3. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 1
Bilim İnsanlarının Gizli Dünyasına Yolculuk
Bilim insanlarının ortak ve farklı özelliklerini keşfederek onların bilimsel bilgiye nasıl ulaştıklarını öğreniyoruz.
Kazanım FB.3.1.2 · 30 dk okuma
Bilim İnsanı Kimdir?
Çevrenize bakıp 'Bu makine nasıl çalışıyor?' veya 'Neden gökyüzü mavi?' diye sorduğunuz oldu mu? İşte bilim insanları da tam olarak böyle yapar! Onlar dünyayı, doğayı ve evreni anlamak için bitmek bilmeyen bir merakla sorular soran ve araştıran kişilerdir.
Bilim İnsanlarının Ortak Özellikleri Nelerdir?
Bilim insanları dünyanın farklı yerlerinde yaşasalar da bazı sihirli ortak özelliklere sahiptirler. Bilimsel bilgiye ulaşırken genellikle benzer yolları kullanırlar. Hadi bu ortak özellikleri inceleyelim:
- Çok meraklıdırlar ve çevrelerini dikkatlice gözlem yaparlar.
- Asla pes etmezler, bir deney başarısız olsa bile sabırla tekrar denerler.
- Tahmin etme ve deney yapma becerilerini kullanırlar.
- Elde ettikleri sonuçları (veri toplama) dikkatlice defterlerine kaydederler.
- Buldukları yeni bilgileri kitaplar, dergiler veya toplantılar aracılığıyla diğer insanlarla paylaşarak iletişim kurarlar.
Bilim İnsanlarının Birbirinden Farklı Özellikleri
Bütün bilim insanları aynı laboratuvarda, beyaz önlüklerle mi çalışır? Tabii ki hayır! Onların farklı özellikleri de vardır:
- Çalışma alanları çok farklıdır: Kimi uzayı incelemek için dev teleskoplar kullanırken, kimi ormanlarda bitkileri inceler.
- Bazıları okyanusların dibine dalar, bazıları ise eski kalıntıları kazarak tarih öncesi canlıları araştırır.
- Kullandıkları araçlar, fiziksel özellikleri, yaşları ve hobileri birbirinden tamamen farklı olabilir.
Onların İzinden Gitmek (Örüntüler ve Önermeler)
Geçmişteki ünlü bilim insanlarının hayatlarını okuduğumuzda bir örüntü fark ederiz: Örneğin Aziz Sancar çok çalışarak Nobel Ödülü almıştır. Thomas Edison ampulü bulana kadar binlerce kez denemiştir. Bu örüntülere (tekrarlayan durumlara) bakarak şu önermede bulunabiliriz: 'Başarılı bir bilim insanı olmak için kararlı olmak, çok çalışmak ve pes etmemek gerekir.'
Sen de bir büyüteç alıp bahçedeki karıncaları gözlemlediğinde veya bir problemin çözümü için model oluşturma yöntemini kullandığında, aslında bilimsel bir adım atmış olursun. Belki de geleceğin bilim insanı sensin!
Bilim İnsanlarının Gizli Dünyasına Yolculuk: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdakilerden hangisi tüm bilim insanlarının en belirgin ortak özelliğidir?
- A) Aynı renk kıyafetler giymeleri
- B) Her zaman çok meraklı olmaları
- C) Sadece uzay hakkında araştırma yapmaları
- D) Hepsinin gözlük kullanması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Her zaman çok meraklı olmaları
Meraklı olmak, soru sormak ve araştırma yapmak tüm bilim insanlarının en temel ortak özelliğidir. Kıyafetleri veya fiziksel özellikleri farklı olabilir.
2. Bilim insanları yaptıkları araştırmalar sonucunda yeni bir bilgi öğrendiklerinde genellikle ne yaparlar?
- A) Sır olarak saklarlar
- B) Hemen unutmaya çalışırlar
- C) Sadece kendi ailelerine anlatırlar
- D) Diğer insanlarla paylaşarak iletişim kurarlar
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Diğer insanlarla paylaşarak iletişim kurarlar
Bilimsel bilgiler paylaşıldıkça değerlenir ve gelişir. Bu yüzden bilim insanları makaleler yazarak veya konuşmalar yaparak birbirleriyle iletişim kurarlar.
3. Aşağıdakilerden hangisi bilim insanlarının birbirlerinden farklı (ortak olmayan) özelliklerinden biridir?
- A) Sabırlı olmaları
- B) Gözlem yapmaları
- C) Araştırdıkları konu ve alanlar
- D) Veri toplamaları
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Araştırdıkları konu ve alanlar
Gözlem yapmak, sabırlı olmak ve veri toplamak ortak özelliklerken; kiminin bitkileri, kiminin yıldızları incelemesi onların farklı alanlarda çalıştığını gösterir.
4. Ayşe laboratuvarda farklı bitkilerin büyümesini gözlemliyor. Mert ise gökyüzündeki yıldızların hareketlerini teleskopla inceliyor. Buna göre Ayşe ve Mert için hangi önermeyi yapmak doğru olur?
- A) İkisi de aynı aletleri kullanmaktadır
- B) İkisi de aynı konuyu araştırmaktadır
- C) İkisi de bilimsel bilgiye ulaşmak için gözlem yapmaktadır
- D) Bilim insanları sadece laboratuvarda çalışır
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İkisi de bilimsel bilgiye ulaşmak için gözlem yapmaktadır
Araştırdıkları konular (bitki ve yıldız) farklı olsa da, ikisi de kendi alanlarında bilgi toplamak için gözlem yapma yöntemini kullanmaktadır.
5. Bir araştırmacı ormandaki kuşların seslerini cihazıyla kaydetmiş, diğer bir araştırmacı ise laboratuvarda suyun ısınma süresini defterine yazmıştır. Bu iki araştırmacının yaptığı ortak bilimsel işlem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tahmin etme
- B) Model oluşturma
- C) Veri toplama ve kaydetme
- D) Karşılaştırma yapma
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Veri toplama ve kaydetme
Kuş seslerini cihaza kaydetmek de, suyun sıcaklık derecesini deftere yazmak da bilimsel araştırmalarda 'veri toplama ve kaydetme' aşamasıdır.