3. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 2
Harika Canlıların Gizli Dünyası: Onları Nasıl Tanırız?
Çevremizdeki varlıkları canlı ve cansız olarak ayırmayı, canlıların 7 temel ortak özelliğini ve onları gruplandırmayı öğreniyoruz.
Kazanım FB.3.2.1 · 40 dk okuma
Pencereden dışarı baktığında neler görüyorsun? Belki rüzgarda sallanan bir ağaç, gökyüzünde uçan bir kuş, yoldan geçen arabalar veya yerde duran taşlar... Peki sence bunlardan hangileri canlıdır? Bir varlığın canlı olup olmadığını anlamak için onun bazı gizli şifrelere sahip olması gerekir. Hadi bu şifreleri hep birlikte keşfedelim!
Canlıların 7 Ortak Özelliği
Bir varlığın 'canlı' sayılabilmesi için şu 7 harika özelliğe sahip olması gerekir:
- 1Beslenme: Canlılar hayatta kalmak ve enerji bulmak için besinlere ihtiyaç duyar. İnekler ot yer, aslanlar et yer. Bitkiler ise kendi yemeklerini güneş ışığı sayesinde yaparlar!
- 2Solunum: Koştuktan sonra nasıl hızlı hızlı nefes aldığını düşün. Bütün canlılar enerji üretmek için havaya ihtiyaç duyar. Balıklar bile suyun içindeki havayı solur.
- 3Büyüme: Sen her geçen yıl biraz daha uzuyorsun. Küçücük bir tohum kocaman bir elma ağacına, sevimli bir köpek yavrusu büyük bir köpeğe dönüşür. Canlılar büyür ve gelişir.
- 4Hareket Etme: Kuşlar uçar, balıklar yüzer, çitalar koşar. Canlılar yemek bulmak veya tehlikelerden kaçmak için hareket ederler.
- 5Boşaltım: Vücudumuzda işe yaramayan ve bize zarar verebilecek çöpler birikir. Terleyerek veya tuvalete giderek bu çöpleri dışarı atarız. Buna boşaltım denir.
- 6Tepki Verme: Sıcak bir bardağa dokunduğunda elini hemen çekersin, değil mi? Ya da bir köpek, en sevdiği mamasını gördüğünde kuyruğunu sallar. Canlılar çevrelerinde olan bitene tepki verirler.
- 7Üreme: Canlıların kendilerine benzeyen yeni yavrular yapmasına üreme denir. Kedilerin yavruları olur, ağaçlar tohumlarıyla yeni fidanlar oluşturur. Böylece canlıların soyu devam eder.
Canlıları Gruplandıralım
Canlıların özelliklerini öğrendiğimize göre, onları benzer özelliklerine göre gruplara ayırabiliriz. Örneğin, nerede yaşadıklarına göre (suda yaşayanlar, karada yaşayanlar), nasıl hareket ettiklerine göre (uçanlar, yüzenler, yürüyenler) veya ne yediklerine göre gruplandırmalar yapabiliriz. Bir kelebek ve bir serçe birbirinden farklı görünse de ikisini 'uçabilen canlılar' grubuna koyabiliriz. Öğrendiğimiz bilgileri kullanarak doğayı incelemek çok eğlencelidir!