6. Sınıf Türkçe · Farklı Dünyalar
Farklı Dünyalara Yolculuk: Etkili ve Yaratıcı Konuşma
Bu derste farklı dünyaları anlatırken konuşma sürecini nasıl yöneteceğimizi, yaratıcı konuşma tekniklerini ve çoklu ortam araçlarını nasıl kullanacağımızı öğreneceğiz.
Kazanım TUR.6.3.K · 40 dk okuma
Farklı Dünyalara Konuşarak Açılan Kapılar
Hepimiz bazen bir kitabın sayfaları arasında kaybolur, bazen bir uzay gemisiyle uzak galaksilere seyahat ettiğimizi hayal ederiz. İşte bu 'farklı dünyaları' başkalarına anlatmak, onları da bu maceraya dâhil etmek harika bir histir! Peki, kelimelerimizi bir sihirli değnek gibi kullanarak dinleyicileri nasıl büyüleyebiliriz?
Konuşma Sürecini Yönetmek ve Amacı Belirlemek
Etkili bir konuşma, tesadüfen ortaya çıkmaz. Bir konuşmaya başlamadan önce 'Benim amacım ne?' diye düşünmeliyiz. Amacımız o dünyayla ilgili sadece bilgi vermek mi, dinleyicileri ikna etmek mi yoksa onları eğlendirmek mi?
- Konuşmanı planla: Anlatacaklarını bir yolculuk gibi düşün. Merak uyandıran bir giriş yap, detayları anlattığın bir gelişme bölümü kurgula ve etkileyici bir sonuçla konuşmanı bitir.
- Ön bilgilerini kullan: Okuduğun bir bilim kurgu kitabını anlatırken, daha önce izlediğin uzay temalı bir belgeseldeki bilgilerden yararlanabilirsin. Bu, konuşmanı çok daha inandırıcı yapar.
Yöntem, Teknik ve Yaratıcılık
Sıradan bir anlatım dinleyicileri sıkabilir. Yaratıcı konuşma, hayal gücünü sahneye çıkarmaktır! Örneğin; Mars'taki bir yaşamı anlatırken, Mars'ta kurulan ilk şehrin belediye başkanı senmişsin gibi bir rol yapabilirsin. Farklı bakış açıları (empati) konuşmana renk katar.
Çoklu Ortam (Multimedya) Ögeleri
Bazen kelimeler tek başına yetmez. Konuşmanı zenginleştirmek için görsellerden, slayt gösterilerinden veya ses efektlerinden yararlanabilirsin. Okyanusun dibindeki hayali bir şehri anlatırken arka planda çalan hafif bir sualtı sesi, herkesi anında o dünyaya götürecektir.
Özet
Kendi dünyandan çıkıp 'farklı dünyaları' anlatırken konuşma sürecini (giriş, gelişme, sonuç) iyi yönetmelisin. Amacını baştan belirleyip yaratıcı teknikler (farklı rollere bürünme gibi) kullanmak, ön bilgilerini sohbete dahil etmek ve çoklu ortam araçlarıyla sunumunu desteklemek seni mükemmel bir konuşmacı yapacaktır.
Farklı Dünyalara Yolculuk: Etkili ve Yaratıcı Konuşma: Alıştırma Soruları
1. Bir konuşmada kullanılan 'çoklu ortam (multimedya) ögelerine' aşağıdakilerden hangisi örnek olarak verilebilir?
- A) El ve kol hareketleri kullanmak
- B) Dinleyicilerle göz teması kurmak
- C) Arka planda doğa sesleri çalmak
- D) Yüksek bir ses tonuyla konuşmak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Arka planda doğa sesleri çalmak
Çoklu ortam (multimedya) ögeleri ses, video, görsel ve sunum programları gibi araçları kapsar. Arka planda ses çalmak işitsel bir çoklu ortam aracıdır.
2. Aslı, konuşmasına başlamadan önce 'Bugün sizlere fantastik bir evreni anlatacağım, buradaki amacım hepinizin o evreni zihninde canlandırmasını sağlamak.' diyerek hazırlık yapmıştır. Aslı, bu cümlesiyle hangi becerisini göstermektedir?
- A) Konuşmada amaca yönelik seçim yapma
- B) Çoklu ortam ögesi oluşturma
- C) Empati kurma tekniğini kullanma
- D) Dinleyicinin dikkatini dağıtma
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Konuşmada amaca yönelik seçim yapma
Aslı, konuşmasına başlamadan önce amacının dinleyicilerin zihninde o evreni canlandırmak olduğunu belirterek içeriği amacına göre yönlendirmektedir.
3. Can, okuduğu yeni bir bilim kurgu romanındaki uzay gemilerini anlatırken, 'Tıpkı geçen yıl izlediğimiz Yıldız Savaşları filmindeki gemiler gibi, bunlar da ışık hızına çıkabiliyor.' demiştir. Can bu cümlesinde hangi yöntemden yararlanmıştır?
- A) Çoklu ortam materyali gösterme
- B) Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanma
- C) Sadece sonuç bölümüne odaklanma
- D) Beden dilini abartılı kullanma
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Konuşmasında ön bilgilerinden yararlanma
Can, daha önce edindiği bir bilgiyi (Yıldız Savaşları filmi) yeni anlattığı konuyla ilişkilendirerek 'ön bilgilerinden yararlanma' becerisini sergilemiştir.
4. 'Farklı Dünyalar' temasında 'yaratıcı konuşma' yapmak isteyen bir öğrenci için aşağıdakilerden hangisi en uygun yöntemdir?
- A) Ansiklopediden bulduğu bir metni olduğu gibi okumak
- B) Konuşmasını, dünyayı yeni keşfeden bir uzaylının ağzından anlatmak
- C) Konuşma sırasında tamamen hareketsiz durmak
- D) Konuşmayı önceden hiç planlamadan tamamen rastgele yapmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Konuşmasını, dünyayı yeni keşfeden bir uzaylının ağzından anlatmak
Yaratıcı konuşma alışılmışın dışına çıkmayı ve hayal gücünü kullanmayı gerektirir. Konuyu bir uzaylının bakış açısıyla (farklı bir rolde) anlatmak yaratıcı konuşmaya harika bir örnektir.
5. Bir öğrenci 'Deniz Altındaki Şehir' adlı hayali bir dünyayı anlatırken önce arkadaki akıllı tahtadan bir dalga videosu açmış, ardından ses tonunu gizemli bir şekilde kısarak 'Peki, o derinliklerde nefes alabildiğinizi hayal edin...' demiştir. Bu durum, öğrenme çıktılarındaki hangi iki becerinin bir arada kullanıldığını gösterir?
- A) Beden dili kullanımı - Amacı gizleme
- B) Dinleyicileri eleştirme - Ön bilgileri reddetme
- C) Hızlı konuşma - Konuşma sürecini erken sonlandırma
- D) Çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturma - Yaratıcı konuşma yapma
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturma - Yaratıcı konuşma yapma
Akıllı tahtadan video açmak 'çoklu ortam ögesi' kullanmaktır. Ses tonunu ayarlayarak dinleyicilere hayal kurdurtmak ise 'yaratıcı konuşma' ve süreci yönetme tekniklerini gösterir.