3. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 7
Küçük Çiftçinin Rehberi: Tohumdan Bitkiye
Bitkilerin büyümek için nelere ihtiyaç duyduğunu öğreniyor, tohumun fideye dönüşme serüvenini keşfediyoruz.
Kazanım FB.3.7.2 · 40 dk okuma
Sihirli Tohumlar Uyanıyor!
Hiç küçücük bir elma çekirdeğinin kocaman bir ağaca nasıl dönüştüğünü düşündün mü? O minik çekirdeğin içinde aslında uyuyan bir 'bebek bitki' vardır. Bu bebek bitkiye tohum diyoruz. Tohumun uyanıp büyümesi için bazı sihirli dokunuşlara ihtiyacı vardır!
Bitkilerin Ortak İhtiyaçları
Tıpkı senin büyümek için sağlıklı yiyeceklere ve suya ihtiyaç duyman gibi, bitkilerin de büyümek için bazı şeylere ihtiyacı vardır. Dünyadaki hangi bitki olursa olsun, hepsinin ortak olarak istediği 5 temel şey bulunur:
1. Toprak: Bitkilerin evidir. Kökleriyle toprağa tutunur ve ihtiyaçları olan besinleri oradan alırlar. 2. Su: Tohumun uyanmasını ve bitkinin canlanmasını sağlar. 3. Güneş Işığı: Bitkilerin kendi yemeklerini yapması ve yapraklarının yeşil kalması için enerji verir. 4. Hava: Bitkiler de bizim gibi temiz havaya ihtiyaç duyar. 5. Uygun Sıcaklık: Havanın ne çok soğuk ne de çok sıcak olması gerekir.
Peki, Her Bitkinin İhtiyacı Aynı mıdır?
Bütün bitkiler su ve güneş istese de, hepsinin ihtiyacı aynı miktarda değildir. İşte burada ortak olmayan özellikler devreye girer. Örneğin çölde yaşayan bir kaktüs sıcağı çok sever ve suyunu gövdesinde biriktirdiği için aylarca sulanmasa bile yaşayabilir. Ancak göllerde yaşayan bir nilüfer çiçeği bolca suya ihtiyaç duyar. Ormandaki bazı yosunlar ise güneş ışığını doğrudan almayı sevmez, daha çok gölge yerleri tercih eder.
Kendi Bitkimizi Yetiştirelim! (Tarım)
İnsanların beslenmek ve çeşitli ihtiyaçlarını karşılamak için tarlalarda, bahçelerde toprağı işleyerek bitki üretmesine tarım denir. Sen de evde küçük bir çiftçi olabilirsin! Kendi bitkini yetiştirmek için şunları yapmalısın:
Önce saksıya güzel, yumuşak bir toprak koy. Tohumunu toprağa çok derin olmayacak şekilde yerleştir ve üzerini hafifçe kapat. Üzerine biraz can suyu ver. Saksını güneş alan güzel bir pencere kenarına yerleştir. Birkaç gün sonra tohumun yeşerip toprağın üzerine çıktığını göreceksin. İşte bu yeni doğmuş, minik yapraklı bitkiye fide diyoruz!
Küçük Çiftçinin Rehberi: Tohumdan Bitkiye: Alıştırma Soruları
1. İçinde uyuyan bir 'bebek bitki' barındıran ve toprağa ektiğimiz minik taneye ne ad verilir?
- A) Meyve
- B) Tohum
- C) Yaprak
- D) Çiçek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tohum
Toprağa ektiğimiz ve içinden bitkinin çıktığı minik yapıya tohum denir.
2. Aşağıdakilerden hangisi bütün bitkilerin büyümek için ihtiyaç duyduğu ortak özelliklerden biri değildir?
- A) Su
- B) Güneş Işığı
- C) Şekerli Gıdalar
- D) Toprak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Şekerli Gıdalar
Bitkiler büyümek için su, güneş ışığı, hava, uygun sıcaklık ve toprağa ihtiyaç duyar. Şekerli gıdalara ihtiyaçları yoktur.
3. Zeynep, saksıya bir fasulye tohumu ekti. Ona yeterince su verdi ama saksıyı hiç ışık almayan karanlık bir dolaba kaldırdı. Bir süre sonra tohumun büyümediğini fark etti. Zeynep'in bitkisinin büyümemesinin sebebi nedir?
- A) Çok fazla toprak kullanması
- B) Güneş ışığı almaması
- C) Sıcaklığın çok yüksek olması
- D) Tohumun suya ihtiyacı olmaması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Güneş ışığı almaması
Bitkilerin sağlıklı bir şekilde büyüyebilmesi için güneş ışığına ihtiyacı vardır. Karanlıkta bitkiler kendi besinlerini üretemez.
4. Kaktüsler çöl gibi sıcak ve kurak yerlerde az suyla yaşayabilirken, pirinç bitkisi tarlada bol suyun içinde yetişmeyi sever. Bu durum bize bitkilerle ilgili neyi kanıtlar?
- A) Farklı bitkilerin ihtiyaç duyduğu su miktarı birbirinden farklıdır.
- B) Bütün bitkiler büyümek için aynı miktarda suya ihtiyaç duyar.
- C) Kaktüsler bitki değildir.
- D) Bitkiler büyümek için suya ihtiyaç duymazlar.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Farklı bitkilerin ihtiyaç duyduğu su miktarı birbirinden farklıdır.
Her bitkinin su, ışık ve sıcaklık ihtiyacı farklıdır. Kimi az su isterken, kimi çok suya ihtiyaç duyar.
5. Okul bahçesinde tarım yapmaya karar veren Ali, domates tohumları ekti. Tohumlara suyunu verdi ve güneş alan bir yere koydu. Ancak hava aylarca dondurucu derecede soğuk gitti ve tohumlar filizlenmedi. Ali bir dahaki sefere ne yapmalıdır?
- A) Tohumlara her gün bir kova buzlu su dökmelidir.
- B) Bitkiyi tamamen karanlık bir kutuya koymalıdır.
- C) Tohumları ekeceği zamanı havanın uygun sıcaklıkta olduğu bir mevsime denk getirmelidir.
- D) Toprağı saksıdan tamamen boşaltmalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Tohumları ekeceği zamanı havanın uygun sıcaklıkta olduğu bir mevsime denk getirmelidir.
Bitkilerin büyümesi için sadece su ve güneş yetmez, uygun sıcaklık da çok önemlidir. Dondurucu soğuklar tohumun uyanmasını engeller.