2. Sınıf Matematik · Ünite 1
Bütün, Yarım ve Çeyrek Macerası!
Bu dersimizde bütün, yarım ve çeyrek kavramlarını öğrenecek, nesneleri eş parçalara bölerek aralarındaki sihirli ilişkiyi eğlenceli örneklerle keşfedeceğiz.
Kazanım MAT.2.1.7 · 30 dk okuma
Bütün Nedir?
Merhaba genç matematikçiler! Hiç kesilmemiş, parçalanmamış veya bölünmemiş, eksiksiz olan her şeye 'bütün' deriz. Örneğin; dalından yeni koparılmış bir elma, hiç dilimlenmemiş kocaman bir pizza veya paketi yeni açılmış bir çikolata birer bütündür.
Yarım: İki Eş Parça
Bir bütünü tam ortadan iki eşit parçaya bölersek, elde ettiğimiz parçaların her birine 'yarım' adını veririz. Yani 1 bütün elmayı kardeşinizle adil bir şekilde paylaşırsanız, ikinize de birer yarım elma düşer.
Yarım kavramını kesir olarak göstermek istersek şöyle yazarız:
Çeyrek: Dört Eş Parça
Peki, bir bütünü iki değil de tam dört eşit parçaya bölersek ne olur? Ortaya çıkan bu küçük eş parçaların her birine 'çeyrek' deriz. Düşünün ki bir pizzanız var ve 4 yakın arkadaşsınız. Pizzayı 4 eş dilime böldüğünüzde her biriniz bir çeyrek pizza yemiş olursunuz!
Çeyrek kavramını kesir olarak göstermek istersek böyle yazarız:
Aralarındaki Sihirli İlişki
Bütün, yarım ve çeyrek aslında birbirine kopmaz bağlarla bağlıdır. Hadi bu sihirli kurallara bakalım:
- 1 Bütün = 2 Yarım
- 1 Bütün = 4 Çeyrek
- 1 Yarım = 2 Çeyrek
Matematiksel olarak gösterirsek, iki yarımın bir bütüne eşit olduğunu şu şekilde yazabiliriz:
Bütün, Yarım ve Çeyrek Macerası!: Alıştırma Soruları
1. Bir bütün elmayı ortadan iki eş parçaya bölersek ne elde ederiz?
- A) 2 Bütün
- B) 2 Çeyrek
- C) 2 Yarım
- D) 4 Çeyrek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 2 Yarım
Bir bütünü tam ortadan iki eşit parçaya bölersek iki yarım elde ederiz.
2. Hiç dilimlenmemiş kocaman bir karpuzun içinde toplam kaç tane çeyrek vardır?
- A) 2
- B) 3
- C) 4
- D) 8
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 4
Bir bütün nesne, tam 4 çeyrekten oluşur. 1 bütün = 4 çeyrektir.
3. Mert'in 3 tane bütün simidi vardır. Mert, simitlerinin tamamını ortadan ikiye bölerek yarımlar elde etmiştir. Mert'in toplam kaç yarım simidi olmuştur?
- A) 3
- B) 4
- C) 5
- D) 6
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 6
Her 1 bütün simitten 2 yarım çıkar. 3 bütün simit için 2 + 2 + 2 = 6 yarım elde edilir.
4. Yarım ve çeyrek kavramlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi DOĞRUDUR?
- A) Nesneleri rastgele ikiye bölersek de yarım elde edebiliriz.
- B) Yarım elde etmek için parçaların tıpatıp eş (aynı büyüklükte) olması zorunludur.
- C) Bir bütünü 4'e bölersek yarım elde ederiz.
- D) Çeyrek, yarımdan daha büyük bir parçadır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yarım elde etmek için parçaların tıpatıp eş (aynı büyüklükte) olması zorunludur.
Yarım ya da çeyrek diyebilmemiz için bütünün ayrıldığı parçaların kesinlikle birbirine eş olması (aynı boyutta olması) gerekir. Rastgele bölmeler kesir belirtmez.
5. Ayşe teyze bir pastanın yarısını komşusuna ikram etti. Kendisinde kalan diğer yarısını ise tam ortadan iki eş parçaya böldü. Ayşe teyzenin son elde ettiği bu en küçük parçalara ne ad verilir?
- A) Bütün
- B) Yarım
- C) Çeyrek
- D) Dilim
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Çeyrek
Bir bütünü önce ikiye bölersek yarım elde ederiz. Eğer bir yarımı da tekrar iki eş parçaya bölersek 'çeyrek' elde etmiş oluruz. Yani 1 yarım, 2 çeyreğe eşittir.