Işık Kirliliği ve Canlılara Etkisi: Gökyüzümüzü Geri Verin!

Görme Serüvenimiz ve Işık

Karanlık bir odaya girdiğinizde etrafınızı görebilir misiniz? Hayır! Çevremizdeki varlıkları görebilmemiz için ışığa ihtiyacımız vardır. Işık, nesnelere çarpar ve gözümüze ulaşarak görmemizi sağlar.

Işık Kaynakları Nelerdir?

Çevremize ışık yayarak etrafı aydınlatan cisimlere 'ışık kaynağı' diyoruz. Güneş ve yıldızlar doğada kendiliğinden bulunan doğal ışık kaynaklarımızdır. Ampul, el feneri ve mum ise insanların yaptığı yapay ışık kaynaklarıdır.

Gereğinden Fazla Işık: Işık Kirliliği

Işık ne kadar çok olursa o kadar iyi görürüz sanıyorsanız, yanılıyorsunuz! Işığın yanlış yerde, yanlış zamanda, yanlış yönde ve gereğinden fazla kullanılmasına 'ışık kirliliği' denir.

Işık Kirliliği Canlıları Nasıl Etkiler?

Gökyüzüne baktığınızda yıldızları görememenizin en büyük sebebi sokak lambalarının oluşturduğu ışık kirliliğidir. Ancak durum sadece bizim yıldızları göremememizden ibaret değildir. Göçmen kuşlar yollarını yıldızlara bakarak bulurlar. Şehirlerdeki aşırı ışık yüzünden yollarını kaybedip binalara çarpabilirler.

Ayrıca yavru deniz kaplumbağaları (Caretta caretta) yumurtadan çıkınca denizin üzerindeki ay ışığını takip ederek suya ulaşmaya çalışırlar. Sahil kenarındaki otellerin ve yolların güçlü ışıkları onları kandırır ve denize değil, yollara doğru gitmelerine sebep olur. Bu durum onların hayatını tehlikeye atar.

Problemi Çözelim: Ne Yapmalıyız?

Bu problemleri çözmek için hepimize görevler düşüyor. Aşağıdaki önerileri inceleyelim:

• Sokak lambaları gökyüzünü değil, sadece yeri (aşağıyı) aydınlatacak şekilde tasarlanmalıdır.
• Gereksiz yanan tabelalar ve vitrin ışıkları gece belli bir saatten sonra kapatılmalıdır.
• Sokaklarda ve binalarda hareket sensörlü lambalar kullanılarak sadece ihtiyaç anında ışık yanması sağlanmalıdır.

Doğru aydınlatma yöntemlerini kullanırsak hem canlıların hayatını kurtarırız hem de enerji tasarrufu yaparak doğayı korumuş oluruz.