Online Kolej
Kayıt Ol

7. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 4

Dünyamızı Şekillendiren Camlar: Mercekler ve Kullanım Alanları

İnce ve kalın kenarlı merceklerin özelliklerini keşfederek, bu optik araçların günlük hayatımızdaki kullanım alanlarını inceleyeceğiz.

Kazanım FB.7.4.2 · 40 dk okuma

Hayatımızda göremediğimiz kadar küçük veya çok uzakta olan nesneleri nasıl incelediğimizi hiç düşündünüz mü? Yıldızlara bakarken, minik bir hücreyi incelerken veya sadece bir kitabı daha rahat okumaya çalışırken 'mercekler' en büyük yardımcımızdır.

Mercek Nedir?

Işığı kırarak (yönünü değiştirerek) görüntüleri büyütmeye veya küçültmeye yarayan, en az bir yüzeyi küresel olan saydam cisimlere mercek denir. Mercekler, şekillerine ve ışığı kırma biçimlerine göre temelde ikiye ayrılır: İnce kenarlı (yakınsak) ve kalın kenarlı (ıraksak) mercekler.

İnce Kenarlı MercekKalın Kenarlı Mercek

İnce Kenarlı Mercekler ve Günlük Hayattaki Yeri

Kenarları ortasına göre daha ince olan bu mercekler, üzerine gelen ışınları bir 'odak noktası'nda toplayacak şekilde kırar. Cisimleri olduklarından daha büyük gösterebilme özelliklerinden dolayı detaya inmek istediğimiz araçlarda kullanılırlar.

  • Büyüteçler: Cisimleri detaylı incelemek için ışığı toplayarak büyütür.
  • Mikroskoplar: Gözle görülemeyen mikroskobik canlıları incelememizi sağlar. Tüp içerisinde birden fazla ince kenarlı mercek bulundurur.
  • Teleskoplar: Uzaktaki gök cisimlerini yakınlaştırmak ve incelemek için kullanılır.
  • Hipermetrop Gözlüğü: Yakını net göremeyen kişilerin tedavisinde kullanılır. Işığı toplayarak görüntünün gözdeki retinaya doğru düşmesini sağlar.

Kalın Kenarlı Mercekler ve Günlük Hayattaki Yeri

Kenarları ortasına göre daha kalın olan merceklerdir. Üzerine gelen ışık demetini sanki bir odak noktasından çıkıyormuş gibi dağıtarak kırarlar. Cisimleri daha küçük ve düz gösterirler, bu özellikleri sayesinde daha geniş bir alanı görmemizi sağlarlar.

  • Miyop Gözlüğü: Uzağı net göremeyen kişilerin tedavisinde kullanılır. Işığı dağıtarak görüntünün gözdeki sarı lekeye tam düşmesini sağlar.
  • Kapı Dürbünleri: Kapının arkasındaki dar alandan gelen ışığı dağıtarak, dışarısının çok daha geniş bir açıyla görünmesini sağlar.

Özet ve Gruplandırma

Mercekleri günlük hayatımızdaki kullanım amaçlarına (niteliklerine) göre etiketlemek istersek; 'Görüntüyü büyütmek ve ışığı toplamak' istiyorsak ince kenarlı mercekleri, 'Geniş alanları görmek, ışığı dağıtmak veya uzağı görememe kusurunu düzeltmek' istiyorsak kalın kenarlı mercekleri seçmeliyiz.

auto_awesome

Dünyamızı Şekillendiren Camlar: Mercekler ve Kullanım Alanları: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Aşağıdaki optik araçlardan hangisi cisimleri daha büyük göstermek ve detaylı incelemek amacıyla ince kenarlı mercek kullanır?

  2. Soru 2

    2. Uzaydaki yıldızları ve gezegenleri daha yakından incelemek isteyen bir astronom, aşağıdaki araçlardan hangisini kullanmalıdır?

  3. Soru 3

    3. Göz kusurları ve kullanılan mercek eşleştirmesiyle ilgili bir araştırma yapan öğrenci, uzağı net göremeyen (miyop) dedesine ve yakını net göremeyen (hipermetrop) anneannesine gözlük alacaktır. Öğrencinin sırasıyla hangi mercek türlerini seçmesi gerekir?

  4. Soru 4

    4. Yaz aylarında ormanlık alanlara bırakılan cam kırıkları güneş ışınlarını bir noktada toplayarak yangınlara sebep olmaktadır. Bu durum, cam kırıklarının hangi optik aracın niteliğini gösterdiğini kanıtlar?

  5. Soru 5

    5. Bir öğrenci evindeki bazı eşyaları mercek türlerine göre gruplandırmak istiyor. I. Kapı dürbünü, II. Mikroskop, III. Miyop gözlüğü, IV. Büyüteç. Bu eşyaların kalın kenarlı ve ince kenarlı mercek olarak doğru gruplandırılmış hali aşağıdakilerden hangisidir?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Dünyamızı Şekillendiren Camlar: Mercekler ve Kullanım Alanları testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol