İkisinin de 3 köşesi vardır
- B) İkisinin de 3 kenarı vardır
- C) Büyük olanın daha fazla köşesi vardır
- D) İkisi de üçgendir
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Büyük olanın daha fazla köşesi vardır
Şekillerin boyutları büyüse veya küçülse de köşe ve kenar sayıları değişmez. Her iki üçgenin de 3 köşesi vardır.
5. Ali, oyuncak bir dikdörtgen prizmasını eline alıp önce tam karşıdan, sonra da üstten bakıyor. Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Farklı açılardan bakınca prizmanın kenar sayısı azalır
- B) Cisme farklı yönlerden baksak da onun bir dikdörtgen prizması olduğu gerçeği ve genel özellikleri değişmez
- C) Üstten bakıldığında prizma silindire dönüşür
- D) Cisimler sadece karşıdan bakıldığında geometrik bir şekle benzer
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Cisme farklı yönlerden baksak da onun bir dikdörtgen prizması olduğu gerçeği ve genel özellikleri değişmez
Cisimlere farklı açılardan baktığımızda sadece o an gördüğümüz yüzeyi farklı olabilir ama cismin tüm özellikleri bütünüyle aynı kalır.