7. Sınıf Türkçe · İletişim ve Sosyal İlişkiler
Kelimelerin Gücü: İletişim ve Sosyal İlişkilerde Yaratıcı Yazarlık
Sosyal ilişkilerimizi güçlendirecek yazıları planlama, strateji belirleme ve çoklu ortam ögeleriyle yaratıcı bir şekilde ifade etme yollarını keşfediyoruz.
Kazanım TUR.7.3.Y · 35 dk okuma
İletişimin Büyülü Dünyasına Yazarak Adım Atalım
Merhaba genç yazar! Günlük hayatta arkadaşlarımızla, ailemizle ve öğretmenlerimizle sürekli iletişim hâlindeyiz. Peki, bu sosyal ilişkilerimizi yazıya nasıl dökeriz? Bir konu hakkında yazarken sadece kelimeleri yan yana dizmeyiz; amacımızı, hedef kitlemizi ve hangi yöntemi kullanacağımızı seçeriz. Buna 'yazma stratejisini yönetmek' diyoruz. Yazmak, aslında zihnimizdekileri kağıt üzerinde veya dijital ekranda başkalarıyla paylaşma sanatıdır.
Yazma Stratejisi ve Yapıyı Kurmak
Bir yazıya başlamadan önce mutlaka şu soruları sormalıyız: 'Ben bu yazıda kime sesleniyorum?' ve 'Amacım ne?'. Örneğin, yeni tanıştığın birine kendini anlatan bir mektup yazarken kullanacağın sıcak dil ile, okul gazetesine 'İletişimde Saygı' üzerine yazacağın bir makalenin dili aynı olmamalıdır. Seçtiğimiz stratejiye göre kelimelerimiz de değişir.
Giriş bölümü okuyucunun ilgisini çektiğin kısımdır. Gelişme bölümünde ön bilgilerini kullanarak örnekler verir, konuyu detaylandırırsın. Sonuç bölümünde ise ana fikrini vurucu bir cümleyle özetlersin.
Çoklu Ortam Ögeleri ve Yaratıcılık
Günümüzde yazılar sadece düz metinlerden oluşmuyor. Yazımızı desteklemek için fotoğraflar, tablolar, semboller veya grafikler kullanabiliriz. Bunlara 'çoklu ortam (multimedya) ögeleri' denir. Mesela, 'Teknolojinin Sosyal İlişkilere Etkisi' konulu bir metin yazarken, insanların birbirini yanlış anladığı komik bir karikatürü veya ekran başında geçirilen süreyi gösteren bir istatistik grafiğini yazına eklemek, mesajını çok daha güçlü kılar.
Yaratıcı yazı yazarken kalıpların dışına çıkmaktan korkma! Sosyal ilişkileri sıradan bir şekilde anlatmak yerine, bir eşyanın (örneğin eski bir mektup zarfının veya bir cep telefonunun) gözünden anlatabilirsin. Kendi deneyimlerini, sınırsız hayal gücünle harmanlayarak eşsiz metinler üretebilirsin.
Kelimelerin Gücü: İletişim ve Sosyal İlişkilerde Yaratıcı Yazarlık: Alıştırma Soruları
1. Bir metin oluştururken konunun ilk defa tanıtıldığı ve okuyucunun metne olan ilgisinin çekilmeye çalışıldığı bölüm aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Giriş
- B) Gelişme
- C) Sonuç
- D) Özet
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Giriş
Giriş bölümü, yazının başlangıcıdır. Konu kısaca tanıtılır ve okuyucunun merakını uyandıracak ifadeler kullanılarak metne ilgi çekilir.
2. Aşağıdakilerden hangisi yazılı bir metni zenginleştirmek için kullanılabilecek çoklu ortam (multimedya) ögelerinden biri değildir?
- A) Konuyla ilgili çekilmiş bir fotoğraf
- B) Anlatılanları sayısal olarak destekleyen bir grafik
- C) Sadece farklı bir renk kalemle yazılmış metin başlığı
- D) Konuyu özetleyen kısa bir video bağlantısı (QR kod)
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sadece farklı bir renk kalemle yazılmış metin başlığı
Farklı renkte kalemle başlık yazmak sadece bir metin biçimlendirmesidir. Fotoğraf, grafik ve video ise yazıyı görsel veya işitsel olarak destekleyen çoklu ortam ögeleridir.
3. Zeynep, okul dergisi için 'Akran Zorbalığı ve Çözüm Yolları' konulu bir yazı yazacaktır. Zeynep'in bu yazıda aşağıdaki stratejilerden hangisini kullanması en uygun olur?
- A) Sadece kendi kurduğu hayali ve sihirli bir dünyayı anlatmak
- B) İkna edici ve bilgilendirici bir dil kullanarak gerçek hayattan çözüm örnekleri vermek
- C) Şiirsel bir dil kullanıp sadece kelimelerin kafiyesine odaklanmak
- D) Komik anılarını anlatarak okuyucuyu sadece eğlendirmeyi amaçlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İkna edici ve bilgilendirici bir dil kullanarak gerçek hayattan çözüm örnekleri vermek
Okul dergisine yazılan 'çözüm yolları' temalı bir metnin amacı bilgilendirmek ve farkındalık yaratmaktır. Bu yüzden ikna edici ve bilgi verici bir strateji izlenmesi en doğrusudur.
4. 'Bugün yine masanın üzerinde unutuldum. Canım arkadaşım Ahmet kapıdan çıkarken bana bakmadı bile. Oysa o olmadan ben diğer telefonlarla nasıl mesajlaşabilirim ki?' Bu metin, yaratıcı yazma tekniklerinden hangisine örnek olarak gösterilebilir?
- A) Bilimsel verilerle konuyu kanıtlama
- B) Farklı bir bakış açısıyla (bir eşyanın ağzından) anlatım yapma
- C) Okuyucuya sürekli doğrudan sorular yöneltme
- D) Metni istatistiksel çoklu ortam ögeleriyle destekleme
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Farklı bir bakış açısıyla (bir eşyanın ağzından) anlatım yapma
Metinde bir cep telefonunun kişileştirilerek kendi ağzından duygularını anlatması söz konusudur. Bu durum, farklı ve yaratıcı bir bakış açısı tekniğidir.
5. 'İletişimde Beden Dili' konulu bir yazı yazan Ali, gelişme bölümünde aşağıdaki cümlelerden hangisini kullanırsa yazının yapısal bütünlüğünü ve amacını bozmuş olur?
- A) Uzmanlara göre iletişimimizin büyük bir kısmını kelimeler değil, beden hareketlerimiz oluşturur.
- B) Kollarımızı bağlayarak dinlemek, karşı tarafa iletişime kapalı olduğumuz mesajını verebilir.
- C) Geçen yaz tatilinde yüzme kursuna yazılmam, benim için çok eğlenceli ve yorucu bir deneyimdi.
- D) Göz temasından kaçınmak, karşımızdaki kişiye güvensizlik hissi aşılayabilir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Geçen yaz tatilinde yüzme kursuna yazılmam, benim için çok eğlenceli ve yorucu bir deneyimdi.
Yüzme kursuyla ilgili anı, 'İletişimde Beden Dili' konusuyla tamamen alakasızdır. Gelişme bölümüne konu dışı bir cümle eklemek, yazının içerik ve yapı bütünlüğünü bozar.