3. Sınıf Matematik · Ünite 2
Eşitliğin Sihirli Terazisi: Dört İşlemde Denge
Eşittir (=) işaretinin sadece bir işlem sonucu değil, aynı zamanda bir denge durumu olduğunu keşfediyoruz. Farklı işlemlerle aynı sonuca ulaşarak eşitlik terazisini dengede tutmayı öğrenelim!
Kazanım MAT.3.2.8 · 30 dk okuma
Eşittir (=) İşareti Aslında Ne Demek?
Merhaba genç matematikçiler! Matematik yaparken en sık kullandığımız işaretlerden biri eşittir (=) işaretidir. Çoğu zaman bu işareti görünce 'Şimdi bana cevabı soruyor!' diye düşünürüz. Ancak '=' işaretinin çok daha havalı bir anlamı vardır: Denge! Tıpkı parktaki tahterevalli veya pazardaki eşit kollu terazi gibi.
Eşittir işaretinin sol tarafındaki miktar ile sağ tarafındaki miktar tıpatıp aynı olmalıdır. Yani terazi dengede kalmalıdır!
Aynı Sayıya Çıkan Farklı Yollar
Diyelim ki terazimizi 12 sayısında dengelemek istiyoruz. 12 sayısına ulaşmak için sadece toplama yapmak zorunda değiliz; çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini de kullanabiliriz.
- Toplama ile: 6 + 6 = 12
- Çıkarma ile: 15 - 3 = 12
- Çarpma ile: 3 kere 4 = 12
- Bölme ile: 24'ün yarısı = 12
Hepsinin sonucu 12 olduğuna göre, bu işlemleri birbirine eşitleyebiliriz! Örneğin:
Gördün mü? Sol tarafta toplama, sağ tarafta çarpma işlemi var ama terazimiz mükemmel bir dengede!
Günlük Hayatta Eşitlik
Bunu gerçek hayattan bir örnekle düşünelim. Zeynep'in içinde 5'er çikolata olan 2 kutusu var. Yani Zeynep'te 5'in 2 katı kadar çikolata var. Can'ın ise 14 çikolatası vardı, 4 tanesini arkadaşına verdi. Bakalım kimin daha çok çikolatası var?
İkisinin de tam 10 çikolatası oldu! Çikolata sayıları eşit olduğu için bu durumu şöyle yazabiliriz:
Sonuç olarak, farklı sayılarla ve işlemlerle aynı değere ulaşabiliriz. Eşitliğin sihirli dünyasında önemli olan tek şey dengenin sağlanmasıdır. Şimdi sıra sende, kendi terazilerini dengele!
Eşitliğin Sihirli Terazisi: Dört İşlemde Denge: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdaki terazinin dengede olması için boş bırakılan yere hangi sayı gelmelidir? 8 + 2 = 6 + ?
- A) 2
- B) 4
- C) 6
- D) 10
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 4
Terazinin sol tarafı 8 + 2 = 10'dur. Sağ tarafının da 10 olması gerekir. 6'ya kaç eklersek 10 olur? 10 - 6 = 4. Yani boş yere 4 gelmelidir.
2. Aşağıdaki işlemlerden hangisinin sonucu diğerlerinden farklıdır, bu yüzden onlarla eşitlenemez?
- A) 7 + 5
- B) 15 - 3
- C) 3 x 4
- D) 20 - 6
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 20 - 6
7+5=12, 15-3=12 ve 3x4=12'dir. Bu üçü birbirine eşittir. Ancak 20-6=14'tür. Diğerlerinden farklı olduğu için onlarla aynı teraziye konamaz.
3. Ali, eşitlik terazisinin sol kefesine '4 x 5' işlemini koydu. Sağ kefesini dengelemek için aşağıdaki işlemlerden hangisini kullanabilir?
- A) 10 + 5
- B) 25 - 5
- C) 30 / 2
- D) 6 x 3
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 25 - 5
Sol kefe 4 x 5 = 20'dir. Sağ kefenin de 20 olması gerekir. Şıkları incelediğimizde: A şıkkı 15, B şıkkı 25 - 5 = 20, C şıkkı 15 ve D şıkkı 18'dir. Doğru cevap B'dir.
4. Ayşe'nin biriktirdiği parayla ilgili kurduğu şu eşitlikte bir sayı silinmiştir: 18 ÷ 2 = 5 + ■ Buna göre silinen sayı (■) kaçtır?
- A) 3
- B) 4
- C) 5
- D) 9
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 4
Önce sol taraftaki işlemi yapalım: 18 ÷ 2 = 9. Eşitliğin sağlanması için sağ tarafın da 9 olması gerekir. 5 + ■ = 9 ise, kutu yerine 4 gelmelidir (9 - 5 = 4).
5. Aşağıdaki eşitliklerden hangisi YANLIŞTIR?
- A) 6 x 3 = 10 + 8
- B) 20 ÷ 4 = 12 - 7
- C) 5 x 4 = 15 + 6
- D) 16 ÷ 2 = 2 x 4
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 5 x 4 = 15 + 6
Şıkları tek tek inceleyelim. A: 18 = 18 (Doğru). B: 5 = 5 (Doğru). C: 5 x 4 = 20'dir, 15 + 6 = 21'dir. 20 ile 21 eşit değildir, bu yüzden bu eşitlik yanlıştır. D: 8 = 8 (Doğru).