7. Sınıf Türkçe · İletişim ve Sosyal İlişkiler
İyi Bir Dinleyici ve İzleyici Olmanın Sırları
İletişim kurarken neyi, nasıl dinleyeceğimizi ve izleyeceğimizi seçmek çok önemlidir. Bu derste dinleme ve izleme stratejilerini, tahmin etme becerisini ve görsel okumayı keşfedeceğiz.
Kazanım TUR.7.3.D · 30 dk okuma
İletişimde Ustalaşmak: Neyi, Nasıl Dinliyoruz?
Günlük hayatta sürekli bir şeyleri dinliyor ve izliyoruz. Bir arkadaşımızın derdini, en sevdiğimiz müzik grubunun klibini, bir belgeseli veya öğretmenimizin anlattığı dersi... Peki, her birini aynı şekilde mi dinliyoruz? Tabii ki hayır! Bugün, iyi bir dinleyici ve izleyici olmanın kurallarını inceleyeceğiz.
1. Materyal ve Strateji Seçimi
Ne izleyeceğimize veya ne dinleyeceğimize karar vermek, yani materyal seçimi tamamen amacımıza bağlıdır. Yeni bir hobi öğrenmek istiyorsak eğitici videoları seçeriz. Seçimimizi yaptıktan sonra kendimize nasıl dinlemeliyim veya nasıl izlemeliyim sorusunu sormalıyız.
- Bilgi almak için: Önemli yerlerin altını çizdiğimiz veya yazdığımız 'not alarak dinleme' stratejisini kullanırız.
- Bir arkadaşımızı anlamak için: Kendimizi onun yerine koyduğumuz 'empati kurarak dinleme' stratejisini kullanırız.
- Bir konuyu değerlendirmek için: Duyduklarımızı sorguladığımız 'eleştirel dinleme' stratejisini kullanırız.
2. İzlemeden Önce Tahmin Etme ve Yüzey Anlam
Bir videoyu açmadan önce sadece başlığına, kapağındaki görsele veya girişindeki ilk cümleye bakarak içeriği hakkında tahmin yürütebilirsin. Tahminde bulunmak, zihnini konuya hazırlar ve odaklanmanı kolaylaştırır.
İçeriği dinlemeye başladığında duyduğun ilk şey yüzey anlamdır. Yüzey anlam, bir metnin veya konuşmanın altında yatan gizli mesajları değil, sözcüklerin doğrudan söylediği açık ve net anlamı bulmaktır.
3. Görselin Gücü (Görselle İletilen Anlam)
İzlediğimiz videolarda veya dinlediğimiz sunumlarda sadece duyduklarımız değil, gördüklerimiz de bizimle konuşur. Buna görselle iletilen anlam diyoruz. Konuşmacının el hareketleri, yüz ifadeleri, arka planda çalan müzik, kullanılan renkler veya ekrandaki tablolar, anlatılmak istenen asıl duyguya büyük katkı sağlar.
Örnek Olay: Doğayı Koruma Kampanyası
Bir derneğin ormanlar için hazırladığı kısa videoyu ele alalım. Videonun kapağında kurumuş bir ağaç resmi var. Bu kapağa bakarak videonun çevre sorunlarıyla ilgili olduğunu anlarız (Tahmin etme). Videoyu izlemeye başlarsın. Konuşmacı doğrudan 'Lütfen fidan bağışlayın' der. Bu, mesajın en açık halidir (Yüzey Anlam). Arka planda yemyeşil ormanların karardığı hüzünlü görseller akmaktadır. Bu bize doğanın yok oluşunun acısını hissettirir (Görsel Anlam). Tüm bunları birleştirerek mesajı eksiksiz şekilde anlarız!