10. Sınıf Kimya · Ünite 3
Çökelme Tepkimeleri: Makro ve Mikro Dünyada Çevre Bilinci
Çökelme tepkimelerinin temellerini öğreniyor, deneylerde makro ve mikro ölçek kullanımının su tasarrufu ve ekosistem üzerindeki etkilerini keşfediyoruz.
Kazanım KİM.10.3.1 · 40 dk okuma
Çökelme Tepkimeleri Nedir?
İki farklı sulu çözeltiyi birbirine karıştırdığınızda, bazen çözeltideki iyonlar birleşerek suda çözünmeyen katı bir madde oluşturur. Oluşan bu katı maddeye 'çökelek', gerçekleşen olaya ise 'çökelme tepkimesi' diyoruz. Evinizde çaydanlığın dibinde biriken kireç veya doğadaki muhteşem Pamukkale travertenleri, aslında birer çökelme tepkimesi sonucudur.
Kimyasal Bir Örnek
Gümüş nitrat ve sodyum klorür çözeltilerini karıştırdığımızda beyaz renkli gümüş klorür katısı çöker. Bu tepkimenin denklemini inceleyelim:
Makro mu, Mikro mu? Seçimimiz Doğayı Nasıl Etkiler?
Laboratuvarda bir deneyi planlarken grubunuzla alacağınız kararlar ekosistemi doğrudan etkiler. 'Makro ölçekli' deneylerde büyük beherler, gramlarca kimyasal madde ve deney sonunda malzemeleri yıkamak için litrelerce temiz su kullanılır. Bu durum hem kimyasal atık miktarını artırır hem de değerli su kaynaklarımızı tüketir.
Bunun yerine 'mikro ölçekli' deneyler tasarlayabiliriz. Damlatma plakaları (spot plate) üzerinde, sadece birkaç damla çözelti kullanarak aynı çökelme reaksiyonunu gözlemleyebiliriz. Bu sayede deney sonunda oluşan kimyasal kirlilik miktarı minimuma iner.
Grup Çalışması ve Çevre Bilinci
İyi bir kimyager sadece tepkimeleri bilen değil, aynı zamanda planlı çalışan ve çevresini koruyan kişidir. Arkadaşlarınızla laboratuvar çalışması yaparken; ne kadar kimyasal kullanacağınızı, atıkları nasıl bertaraf edeceğinizi ve temizlik için harcayacağınız su miktarını önceden hesaplamanız gerekir. Doğayı korumak, deney masasında yaptığımız bilinçli seçimlerle başlar!