4. Sınıf Matematik · Ünite 3
Kendi Ölçümüzle Alanı Keşfedelim!
Bu derste şekillerin kapladığı alanları etrafımızdaki nesnelerle nasıl tahmin edeceğimizi ve ölçeceğimizi öğreniyoruz.
Kazanım MAT.4.3.4 · 30 dk okuma
Merhaba harika matematikçiler! Bugün sizlerle şekillerin kapladığı yerleri, yani 'alanı' keşfedeceğiz. Üstelik bunu cetvel veya metre kullanmadan, etrafımızdaki eşyalarla yapacağız!
Alan Nedir?
Bir şeklin veya yüzeyin kapladığı yere 'alan' diyoruz. Örneğin masanızın üstü, odanızın halısı veya en sevdiğiniz hikâye kitabının kapağı belirli bir alan kaplar. Bu alanları ölçmek için her zaman cetvele ihtiyacımız yoktur.
Standart Olmayan Ölçü Birimleri
Bazen bir alanı ölçmek için günlük hayattaki eşyaları kullanırız. Renkli not kâğıtları (post-it), kitaplar, oyun kartları veya silgiler... Bunlara 'standart olmayan ölçü birimleri' diyoruz çünkü boyutu kişiden kişiye veya eşyadan eşyaya değişebilir.
Önce Tahmin Et, Sonra Ölç!
Diyelim ki çalışma masanızın üzerini küçük kare not kâğıtlarıyla kaplamak istiyorsunuz. Masaya bakıp 'Bence buraya 20 tane kâğıt sığar' diye tahmin yürütürsünüz. Tahmin etmek, beynimizin boyutları kavraması için harika bir egzersizdir!
Tahminimizi yaptıktan sonra nesneleri gerçekten yüzeye dizer ve sayarız. Eğer 18 kâğıt sığdıysa ve bizim tahminimiz 20 ise, gerçeğe çok yakın bir tahmin yapmışız demektir! Son olarak tahminimiz ile ölçüm sonucumuzu karşılaştırırız.
Kendi Ölçümüzle Alanı Keşfedelim!: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdakilerden hangisi bir masanın alanını ölçmek için kullanabileceğimiz 'standart olmayan' bir ölçü birimidir?
- A) Metre
- B) Santimetre
- C) Oyun kartı
- D) Kilogram
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Oyun kartı
Metre ve santimetre standart uzunluk ölçüleridir, kilogram ise ağırlık ölçüsüdür. Oyun kartı ise alanı kaplamak için kullanabileceğimiz standart olmayan bir ölçü birimidir.
2. Bir kitabın yüzeyini silgilerle kaplayarak alanını ölçmek istiyoruz. Bu işlemi yaparken hangisine dikkat etmeliyiz?
- A) Silgileri üst üste koymalıyız.
- B) Silgileri yan yana, aralarında boşluk bırakmadan dizmeliyiz.
- C) Silgilerin arasına büyük boşluklar bırakmalıyız.
- D) Silgileri kitabın dışına taşırmalıyız.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Silgileri yan yana, aralarında boşluk bırakmadan dizmeliyiz.
Doğru bir alan ölçümü için kullanılan birimler arasında boşluk kalmamalı ve birimler üst üste binmemelidir.
3. Ayşe odasındaki halının alanını büyük hikâye kitaplarıyla ölçmek istiyor. Önce 12 kitap sığacağını tahmin ediyor. Ölçüm yaptığında ise halıya tam 13 kitap sığıyor. Ayşe'nin tahmini için ne söylenebilir?
- A) Tahmini tamamen yanlıştır ve baştan başlamalıdır.
- B) Gerçek sonuca çok yakın, başarılı bir tahmin yapmıştır.
- C) Kitapları üst üste koyduğu için sonuç böyle çıkmıştır.
- D) Tahmini gerçek sonuçtan daha fazladır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Gerçek sonuca çok yakın, başarılı bir tahmin yapmıştır.
12 tahmini, gerçek sonuç olan 13'e çok yakındır. Bu nedenle Ayşe'nin alan tahmini oldukça başarılıdır.
4. Bir pano 10 tane büyük resim defteriyle tamamen kaplanabiliyor. Aynı panoyu resim defterinden daha küçük olan el kadar not defterleriyle kaplamak istersek sonuç hakkında ne söyleyebiliriz?
- A) Yine tam 10 tane not defteri gerekir.
- B) 10'dan daha az not defteri gerekir.
- C) 10'dan daha fazla not defteri gerekir.
- D) Not defteri ile panonun alanı ölçülemez.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 10'dan daha fazla not defteri gerekir.
Kullanılan ölçü birimi küçüldükçe, aynı alanı kaplamak için gereken birim (nesne) sayısı artar.
5. Kare şeklindeki küçük bir sehpanın yüzeyi, kare şeklindeki bardak altlıklarıyla kaplanacaktır. Sehpanın sadece bir kenarına 3 adet bardak altlığı yan yana sığmaktadır. Sehpanın tamamını kaplamak için toplam kaç bardak altlığı gerektiğini tahmin eden Mert, aşağıdaki sayılardan hangisini söylerse en mantıklı tahmini yapmış olur?
- A) 3
- B) 6
- C) 9
- D) 12
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 9
Sehpa kare şeklinde olduğu için her kenarına 3 bardak altlığı sığar. Yüzeyi kaplamak için 3 sıra halinde 3'er altlık dizebiliriz (3x3=9). En mantıklı tahmin 9'dur.