3. Sınıf Matematik · Ünite 3
Eğlenceli Çevre Ölçümleri: Etrafında Neler Var?
Çevremizdeki nesnelerin yüzeylerinin hangi geometrik şekillere benzediğini keşfediyor, standart olmayan birimlerle (karış, silgi vb.) çevrelerini tahmin edip ölçüyoruz.
Kazanım MAT.3.3.4 · 35 dk okuma
Merhaba Genç Kâşifler! Çevre Nedir?
Çevre, bir şeklin ya da nesnenin etrafını saran çizginin toplam uzunluğudur. Bir parkın etrafında tam bir tur yürüdüğünüzü düşünün; işte yürüdüğünüz o yol parkın çevresidir! Masanızın, defterinizin ya da en sevdiğiniz oyuncağınızın kutusunun da bir çevresi vardır.
Eşyaların Yüzeyleri Hangi Şekillere Benzer?
Çevreyi ölçmeden önce, ölçeceğimiz yüzeyin hangi geometrik şekle benzediğini bulmalıyız. Örneğin masamızın üstü genellikle bir dikdörtgene benzer. Zekâ küpünüzün bir yüzü karedir. Peki ya mutfaktaki konserve kutusunun alt tabanı? Evet, harikasınız! O bir çemberdir.
Ölçüm Araçlarımızı Seçelim
Çevreyi ölçmek için her zaman cetvele ihtiyacımız yoktur. Kendi standart olmayan ölçme araçlarımızı kullanabiliriz. Parmak, karış, adım, kalem, silgi veya ataş kullanarak da nesnelerin çevrelerini ölçebiliriz!
Önce Tahmin Et, Sonra Ölç!
Şimdi bir oyun oynayalım. Matematik kitabınızın kapağını çevresinden silginizle ölçeceksiniz. Ama durun! Önce bir tahmin yürütelim.
- Sizce kitabınızın çevresi kaç silgi boyundadır? (Belki 12, belki 15?)
- Tahmininizi bir kâğıda yazın.
- Şimdi silginizi uc uca ekleyerek kitabın tüm kenarlarını dolaşın.
Eğer kitabın kısa kenarı 3 silgi, uzun kenarı 5 silgi boyundaysa, çevresini toplama işlemiyle buluruz:
Demek ki kitabın çevresi 16 silgi boyundaymış. Tahmininiz 15 ise çok yaklaştınız demektir! Tahmin yapmak zihnimizi çalıştırır. Her ölçümde tahminlerinizin ne kadar geliştiğini göreceksiniz.
Eğlenceli Çevre Ölçümleri: Etrafında Neler Var?: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdaki eşyalardan hangisinin yüzeyi ölçülürken 'çember' şeklinin çevresi ölçülmüş olur?
- A) Kitabın üst kapağı
- B) Salça konserve kutusunun alt tabanı
- C) Yazı tahtasının yüzeyi
- D) Kare şeklindeki zekâ küpünün bir yüzü
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Salça konserve kutusunun alt tabanı
Konserve kutusunun alt ve üst tabanı çember (veya daire) şeklindedir. Kitap ve yazı tahtası dikdörtgen, zekâ küpü ise karedir.
2. Aşağıdakilerden hangisi standart olmayan (kişiden kişiye değişebilen veya eşyalarla yapılan) bir uzunluk ölçme aracıdır?
- A) Karış
- B) Mezura
- C) Metre
- D) Cetvel
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Karış
Metre, mezura ve cetvel standart (herkes için aynı olan) ölçme araçlarıdır. Ancak karış, parmak, adım gibi araçlar standart olmayan ölçme araçlarıdır.
3. Ali, sırasının üst yüzeyinin çevresini kalemiyle ölçecektir. Ölçüme başlamadan önce çevrenin 15 kalem uzunluğunda olduğunu tahmin etmiştir. Ölçüm yaptığında ise 17 kalem uzunluğunda olduğunu bulmuştur. Ali'nin tahmini ve ölçüm sonucu arasındaki fark kaç kalemdir?
- A) 1
- B) 2
- C) 3
- D) 4
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 2
Ali'nin ölçüm sonucu 17 kalem, tahmini ise 15 kalemdir. Aralarındaki fark: 17 - 15 = 2 kalemdir.
4. Ayşe, resim defterinin kapağının çevresini ataş kullanarak ölçüyor. Defter dikdörtgen şeklindedir. Ayşe, dikkat etmesi gereken hangi kurala uyarsa DOĞRU bir ölçüm yapmış olur?
- A) Ataşları aralarında büyük boşluklar bırakarak dizmek
- B) Sadece defterin iki kenarını ölçmek
- C) Ataşları hiç boşluk bırakmadan ve üst üste bindirmeden uç uca ekleyerek tüm kenarları ölçmek
- D) Ataşları sayarken bazılarını atlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ataşları hiç boşluk bırakmadan ve üst üste bindirmeden uç uca ekleyerek tüm kenarları ölçmek
Çevre uzunluğu ölçülürken başlangıç noktasından itibaren ölçme aracı hiç boşluk kalmayacak ve üst üste binmeyecek şekilde ucu ucuna eklenerek şeklin tüm kenarları dolaşılmalıdır.
5. Elif, kare şeklindeki küçük bir hediye kutusunun kapağının çevresini silgisiyle ölçüyor. Kapağın bir kenarını 4 silgi uzunluğunda ölçtüğüne göre, kapağın toplam çevresi kaç silgi uzunluğundadır?
- A) 8
- B) 12
- C) 16
- D) 20
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 16
Kare şeklinin 4 eşit kenarı vardır. Bir kenarı 4 silgi uzunluğundaysa, toplam çevre 4 + 4 + 4 + 4 = 16 silgi uzunluğunda olur.