6. Sınıf Sosyal Bilgiler · Ünite 1
Zaman İçinde Değişen Rollerimiz
Bireylerin üyesi olduğu grupların ve bu gruplardaki rollerinin zaman içinde nasıl değiştiğini, ailemizden örneklerle keşfediyoruz.
Kazanım SB.6.1.1 · 20 dk okuma
Rol Nedir ve Neden Değişir?
Merhaba! Hiç bebeklik fotoğraflarına bakıp 'Ne kadar da büyümüşüm!' dedin mi? Tıpkı dış görünüşümüz gibi, hayatımızdaki yerimiz ve sorumluluklarımız da zamanla değişir. İçinde bulunduğumuz gruplarda bizden beklenen davranışlara 'rol' diyoruz. Doğuştan sahip olduğumuz roller olduğu gibi, sonradan kendi çabamızla kazandığımız roller de vardır.
Örneğin, doğduğun ilk gün ailende sadece bir 'bebek' rolündeydin. Biraz büyüdün, oyun grubunda 'oyun arkadaşı' oldun. Okula başladın ve 'öğrenci' rolünü üstlendin. Belki şu an okulun tiyatro kulübündesin ve orada 'oyuncu' rolündesin. Gördüğün gibi zaman geçtikçe dahil olduğumuz gruplar ve bu gruplardaki rollerimiz sürekli genişliyor.
Geleceğe Bir Bakış: Yarın Kim Olacaksın?
Peki on yıl, yirmi yıl sonra hangi gruplarda yer alıp hangi rolleri üstleneceksin? Belki bir uzay üssünde 'mühendis', koca bir uçakta 'pilot' ya da kendi kurduğun bir ailede 'anne' veya 'baba' olacaksın. Zaman ilerledikçe ilgi alanlarımız, eğitimimiz ve yeteneklerimiz gelişir. Bu gelişim, yeni gruplara katılmamızı ve yepyeni roller üstlenmemizi sağlar.
Ailemizdeki Kahramanların Zaman Yolculuğu
Hadi anneni, babanı veya bir akrabanı düşünelim. Onlar her zaman bugünkü yaşlarında, bugünkü mesleklerinde miydiler? Elbette hayır! Baban da bir zamanlar kendi anne babasının evladıydı, sonra mahallede bir çocuk, okulda öğrenci oldu. Yıllar süren eğitimden sonra bir meslek sahibi oldu. Sen doğduğunda ise hayatına çok özel bir rol daha eklendi: Babalık. Ailemizdeki büyüklerin bu hikayesi, grupların ve rollerin zamanla nasıl değiştiğinin en canlı kanıtıdır.
- Özetle: • Bireylerin dahil oldukları gruplar yaşa ve zamana bağlı olarak değişebilir. • Gruplar değiştikçe ve biz geliştikçe, üstlendiğimiz roller de farklılaşır. • Aile, hayatımız boyunca bizi destekleyen en köklü ve sarsılmaz grubumuzdur.
Zaman İçinde Değişen Rollerimiz: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdakilerden hangisi şu an sahip olabileceğin bir rol değil, gelecekte eğitim ve çabanla üstlenebileceğin bir roldür?
- A) Öğrenci
- B) Evlat
- C) Mühendis
- D) Kardeş
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Mühendis
Öğrenci, evlat ve kardeş halihazırda içinde bulunduğumuz yaşta sahip olabildiğimiz rollerdir. Mühendis ise gelecekte üniversite eğitimi alarak edineceğimiz mesleki bir roldür.
2. Gruplarımız ve bu gruplardaki rollerimiz zamanla değişebilir. Ancak hayatımız boyunca bizi karşılıksız sevgiyle destekleyen, hayatı öğrenmeye başladığımız en temel grup hangisidir?
- A) Tiyatro Kulübü
- B) Aile
- C) Okul Takımı
- D) Satranç Kursu
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Aile
Aile, bireyin ilk katıldığı, onu geleceğe hazırlayan ve en güçlü bağların kurulduğu temel gruptur.
3. Ayşe 10 yaşındayken okul takımında basketbolcuydu. 30 yaşına geldiğinde bir hastanede çocuk doktoru oldu. Bu durum aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
- A) Rollerin ve grupların zamanla değişebileceğini
- B) İnsanların hayatı boyunca sadece tek bir role sahip olabileceğini
- C) Zaman geçtikçe rollerimizin azaldığını
- D) Aile içi rollerin her zaman mesleki rollerden önemli olduğunu
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Rollerin ve grupların zamanla değişebileceğini
Ayşe'nin zaman geçtikçe ilgi alanları ve eğitimi doğrultusunda üye olduğu grubun ve üstlendiği rolün değiştiğini açıkça görüyoruz.
4. Bir kişinin aynı zaman diliminde evde bir anne, okulda bir öğretmen ve mahalle derneğinde bir başkan olması neyi gösterir?
- A) Rollerin insanları yorduğu için zamanla yok olduğunu
- B) Yeni roller almak için eskilerinden vazgeçmek gerektiğini
- C) Bireylerin aynı anda birden fazla grupta farklı roller üstlenebileceğini
- D) Rollerin tamamen doğuştan geldiğini ve değiştirilemeyeceğini
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bireylerin aynı anda birden fazla grupta farklı roller üstlenebileceğini
İnsanlar günlük yaşamlarında eşzamanlı olarak farklı gruplara dahil olup birbirinden farklı görev ve sorumlulukları, yani rolleri aynı anda yürütebilirler.
5. Caner Bey'in hayatına baktığımızda sırasıyla şu rollere sahip olduğunu görüyoruz: Hukuk Fakültesi Öğrencisi, Stajyer Avukat, Avukat, Hakim. Bu gelişim sıralamasına bakarak aşağıdakilerden hangisi varsayılabilir?
- A) Mesleki roller sadece şans eseri elde edilir.
- B) Eğitim süreci ve zaman ilerledikçe artan bilgi birikimi, yeni gruplara ve daha farklı rollere geçiş yapmamızı sağlar.
- C) İnsanlar yaşlandıkça yeni roller almaktan kaçınırlar.
- D) Aile içindeki sorumluluklar arttıkça mesleki roller ortadan kalkar.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Eğitim süreci ve zaman ilerledikçe artan bilgi birikimi, yeni gruplara ve daha farklı rollere geçiş yapmamızı sağlar.
Eğitim hayatındaki gelişim ve deneyim (stajyerlikten hakimliğe geçiş), zamanla edindiğimiz bilgi ve becerilerin yeni statüler ve roller kazanmamızı sağladığını gösterir.