3. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 6
Elektriği Tasarruflu Kullanıyorum: Geleceğimi Koruyorum!
Bu derste elektrikli aletlerin ne kadar enerji harcadığını tahmin etmeyi ve minik hesaplamalarla dünyamızı nasıl koruyacağımızı öğreneceğiz.
Kazanım FB.3.6.3 · 35 dk okuma
Elektrik Bizim Görünmez Kahramanımız!
Evimizde düğmeye bastığımızda odamızı aydınlatan, yiyeceklerimizi soğuk tutan ve en sevdiğimiz çizgi filmleri izlememizi sağlayan görünmez bir kahraman var: Elektrik! Ancak bu kahramanın gücü sonsuz değildir. Onu dikkatli ve verimli kullanmalıyız.
Enerji Dedektifleri İş Başında!
Elektriği boş yere harcamamak için tasarruf yaparız. Peki, hangi aletin ne kadar elektrik harcadığını nasıl bilebiliriz? Bilim insanları gibi veriler toplayarak tahminler yapabiliriz. Unutmayın, her alet aynı miktarda elektrik harcamaz.
- Isıtıcılar, elektrikli soba ve ütü gibi aletler çok fazla elektrik harcar.
- Televizyon ve bilgisayarlar orta derecede elektrik kullanır.
- LED ampuller ise çok az elektrik harcar.
Sayılarla Tasarruf Tahmini
Evimizde eski tip bir lamba yerine, yeni nesil tasarruflu bir lamba kullandığımızı düşünelim. Eski lamba bir saatte 4 birim elektrik harcarken, tasarruflu lamba sadece 1 birim elektrik harcar. Ne kadar tasarruf ettiğimizi bulalım:
Tam 3 birim tasarruf ettik! Peki, evimizdeki 5 eski lambayı yenisiyle değiştirirsek ne olur? Bunu da hesaplayabiliriz:
Harika! Tam 15 birim elektrik kurtarmış olduk. Aşağıdaki grafikte eski ampul ile tasarruflu ampulün harcadığı enerjiyi görebilirsiniz.
Bilimsel Önerme (Fikir) Oluşturalım
Önerme, topladığımız bilgilere dayanarak söylediğimiz ve doğruluğunu ölçebildiğimiz bir fikirdir. Örneğin; 'Isıtan aletler daha çok elektrik harcıyorsa, kışın elektrik faturamız ilkbahara göre daha yüksek gelir.' Bu çok güzel bir bilimsel önermedir!
Yaptığımız tahminlerin geçerli olup olmadığını faturaları karşılaştırarak sorgulayabiliriz. Eğer faturamız kışın gerçekten daha yüksekse, tahminimiz doğru demektir. Siz de kendi evinizde birer Enerji Dedektifi olabilirsiniz!
Elektriği Tasarruflu Kullanıyorum: Geleceğimi Koruyorum!: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdaki davranışlardan hangisi elektriği tasarruflu kullanmamızı sağlar?
- A) Buzdolabının kapağını uzun süre açık bırakmak
- B) Kullanmadığımız odalardaki lambaları kapatmak
- C) Televizyonu izlemesek bile bütün gün açık bırakmak
- D) Gündüz vakti perdeleri kapatıp lambaları yakmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kullanmadığımız odalardaki lambaları kapatmak
Kullanılmayan lambaları kapatmak en basit ve etkili elektrik tasarrufu yöntemlerinden biridir.
2. Elektrik tasarrufu yapmak için kullanmadığımız bir aletin fişini çekerken nelere dikkat etmeliyiz?
- A) Fişi kablosundan sıkıca tutup çekmeliyiz
- B) Ellerimiz ıslakken fişi hızlıca çekmeliyiz
- C) Kuru ellerimizle sadece fişin sert kısmından tutup çekmeliyiz
- D) Fişi prizde yarım çekilmiş halde bırakmalıyız
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kuru ellerimizle sadece fişin sert kısmından tutup çekmeliyiz
Elektrik güvenliği için fişler her zaman kuru elle ve kablosundan değil, fişin kendisinden tutularak çekilmelidir.
3. Bir tabloda elektrikli aletlerin 1 saatte harcadığı enerji miktarları verilmiştir: Fırın 5 birim, Televizyon 2 birim, Lamba 1 birim. Bu verilere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Lamba en fazla elektriği harcayan alettir.
- B) Televizyon, fırından daha fazla elektrik harcar.
- C) Fırın, televizyon ve lambanın toplamından daha fazla elektrik harcar.
- D) Fırın ve televizyon aynı miktarda elektrik harcar.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Fırın, televizyon ve lambanın toplamından daha fazla elektrik harcar.
Televizyon (2) + Lamba (1) = 3 birim yapar. Fırın ise tek başına 5 birim harcadığı için toplamından daha fazladır.
4. Ali'nin ailesi elektrikli sobayı günde 4 saat kullanıyor ve her saat için 2 TL'lik elektrik harcıyorlar. Eğer sobayı günde 1 saat kullanmaya karar verirlerse, bir günde kaç TL tasarruf etmiş olurlar?
- A) 2 TL
- B) 4 TL
- C) 6 TL
- D) 8 TL
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 6 TL
Eskiden 4 x 2 = 8 TL harcıyorlardı. Şimdi 1 x 2 = 2 TL harcayacaklar. Tasarruf edilen miktar: 8 - 2 = 6 TL'dir.
5. Ayşe, 'Eğer tabletimle oynamayı tamamen bırakırsam evimizin elektrik faturası yarı yarıya azalır' diye bir tahmin yapmıştır. Ayşe'nin bu tahmininin geçerliliğini sorgulaması için ne yapması gerekir?
- A) Yeni ve daha büyük bir tablet satın alması
- B) Tableti hiç kullanmadığı ayın faturası ile eski faturayı karşılaştırması
- C) Tableti eskisinden daha çok kullanıp faturaya bakması
- D) Buzdolabının fişini çekerek tableti şarj etmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tableti hiç kullanmadığı ayın faturası ile eski faturayı karşılaştırması
Bir tahminin doğruluğunu kontrol etmek için değişiklik yaptığımız durumun sonuçlarını (faturaları) karşılaştırmamız gerekir.