9. Sınıf Kimya · Ünite 1
Kimya: Hayatımızın Merkezindeki Bilim ve Ülkemize Katkıları
Kimya biliminin günlük hayatta kullandığımız ürünlerdeki yerini ve İstanbul Kimya Teknoloji Merkezi (KTM) gibi projelerin ülke ekonomisine katkısını keşfedin.
Kazanım KİM.9.1.1 · 25 dk okuma
Kimya Hayatımızın Neresinde?
Sabah uyandığınızda yüzünüzü yıkadığınız sabundan, diş fırçanızın plastiğine; kahvaltı yaptığınız seramik tabaktan, giydiğiniz tişörtün boyasına kadar her şey kimyanın bir parçasıdır. Kimya sadece beyaz önlüklerle laboratuvarlarda yapılan bir bilim değil, yaşamın tam da kendisidir!
Etrafımızdaki her ürünün yapıldığı materyaller ile kullanım biçimleri arasında kusursuz bir uyum vardır. Bu uyumu anlamak, hem sağlığımızı korumamızı hem de bilinçli bir tüketici olmamızı sağlar.
Günlük Hayattan Kimya Örnekleri
- Öz Bakım Ürünleri: Şampuanlar ve diş macunları, cildimizin pH değerine uygun ve insan sağlığına zarar vermeyecek özel formüllerle tasarlanır.
- Temizlik Malzemeleri: Çamaşır suyu veya deterjan gibi ürünler, kirleri yüzeyden ayırmak için özel kimyasal bağlar kuran yüzey aktif moleküller içerir.
- Mutfak Gereçleri: Teflon tavalar veya borosilikat cam tencereler, yüksek ısıya ve asitli yiyeceklere karşı dayanıklı, tepkimeye girmeyen kimyasal bağlara sahiptir.
- Hazır Gıdalar: Gıdaların raf ömrünü uzatan koruyucular ve oksijenle teması kesen özel polimer ambalajlar kimyanın eseridir.
Neden Doğru Malzeme Seçilmelidir?
Bir ürünün kullanım amacı, onun kimyasal özelliklerini doğrudan belirler. Örneğin, asitli bir kireç çözücüyü metal bir şişede saklayamayız. Asit, metalle kimyasal tepkimeye girerek şişeyi aşındırır. Bu nedenle asidik temizlik kimyasalları, asitle tepkimeye girmeyen özel plastik kaplarda saklanır. Bu durum, kimyasal özellikler ile günlük kullanım arasındaki güçlü ilişkiyi gösterir.
Kimyanın Türkiye Ekonomisine Katkısı ve Vatanseverlik
Bir ülkenin tam anlamıyla bağımsız olabilmesi için bilimde ve teknolojide kendi ürünlerini üretebilmesi gerekir. Kimya sektörü; savunma sanayiinden sağlığa, tarımdan tekstile kadar her alana hammadde sağlayan stratejik bir alandır.
Ülkemizde kurulan İstanbul Kimya Teknoloji Merkezi (KTM) gibi dev projeler, bu yerli üretim hamlesinin en güzel örneklerindendir. Bu tür merkezler sayesinde yüksek teknoloji gerektiren kimyasal ürünler ülkemizde geliştirilir. İthalat azalır, ihracat artar ve ülkemizin kaynakları verimli kullanılır.