6. Sınıf Sosyal Bilgiler · Ünite 5
Ülkemizin Doğal Kaynakları ve Ekonomik Faaliyetlerimiz
Ülkemizin sahip olduğu toprak, su, orman ve maden kaynaklarını tanıyacak; bu kaynakların tarım, turizm ve sanayi gibi ekonomik faaliyetlere nasıl dönüştüğünü keşfedeceğiz.
Kazanım SB.6.5.1 · 40 dk okuma
Doğal Kaynaklarımız Nelerdir?
Doğanın biz insanlara sunduğu, oluşumunda insanın hiçbir etkisinin olmadığı zenginliklere 'doğal kaynak' diyoruz. Ülkemiz toprak, su, orman ve madenler açısından oldukça şanslı bir coğrafyada yer alır. İnsanlar hayatlarını sürdürebilmek için bu kaynakları kullanarak çeşitli ekonomik faaliyetler (tarım, turizm, madencilik, ormancılık vb.) gerçekleştirir. Şimdi gelin, ülkemizin bu eşsiz hazinelerini tek tek inceleyelim.
1. Topraklarımız: Bereketin ve Yaşamın Temeli
Toprak, üzerinde yaşadığımız ve en temel ihtiyacımız olan gıdayı ürettiğimiz doğal kaynağımızdır. Türkiye'nin farklı bölgelerinde farklı iklim türleri görüldüğü için topraklarımızda yetişen ürünler de çok çeşitlidir. Karadeniz kıyılarında çay ve fındık, İç Anadolu'nun geniş düzlüklerinde buğday, Ege ve Akdeniz'de ise zeytin, pamuk ve seracılık faaliyetleri gelişmiştir. Topraklarımız sadece tarım için değil, hayvancılık faaliyetleri için de vazgeçilmezdir.
2. Sularımız: Mavi Altınımız
Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemiz, aynı zamanda irili ufaklı göllere ve coşkun akan nehirlere sahiptir. Denizlerimiz ve göllerimiz sayesinde balıkçılık faaliyetleri yaparız. Ege ve Akdeniz kıyılarındaki tertemiz denizlerimiz her yıl milyonlarca turisti çeker ve bu durum 'deniz turizmi'ni canlandırır. Ayrıca hızlı akan akarsularımızın üzerine kurulan hidroelektrik santralleri sayesinde evlerimizi aydınlatan elektrik enerjisini üretiriz.
3. Ormanlarımız: Akciğerlerimiz ve Zenginliğimiz
Ormanlar temiz hava ve bol oksijen kaynağımız olmanın yanında önemli bir ekonomik gelir kapısıdır. Orman bakımından en zengin bölgemiz Karadeniz, ardından Akdeniz'dir. Ormanlarımızdan elde edilen keresteler ile mobilyacılık ve kağıt üretimi yapılır. Ayrıca ormanlık alanlar arıcılık yapmak ve doğa kampları (ekoturizm) düzenlemek için de harika yerlerdir.
4. Madenlerimiz: Yeraltındaki Hazineler
Yer kabuğunun derinliklerinde bulunan ve ekonomik değeri olan minerallere maden diyoruz. Türkiye, dünyadaki bor madeni rezervlerinin büyük bir kısmına sahiptir! Bor dışında demir, bakır, linyit ve krom gibi madenler çıkarılarak fabrikalarda işlenir. Madencilik faaliyetleri sayesinde ülkemizin sanayisi ve inşaat sektörü güçlenir.
Ülkemizin Doğal Kaynakları ve Ekonomik Faaliyetlerimiz: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdaki doğal kaynak ve buna bağlı olarak gelişen ekonomik faaliyet eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Orman - Balıkçılık
- B) Su - Madencilik
- C) Maden - Seracılık
- D) Toprak - Tarım
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Toprak - Tarım
Toprak kaynağı üzerinde tarım ve hayvancılık gibi ekonomik faaliyetler gerçekleştirilir.
2. Yer altından çıkarılarak sanayide ve enerji üretiminde kullanılan demir, bakır, bor ve linyit gibi zenginliklerimiz hangi doğal kaynak grubuna girer?
- A) Orman
- B) Maden
- C) Su
- D) Toprak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Maden
Yer kabuğunun derinliklerinden çıkarılan ve ekonomik değeri olan maddelere maden denir.
3. Türkiye haritasını inceleyen bir 6. sınıf öğrencisi, hidroelektrik (suyun gücünden elektrik üretme) santrallerinin en çok Doğu Anadolu Bölgesi'nde olduğunu görüyor. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Deniz kıyısında yer alması
- B) Orman örtüsünün çok sık olması
- C) Yükselti ve eğimin fazla olması
- D) Topraklarının çok verimli olması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yükselti ve eğimin fazla olması
Hidroelektrik santralleri suların hızlı aktığı yerlere kurulur. Doğu Anadolu yüksek ve eğimli olduğu için akarsular çok hızlı akar ve enerji potansiyeli yüksektir.
4. Karadeniz Bölgesi'nde ormanların geniş yer kaplaması, bu bölgede aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin daha çok gelişmesini sağlamıştır?
- A) Seracılık
- B) Kerestecilik ve Mobilyacılık
- C) Deniz Turizmi
- D) Otomotiv Sanayisi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kerestecilik ve Mobilyacılık
Orman ürünleri doğrudan kereste, mobilya ve kağıt endüstrisinde kullanılır. Orman varlığının çokluğu bölgede bu sanayiyi geliştirmiştir.
5. Ekonomik faaliyetlerimizi yaparken doğal çevreye zarar vermememiz çok önemlidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğal kaynakların 'sürdürülebilir' (gelecek nesillere aktarılabilir) kullanımına UYGUN BİR DAVRANIŞ DEĞİLDİR?
- A) Tarımda verimi artırmak için aşırı kimyasal gübre ve ilaç kullanılması
- B) Ormanlardan kesilen ağaçların yerine zaman kaybetmeden yeni fidanlar dikilmesi
- C) Fabrika atık sularının filtrelenerek temizlendikten sonra doğaya bırakılması
- D) Enerji üretiminde güneş ve rüzgar gibi tükenmeyen kaynaklardan yararlanılması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Tarımda verimi artırmak için aşırı kimyasal gübre ve ilaç kullanılması
Tarımda aşırı kimyasal kullanımı toprağı zehirler ve yeraltı sularını kirleterek doğal dengeyi bozar, bu yüzden sürdürülebilir bir davranış değildir.