4. Sınıf Sosyal Bilgiler · Ünite 3
Çevremizdeki Hazineler: Ortak Mirasımız
Bu derste kültür, millî kültür ve ortak miras kavramlarını öğrenecek; çevremizdeki tarihî güzellikleri, geçmişten günümüze oyun ve oyuncakları keşfedeceğiz.
Kazanım SB.4.3.3 · 30 dk okuma
Merhaba Zaman Yolcuları!
Etrafınıza baktığınızda sadece binalar ve yollar mı görüyorsunuz? Aslında çevremiz, geçmişten bize kalan harika hazinelerle dolu! Bu hazinelere 'Ortak Miras' diyoruz. Ortak miras, atalarımızdan bize kalan ve hepimize ait olan tarihî eserler, doğal güzellikler, sanat eserleri ve hatta yüzlerce yıllık geleneklerdir.
Kültür ve Millî Kültür Nedir?
Bir toplumun ürettiği ve nesilden nesile aktardığı her şeye kültür denir. Yemeklerimiz, kıyafetlerimiz, türkülerimiz bizim kültürümüzdür. Sadece bizim ülkemize, bizim milletimize ait olan ve bizi diğer milletlerden ayıran özelliklere ise 'Millî Kültür' adını veriyoruz. Millî kültürümüz bizi biz yapan en önemli yapboz parçasıdır.
Geçmişten Bugüne Oyunlar ve Oyuncaklar
Biliyor musunuz, dedeleriniz ve nineleriniz de tıpkı sizin gibi oyun oynamayı çok severdi! Ancak onların oyuncakları tabletler veya pilli arabalar değildi. Tahtadan yapılmış arabalar, el emeği bez bebekler, topaçlar ve aşık kemikleri vardı. Saklambaç, körebe, beştaş ve seksek gibi oyunlar ise yıllardır hiç değişmeden, dedelerimizden bize kadar geldi. Bu oyunlar da bizim ortak mirasımızın en eğlenceli parçalarından biridir.
Ailemizin Tarihi ve Çevremizdeki Miras
Ailenizin eski fotoğraf albümlerine hiç baktınız mı? Orada dedenizin gençliğini, eski bayram kutlamalarını ve eski eşyaları görebilirsiniz. Aile tarihi, aslında en küçük kültür hazinemizdir. Evimizin dışına çıktığımızda ise mahallemizdeki eski bir taş köprü, asırlık bir çınar ağacı veya dedelerimizin yaptığı eski bir ev çevremizdeki ortak miras ögeleridir. Bu eserler bize geçmişte insanların nasıl yaşadığını, nelere değer verdiğini sessizce anlatır.
Ortak Mirası Tanımak Neden Önemli?
- Geçmişimizle bağ kurmamızı ve kim olduğumuzu anlamamızı sağlar.
- Ülkemize ve milletimize olan sevgimizi, aidiyet duygumuzu artırır.
- Gelecek nesillere, yani sizden sonra gelecek çocuklara bu güzellikleri bozulmadan aktarmamıza yardımcı olur.
Şimdi bir dedektif gibi çevrenizi inceleme sırası sizde! Bakalım yaşadığınız mahallede veya evinizde hangi ortak miras ögelerini bulacaksınız?
Çevremizdeki Hazineler: Ortak Mirasımız: Alıştırma Soruları
1. Atalarımızdan bize kalan, hepimize ait olan tarihî eserler, doğal güzellikler ve sanat eserlerine ne ad verilir?
- A) Kişisel eşya
- B) Ortak miras
- C) Teknolojik alet
- D) Gelecek planı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ortak miras
Geçmişten günümüze ulaşan ve tüm toplumun ortak malı olan tarihi, kültürel ve doğal değerlere ortak miras denir.
2. Aşağıdakilerden hangisi geçmişten günümüze gelen ortak miras ögelerimizden biri olan geleneksel oyunlarımızdandır?
- A) Bilgisayar oyunları
- B) Tablet oyunları
- C) Körebe
- D) Robot yapımı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Körebe
Körebe, seksek, saklambaç gibi oyunlar atalarımızdan günümüze ulaşan, sokaklarda oynanan geleneksel ortak miras oyunlarımızdır.
3. Ayşe, hafta sonu mahallesindeki eski bir taş köprüyü ve dedesinden kalma köstekli saati incelemiştir. Ayşe'nin incelediği bu ögeler sırasıyla hangi alanlara aittir?
- A) Ortak miras ve aile tarihi
- B) Gelecekteki teknolojik gelişmeler ve okul tarihi
- C) Sadece doğal varlıklar ve teknoloji
- D) Eğitim teknolojileri ve ortak miras
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ortak miras ve aile tarihi
Mahalledeki eski taş köprü çevremizdeki ortak mirasa, dedesinden kalma saat ise doğrudan ailenin geçmişini yansıttığı için aile tarihine bir örnektir.
4. Millî kültürümüzü ve çevremizdeki ortak mirasımızı korumak bizim için neden önemlidir?
- A) Daha çok para kazanmak için
- B) Sadece turistlerin fotoğraf çekmesi için
- C) Yerlerine yeni ve modern binalar yapmak için
- D) Geçmişimizle bağ kurmak ve kimliğimizi yaşatmak için
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Geçmişimizle bağ kurmak ve kimliğimizi yaşatmak için
Ortak mirasımız, atalarımızla ve geçmişimizle bağ kurmamızı sağlar; böylece bizi biz yapan millî kimliğimizi ve değerlerimizi yaşatırız.
5. Kerem, mahallesindeki asırlık çınar ağacının kesilip yerine alışveriş merkezi yapılacağını duymuştur. Kerem'in ortak miras bilincine sahip bir çocuk olarak aşağıdakilerden hangisini söylemesi beklenir?
- A) Alışveriş merkezi daha eğlenceli olur, ağaç hemen kesilebilir.
- B) Asırlık ağaç çevremizin doğal ortak mirasıdır, onu korumalıyız.
- C) Sadece tarihi binalar ortak mirastır, ağaçların hiçbir önemi yoktur.
- D) Ağaç kesilirse yerine plastik ağaç koyarız, sorun çözülür.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Asırlık ağaç çevremizin doğal ortak mirasıdır, onu korumalıyız.
Ortak miras bilincine sahip biri, sadece binaların değil, asırlık ağaçlar gibi doğal güzelliklerin de korunması gereken miraslar olduğunu bilir.