3. Sınıf Matematik · Ünite 4
Veri Dedektifleri İş Başında: Araştıralım, Tablo Yapalım!
Günlük hayatımızdaki merak ettiğimiz konular için araştırma soruları oluşturmayı, veri toplamayı ve bunları çetele, sıklık tablosu veya nokta grafiği ile göstermeyi öğreniyoruz.
Kazanım MAT.3.4.1 · 40 dk okuma
Veri Dedektifleri İş Başında!
Merhaba küçük dedektifler! Bugün sizlerle etrafımızdaki dünyayı daha iyi anlamak için ipuçları toplayacağız. Biz bu araştırıp bulduğumuz ipuçlarına matematikte 'veri' diyoruz.
1. Araştırma Sorusu Nedir?
Her dedektifin çözmesi gereken bir sırrı, sorması gereken bir sorusu vardır. Araştırma sorusu, cevabını bulmak için belirli bir gruba sormamız gereken ve birden fazla farklı cevap alabileceğimiz sorulardır. Örneğin, 'Güneş ne renktir?' sorusunun tek cevabı vardır, bu yüzden araştırma sorusu değildir. Ancak 'Sınıfımızdaki arkadaşlarımızın beslenmesinde en çok hangi meyveler var?' harika bir araştırma sorusudur!
2. Verileri Toplayalım ve Plan Yapalım
Sorumuzu bulduktan sonra sıra cevapları toplamaya gelir. Eline bir kâğıt kalem alıp sınıftaki arkadaşlarına sırayla sorunu sorarsın. Karışıklık çıkmaması için herkesin cevabını dikkatlice not alman çok önemlidir.
3. Verileri Görselleştirelim (Tablo ve Grafikler)
Topladığımız karmaşık notları hem kendimizin hem de başkalarının kolayca anlaması için düzenlemeliyiz. Bunun için üç harika aracımız var: Çetele Tablosu, Sıklık Tablosu ve Nokta Grafiği.
Çetele tablosunda, verilen her bir cevap için bir dik çizgi çekeriz. İşin sırrı şudur: 4 dik çizgi çizdikten sonra 5. çizgiyi onların üzerine eğik olarak çizeriz. Bu işlem bize çizgileri beşer beşer ve çok daha hızlı sayma kolaylığı sağlar.
Sıklık tablosunda ise çizgilerle uğraşmayız, çeteledeki sayıların doğrudan rakamla yazılmış hâlini kullanırız. Nokta grafiğinde ise her bir seçeneğin üzerine, cevap veren kişi sayısı kadar üst üste nokta veya çarpı işareti koyarız.
Hadi Birlikte Karar Verelim!
Diyelim ki sınıfımızda bir meyve şöleni yapacağız. Doğru alışverişi yapmak için arkadaşlarına 'En çok hangi meyveyi seversiniz?' diye sordun. Verileri sıklık tablosuna yazdın: 10 kişi çilek, 5 kişi muz, 3 kişi elma dedi. Sınıf mevcudumuzu bulalım:
Peki bu sonuçlara bakarak ne karar vermeliyiz? Tabii ki en çok tercih edilen meyve olduğu için çilekten daha fazla almalıyız! İşte tablolar ve grafikler, toplanan verileri okuyarak günlük hayatta doğru, adil ve faydalı kararlar vermemizi sağlar.
Veri Dedektifleri İş Başında: Araştıralım, Tablo Yapalım!: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdakilerden hangisi bir 'araştırma sorusu' olabilir?
- A) Benim adım nedir?
- B) Türkiye'nin başkenti neresidir?
- C) Sınıfımızdaki öğrencilerin en sevdiği renkler nelerdir?
- D) Güneş ne renktir?
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sınıfımızdaki öğrencilerin en sevdiği renkler nelerdir?
Araştırma sorusu, belirli bir gruptan veri toplamamızı gerektiren, birden fazla farklı cevabı olabilen sorulardır. 'En sevilen renkler' kişiden kişiye değişir ve araştırma gerektirir.
2. Çetele tablosunda saymayı kolaylaştırmak için çizgileri kaçarlı gruplar hâlinde bağlayarak çizeriz?
- A) 2
- B) 3
- C) 5
- D) 10
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 5
Çetele tablosunda 4 dik çizginin üzerine 1 eğik çizgi çekerek 5'li gruplar oluştururuz. Bu, verileri beşer beşer saymamızı çok kolaylaştırır.
3. Bir sıklık tablosunda 'Kedi: 8, Köpek: 5, Kuş: 3' sayıları yer almaktadır. Herkesin sadece bir hayvan seçtiği bu araştırmaya toplam kaç kişi katılmıştır?
- A) 13
- B) 15
- C) 16
- D) 18
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 16
Katılan toplam kişi sayısını bulmak için tablodaki tüm sayıları toplamalıyız. 8 + 5 + 3 = 16 kişi katılmıştır.
4. Bir çetele tablosunda 'elma sevenler' için 2 tane tam beşli grup ve yanlarında 4 tane tekli çizgi vardır. Sıklık tablosunda elma sevenlerin karşısına rakamla hangi sayı yazılmalıdır?
- A) 10
- B) 12
- C) 14
- D) 16
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 14
İki tane 5'li grup 10 eder (5 + 5 = 10). Üzerine 4 tane tekli çizgi eklersek 10 + 4 = 14 sonucunu buluruz.
5. Sınıf başkanı piknikte dağıtılacak içecekler için araştırma yapıyor. Nokta grafiğine göre 15 kişi ayran, 6 kişi meyve suyu, 4 kişi süt istiyor. Bu verilere göre sınıf başkanı nasıl bir karar vermelidir?
- A) Sadece süt almalıdır.
- B) En fazla siparişi ayran için vermelidir.
- C) İçecek almaktan tamamen vazgeçmelidir.
- D) Herkese eşit olarak sadece meyve suyu dağıtmalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) En fazla siparişi ayran için vermelidir.
Grafiğe göre en çok tercih edilen içecek 15 kişi ile ayrandır. Alınacak en adil ve doğru karar, en çok istenen içecek olan ayrandan daha fazla sipariş etmektir.