Online Kolej
Kayıt Ol

5. Sınıf Fen Bilimleri · Işığın Dünyası

Işığın Maddelerle Dansı: Saydam, Yarı Saydam ve Opak Maddeler

Evlerimizdeki perdelerden yola çıkarak maddelerin ışığı geçirme özelliklerini keşfediyor; saydam, yarı saydam ve opak kavramlarını öğreniyoruz.

Kazanım FB.5.4.2 · 35 dk okuma

Işık Her Yerden Geçebilir mi?

Sabah uyandığınızda odanıza dolan güneş ışığını düşünün. Pencere camından çok kolay bir şekilde geçen ışık, neden odanızın duvarlarından geçemez? Ya da evlerimizde pencerelerin önünde neden hem incecik tül perdeler hem de kalın kumaştan yapılmış güneşlikler kullanırız? İşte günlük hayatımızdaki tüm bu durumlar, maddelerin ışığı geçirme özellikleriyle ilgilidir. Işık bir maddeyle karşılaştığında o madde ışığın tamamını geçirebilir, sadece bir kısmını geçirebilir ya da hiçbirini geçirmeyip durdurabilir.

SAYDAMIşığı TamamenGeçirirYARI SAYDAMIşığı KısmenGeçirirOPAKIşığı HiçGeçirmez

1. Saydam Maddeler

Üzerine düşen ışığın neredeyse tamamını diğer tarafa geçiren maddelere saydam maddeler diyoruz. Bir saydam maddenin arkasından baktığımızda nesneleri televizyon ekranına bakıyormuş gibi çok net ve keskin bir şekilde görebiliriz. Dışarıyı rahatça izlememizi sağlayan pencere camları, ödevlerimizi koyduğumuz şeffaf dosyalar, soluduğumuz hava ve temiz su saydam maddelere verilebilecek en güzel örneklerdir.

2. Yarı Saydam Maddeler

Işığın sadece bir kısmının diğer tarafa geçmesine izin veren maddelere yarı saydam maddeler adı verilir. Bu maddelerin arkasına baktığımızda nesnelerin var olduğunu anlarız ancak şekilleri bulanık, puslu veya belirsizdir. Evlerimizdeki tül perdeler içeriye yumuşak bir ışık almamızı sağlarken dışarıdan içerinin net görünmesini engeller. Tül perdeler, banyo kapılarında sıkça kullanılan buzlu camlar, fırın tepsisine serdiğimiz yağlı kâğıt ve sisli hava yarı saydamdır.

3. Opak (Saydam Olmayan) Maddeler

Işığın diğer tarafa geçmesine kesinlikle izin vermeyen, ona bir duvar gibi çarpan maddelere opak maddeler diyoruz. Opak maddelerin arkasındaki nesneleri hiçbir şekilde göremeyiz. Ayrıca opak maddeler ışığı engellediği için arkalarında koyu gölgeler oluştururlar. Uyurken odamızı karanlık yapmak için çektiğimiz kalın perdeler (güneşlikler), masamızdaki kitap, karton parçaları, duvar, tahta ve alüminyum folyo opak maddelere harika örneklerdir.

Gözlemlerimizi Tabloya Kaydedelim

Karanlık bir odada el feneri yardımıyla bazı eşyaları test ettiğimizi hayal edelim. Duvarda oluşan ışık durumuna göre bir gözlem tablosu yaparsak şu sonuçları elde ederiz:

  • Kitap: Işığı hiç geçirmez, duvarda karanlık gölge oluşur -> Opak Madde
  • Şeffaf Dosya: Işığı tamamen geçirir, duvarda aydınlık bir leke oluşur -> Saydam Madde
  • Buzlu Cam: Işığı kısmen geçirir, duvarda sönük ve puslu bir aydınlık oluşur -> Yarı Saydam Madde
  • Alüminyum Folyo: Işığı hiç geçirmez, arkası karanlıktır -> Opak Madde
auto_awesome

Işığın Maddelerle Dansı: Saydam, Yarı Saydam ve Opak Maddeler: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Evlerimizdeki pencerelerde dışarıyı net bir şekilde görebilmek için cam kullanılır. Camın bu kullanım amacı aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

  2. Soru 2

    2. Işığın diğer tarafa geçmesine kesinlikle izin vermeyen ve arkasında karanlık bir alan oluşturan maddelere opak maddeler denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi opak bir maddedir?

  3. Soru 3

    3. Evlerimizde kullandığımız tül perdeler içeriye bir miktar yumuşak ışık alırken, gece kullandığımız kalın perdeler (güneşlikler) ışığı tamamen engeller. Buna göre tül perde ve güneşliğin ışık geçirme özellikleri sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  4. Soru 4

    4. Elif, fen bilimleri dersinde bir el fenerini sırasıyla K, L ve M cisimlerine doğru tutuyor. K cisminin arkasındaki duvarda hiç ışık oluşmadığını, L cisminin arkasında çok net ve parlak bir ışık oluştuğunu, M cisminin arkasında ise zayıf ve puslu bir ışık oluştuğunu gözlemliyor. Buna göre bu cisimler sırasıyla hangi maddelerden yapılmış olabilir?

  5. Soru 5

    5. Bir maddenin kalınlığı veya boyutu değiştiğinde ışık geçirme özelliği de değişebilir. Aşağıdaki durumlardan hangisi maddenin bu özelliğine uygun, doğru bir örnek olamaz?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Işığın Maddelerle Dansı: Saydam, Yarı Saydam ve Opak Maddeler testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol