3. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 8
Doğanın Dedektifleri: Canlılar ve Yaşam Alanları
Canlıların neden farklı yerlerde yaşadıklarını gözlemleyerek veriler toplayacak ve harika birer doğa dedektifi olacağız!
Kazanım FB.3.8.1 · 30 dk okuma
Merhaba Doğa Dedektifi!
Bugün seninle harika bir yolculuğa çıkacağız. Evinin camından dışarı baktığında veya bir parka gittiğinde neler görüyorsun? Uçan kuşlar, toprağın üzerinde gezinen karıncalar, rengarenk çiçekler... Peki sence neden balıklar gökyüzünde uçmuyor da suda yaşıyor? Veya neden kutup ayıları sıcak çöllerde gezmiyor? Hadi bu gizemi birlikte çözelim!
Yaşam Alanı Nedir?
Her canlının besin bulabildiği, saklanabildiği, hava alabildiği ve büyüyebildiği bir evi vardır. Biz bu evlere 'yaşam alanı' diyoruz. Ormanlar, göller, okyanuslar, çöller ve hatta bahçemizdeki bir avuç toprak bile birçok canlının yaşam alanıdır.
Gözlem Yapma ve Veri Toplama Zamanı
Bilim insanları doğayı incelerken sadece bakıp geçmezler. Gördüklerini bir deftere yazar, çizer ve kaydederler. Buna 'veri toplama' denir. Örneğin bir göl kenarına gittiğimizi hayal edelim. Suda yüzen balıkları, kenarda zıplayan kurbağaları ve suyun üzerindeki nilüfer çiçeklerini defterimize yazarız. Bahçeye çıktığımızda ise topraktaki solucanları ve papatyaları not ederiz. Sonra bu bilgileri gruplandırırız.
Yukarıdaki basit çizimde verilerimizi nasıl grupladığımızı görüyorsun. Orman kutusuna ormanda yaşayanları, göl kutusuna gölde yaşayanları koyduk. Verilerimizi bu şekilde gruplamak, canlılar ve evleri arasındaki ilişkiyi anlamamızı çok kolaylaştırır.
Neden Orada Yaşıyorlar?
Topladığımız verilere bakarak şu açıklamayı yapabiliriz: Bir balık havada nefes alamaz, solungaçları sayesinde suyun içinde nefes alır. Bu yüzden yaşam alanı göller veya denizlerdir. Kaktüs bitkisi ise gövdesinde su tutabildiği için kurak ve sıcak çöllerde yaşayabilir. Yani, canlıların vücut özellikleri ile yaşadıkları alanın özellikleri arasında muhteşem bir uyum vardır!