7. Sınıf Sosyal Bilgiler · Ünite 6
Teknoloji ve Bilim: Hayatımızı Değiştiren Güç
Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin iletişim, eğitim, sağlık ve ulaşım alanlarında toplum hayatını nasıl etkilediğini Türk-İslam bilginlerinin katkılarıyla keşfedin.
Kazanım SB.7.6.1 · 40 dk okuma
Geleceğe Hoş Geldiniz!
Sabah uyandığınız andan itibaren hayatınızın nasıl aktığını hiç düşündünüz mü? Çalar saatiniz, bindiğiniz okul servisi, akıllı tahtalar ve sevdiklerinizle anında mesajlaşmanızı sağlayan telefonlar... Bilim ve teknoloji, tıpkı sihirli bir değnek gibi dokunduğu her şeyi değiştirir ve dönüştürür.
Hayatımızı Değiştiren 4 Temel Alan
- İletişim: Günlerce mektup beklenen dönemlerden, dünyanın diğer ucundaki sevdiklerimizle saniyeler içinde görüntülü konuştuğumuz çağlara geldik.
- Eğitim: Sadece kara tahta ve kitaplardan; sanal gerçeklik gözlüklerine, akıllı tahtalara ve uzaktan eğitime geçiş yaptık.
- Sağlık: Eskiden tedavisi zor olan hastalıklar, bugün MR cihazları, robotik cerrahi ve aşılar sayesinde çok daha kolay iyileştirilebiliyor.
- Ulaşım: Aylarca süren atlı yolculukların yerini yüksek hızlı trenler ve kıtalararası uçaklar aldı. Gideceğimiz yere güvenle ve hızla varıyoruz.
Tarihe Yön Veren Türk-İslam Bilginleri
Bugün kullandığımız birçok yüksek teknolojinin temeli yüzyıllar önce atıldı. Örneğin, İbn-i Sina'nın tıp alanındaki değerli eserleri yüzyıllarca Avrupa'da tıp fakültelerinde ders kitabı olarak okutulmuş ve bugünkü modern sağlığın temellerini oluşturmuştur. El-Cezeri'nin su saatleri ve dişli çarklarla yaptığı robotik makineler, günümüzdeki yapay zeka, sibernetik ve mühendisliğin ilk adımlarıydı. Harezmi'nin matematiğe kazandırdığı 'sıfır' rakamı ve algoritmalar olmasaydı, bugün bilgisayarları, akıllı telefonları ve dijital dünyayı icat edemezdik!
Şimdi sıra sizde! Çevrenize dikkatlice bakın ve kendi gözlemlerinizi yapın. Anne ve babanızın çocukluğunda olmayan hangi teknolojiler sizin hayatınızın tam merkezinde yer alıyor? Bu kanıtları toplayarak bilim ve teknolojinin toplum hayatına etkilerini kendi yaşamınızla ilişkilendirebilirsiniz.
Teknoloji ve Bilim: Hayatımızı Değiştiren Güç: Alıştırma Soruları
1. Eskiden insanlar uzaklardaki akrabalarından haber almak için günlerce mektup beklerken, günümüzde saniyeler içinde görüntülü konuşma yapılabilmektedir. Bu durum, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin hangi alandaki etkisine örnektir?
- A) Sağlık
- B) Eğitim
- C) İletişim
- D) Ulaşım
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İletişim
Görüntülü konuşma ve mesajlaşma, haberleşmeyi sağladığı için iletişim alanındaki teknolojik gelişmelerin doğrudan bir sonucudur.
2. Günümüzdeki robotik kodlama ve sibernetik biliminin kurucusu kabul edilen, tasarladığı su saatleri ve mekanik robotlarla bilinen ünlü Türk-İslam bilgini kimdir?
- A) İbn-i Sina
- B) El-Cezeri
- C) Piri Reis
- D) Farabi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) El-Cezeri
El-Cezeri, mekanik mühendislik ve sibernetik alanında yaptığı çalışmalarla günümüz robotik teknolojisinin temellerini atan bilim insanıdır.
3. Sınıfta yapılan bir 'çember tartışması' etkinliğinde öğrenciler teknolojinin toplumsal hayata etkilerini tartışmaktadır. Bu etkinlik sırasında bir öğrencinin, özgürlük ve saygı değerleri çerçevesinde aşağıdaki davranışlardan hangisini sergilemesi beklenmez?
- A) Kendi düşüncelerini özgürce ve açıkça ifade etmesi
- B) Farklı görüşlere sahip arkadaşlarına saygı duyması
- C) Kendi fikrini kabul ettirmek için tartışma sırasında sesini yükseltmesi
- D) Eleştirilerini ve fikirlerini nazik bir dille dile getirmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kendi fikrini kabul ettirmek için tartışma sırasında sesini yükseltmesi
Tartışmalarda özgürce fikir belirtmek hakkımızdır ancak bunu yaparken nezaket kurallarına uymalı ve başkalarına saygı göstermeliyiz. Ses yükseltmek kişisel haklara saygısızlıktır.
4. Bilimsel gelişmeler birçok alanı aynı anda etkileyebilir. Örneğin, Harezmi'nin matematiğe kazandırdığı algoritmalar günümüzde bilgisayar yazılımlarının temelini oluşturur. Bilgisayarlar ise hastanelerde randevu sistemlerinden, MR cihazlarının çalışmasına kadar pek çok yerde kullanılır. Bu metne göre Harezmi'nin matematik alanındaki çalışması öncelikle günümüzün hangi alanlarını etkilemiştir?
- A) Sadece ulaşım sektörünü
- B) Sağlık ve dijital teknoloji alanlarını
- C) Sadece eğitim sistemini
- D) Tarım ve ormancılık faaliyetlerini
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sağlık ve dijital teknoloji alanlarını
Harezmi'nin algoritmaları bilgisayarların (dijital teknoloji) temelini atmış, bu teknoloji de hastanelerdeki cihazlar ve sistemler aracılığıyla sağlık alanını doğrudan etkilemiştir.
5. Ayşe, ninesinin eskiden hastaneye gitmek için at arabası kullandığını ve sabah çok erken kalkıp gün boyu sıra beklediğini öğrenir. Kendisi ise hastalandığında ailesinin internetten hızlıca e-Randevu aldığını, otomobille kısa sürede hastaneye vardıklarını ve doktorun bilgisayardan tahlil sonuçlarını anında gördüğünü fark eder. Ayşe'nin bu gözleminden yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Teknoloji, sağlık hizmetlerine erişimi hızlandırmış ve kolaylaştırmıştır.
- B) Ulaşım alanındaki gelişmeler, temel ihtiyaçların karşılanmasını pratikleştirmiştir.
- C) Toplumsal hayatta zaman yönetimi eskiye göre daha verimli hâle gelmiştir.
- D) Eski dönemlerdeki hastalık tedavi yöntemleri günümüz tıbbından daha etkilidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Eski dönemlerdeki hastalık tedavi yöntemleri günümüz tıbbından daha etkilidir.
Parçada teknolojik gelişmelerin ulaşım, iletişim ve sağlık alanlarında hayatı nasıl kolaylaştırdığı ve süreci hızlandırdığı vurgulanmaktadır. Eski yöntemlerin daha etkili olduğuna dair hiçbir kanıt yoktur.