3. Sınıf Matematik · Ünite 2
Sayıların Gizemli Dünyası: Çarpma, Bölme ve Basamaklar
Üç basamaklı sayıları çözümlüyor, çarpma ve bölme işlemlerinin eğlenceli kurallarını öğreniyoruz. Sayıların bileşenlerini ve aralarındaki büyülü ilişkileri keşfetmeye hazır mısın?
Kazanım MAT.3.2.3 · 40 dk okuma
Merhaba matematik dedektifleri! Bugün sayılarla sihir yapmaya hazır mısınız? Önce 3 basamaklı dev sayıların içine büyüteçle bakacağız, sonra da çarpma ve bölme işlemlerinin gizli kahramanlarıyla tanışacağız.
Üç Basamaklı Sayıların Sırrı: Çözümleme
Sayıların da bizim gibi yaşadığı evler, yani basamakları vardır. Bir sayının 'Sayı Değeri' kendi başına ne kadar olduğudur. 'Basamak Değeri' ise oturduğu eve göre kazandığı güçtür!
- Sayı Değeri: Rakamın aynısıdır. (Örn: 456 sayısındaki 4'ün sayı değeri 4'tür.)
- Basamak Değeri: Rakamın bulunduğu evdeki değeridir. (Örn: 456'daki 4, yüzler basamağında olduğu için basamak değeri 400'dür.)
Şimdi 456 sayısını evlerine göre, yani basamak değerlerine göre çözümleyelim:
Çarpma İşleminin Ailesi ve 'Kat' Kavramı
Çarpma işlemi, bir sayının katlarını bulmanın en hızlı yoludur. '3 kere 4' demek, 3 tane 4'ün yan yana gelip toplanması, yani 4'ün 3 katı demektir. Bu sihirli işlemde sayıların özel isimleri vardır:
Harika bir sır verelim: Çarpanların yerini değiştirseniz bile sonuç (Çarpım) asla değişmez! Buna çarpma işleminin sihirli kuralı diyoruz.
İki Basamaklıları Çarpalım
Şimdi iki basamaklı bir sayıyı bir basamaklı sayıyla çarpalım. Örneğin 14 tane cevizi olan 2 arkadaşın toplam ceviz sayısını bulalım.
Bölme İşleminin Ekibi
Bölme işlemi adaletli bir paylaşma ustasıdır. Bir şeyleri eşit paylaştırmak istediğimizde bölme yaparız. Bölme ailesinin 4 önemli üyesi vardır: Bölünen, Bölen, Bölüm ve Kalan. Aşağıdaki çizimde bu kahramanların yerlerini görebilirsiniz!
Mesela 39 şekeri 3 arkadaşa eşit paylaştıralım. 3 onluğu 3'e bölersek 1 onluk, 9 birliği 3'e bölersek 3 birlik düşer. Sonucumuz, yani Bölüm 13 olur!
Sayıların Gizemli Dünyası: Çarpma, Bölme ve Basamaklar: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdaki çarpma işleminde sayılardan biri 8, diğeri 4'tür. Bu işlemin 'çarpım' elemanı kaçtır?
- A) 12
- B) 2
- C) 32
- D) 48
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 32
Çarpma işleminde çarpanların çarpılmasıyla elde edilen sonuca 'çarpım' denir. 8 x 4 = 32'dir.
2. 724 sayısındaki 2 rakamının basamak değeri ile sayı değerinin toplamı kaçtır?
- A) 20
- B) 22
- C) 4
- D) 24
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 22
2 rakamı onlar basamağındadır, bu yüzden basamak değeri 20'dir. Sayı değeri ise rakamın kendisi, yani 2'dir. Toplamı 20 + 2 = 22 olur.
3. Zeynep 6 x 5 işleminin sonucunu hesaplıyor. Ali ise 5 x 6 işleminin sonucunu buluyor. Bu iki sonuç için hangisi söylenebilir?
- A) Zeynep'in sonucu daha büyüktür.
- B) Ali'nin sonucu daha küçüktür.
- C) Çarpanların yeri değişse de çarpım (sonuç) aynı kalır.
- D) İkisi de farklı sonuçlar bulur.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Çarpanların yeri değişse de çarpım (sonuç) aynı kalır.
Çarpma işleminde çarpanların yer değiştirmesi çarpımı (sonucu) değiştirmez. İkisi de 30 bulur.
4. Ahmet amca topladığı 63 elmayı 3 sepete eşit olarak paylaştırmak istiyor. Bu durumu anlatan bölme işleminde 'bölünen' ve 'bölen' sırasıyla hangisidir?
- A) Bölünen: 3, Bölen: 63
- B) Bölünen: 63, Bölen: 3
- C) Bölünen: 21, Bölen: 3
- D) Bölünen: 63, Bölen: 21
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bölünen: 63, Bölen: 3
Paylaştırılan toplam elma sayısı 'bölünen' (63), sepet sayısı ise 'bölen'dir (3).
5. Onlar basamağının basamak değeri 50, birler basamağı 4 ve yüzler basamağının basamak değeri 300 olan bir sayımız var. Bu sayının birler basamağındaki rakamı 3 ile çarparsak sonuç kaç olur?
- A) 15
- B) 12
- C) 9
- D) 6
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 12
Sayı 354'tür. Birler basamağında 4 rakamı vardır. 4 x 3 = 12 eder.