4. Sınıf Matematik · Ünite 3
Geometrik Şekillerin Çevresini Keşfedelim
Bu derste cetvel ve pergel kullanarak geometrik şekillerin çevre uzunluklarını ölçeceğiz. Üçgen, kare ve dikdörtgenin çevresini hesaplamanın sırlarını ve etkileşimli araçların gücünü keşfedeceğiz!
Kazanım MAT.4.3.3 · 40 dk okuma
Şekillerin Sınırlarında Bir Yolculuk
Bahçemizin etrafına çit çekmek veya yaptığımız bir resme çerçeve almak istediğimizde ne kadar malzemeye ihtiyacımız olduğunu nasıl anlarız? İşte bunun için geometrik şekillerin sınırlarında bir yolculuğa çıkıp 'çevre uzunluğunu' hesaplamamız gerekir!
Ölçüm Araçlarımız Neler?
Çevre uzunluğunu bulmak için önce kenarları ölçmeliyiz. Defterimizdeki bir şeklin kenarını ölçmek için en iyi arkadaşımız cetveldir. Daha büyük yerler, örneğin sınıf tahtası için ölçüm bandı (şerit metre) kullanırız. Peki geometri setimizde duran sivri uçlu aracı, yani pergeli ölçüm yaparken nasıl kullanırız?
Pergeli sadece çember çizmek için kullanmayız. Pergelin iki ucu arasındaki açıklığı bir kenarın başına ve sonuna koyup sabitleyebiliriz. Sonra hiç bozmadan cetvelin üzerine taşıyarak o kenarın kaç santimetre olduğunu doğrudan görebiliriz!
Tahmin Et ve Ölç!
İyi bir matematikçi aynı zamanda iyi bir tahmincidir. Defterine bir üçgen çiz ve kenarlarının kaç santimetre olduğunu göz kararı tahmin et. Tahminlerini bir köşeye yaz. Şimdi cetvelini veya pergelini alıp gerçek uzunlukları ölç. Tahminlerin gerçek sonuca ne kadar yakın? Göz yanılabilir ama cetvel yanılmaz!
Üçgen, Kare ve Dikdörtgenin Çevresi
Şimdi üç temel şeklimizin çevresini nasıl bulacağımıza bakalım:
- Üçgenin Çevresi: Üçgenin 3 kenarı vardır. Çevreyi bulmak için bu 3 kenar uzunluğunu toplarız.
- Karenin Çevresi: Karenin 4 kenarı da birbirine eşittir! Bu yüzden 4 kenarı toplayabilir veya bir kenarı 4 ile çarpabiliriz.
- Dikdörtgenin Çevresi: Dikdörtgenin 2 kısa ve 2 uzun kenarı vardır. Karşılıklı kenarlar birbirine eşittir. Tüm kenarları toplayarak çevreyi buluruz.
Aşağıdaki dikdörtgeni inceleyelim. Uzun kenarları 8 cm, kısa kenarları 5 cm olan bir dikdörtgenin çevresini nasıl hesaplarız?
Geometrik Şekillerin Çevresini Keşfedelim: Alıştırma Soruları
1. Kenar uzunlukları 3 cm, 4 cm ve 5 cm olan bir üçgenin çevre uzunluğu kaç santimetredir?
- A) 10 cm
- B) 11 cm
- C) 12 cm
- D) 15 cm
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 12 cm
Üçgenin çevresini bulmak için tüm kenarları toplarız: 3 + 4 + 5 = 12 cm.
2. Aşağıdakilerden hangisi bir geometrik şeklin kenar uzunluğunu ölçmek için kullanabileceğimiz araçlardan biri değildir?
- A) Cetvel
- B) Tartı
- C) Ölçüm Bandı
- D) Pergel
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Tartı
Cetvel, ölçüm bandı (mezura) ve pergel uzunluk ölçmek veya taşımak için kullanılır. Tartı ise ağırlık (kütle) ölçer.
3. Bir kenar uzunluğu 6 cm olan karenin çevre uzunluğu kaç santimetredir?
- A) 12 cm
- B) 18 cm
- C) 20 cm
- D) 24 cm
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 24 cm
Karenin 4 eşit kenarı vardır. Çevreyi bulmak için 6 + 6 + 6 + 6 işlemini (veya 4 x 6) yaparız. Sonuç 24 cm olur.
4. Ayşe, kitabının uzun kenarının 22 cm olduğunu tahmin etmiştir. Cetveliyle ölçtüğünde ise gerçek uzunluğun 26 cm olduğunu görmüştür. Ayşe'nin tahmini ile gerçek ölçüm sonucu arasındaki fark kaç santimetredir?
- A) 3 cm
- B) 4 cm
- C) 5 cm
- D) 6 cm
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 4 cm
Gerçek sonuçtan tahmini çıkararak farkı buluruz: 26 - 22 = 4 cm.
5. Çevre uzunluğu 30 cm olan bir dikdörtgenin kısa kenarı 5 cm'dir. Buna göre bu dikdörtgenin uzun kenarı kaç santimetredir?
- A) 10 cm
- B) 15 cm
- C) 20 cm
- D) 25 cm
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 10 cm
Dikdörtgenin 2 kısa kenarı vardır: 5 + 5 = 10 cm. Çevreden kısa kenarları çıkarırsak 30 - 10 = 20 cm kalır. Bu kalan miktar 2 uzun kenarın toplamıdır. Bir uzun kenarı bulmak için 20'yi 2'ye böleriz: 20 / 2 = 10 cm.