4. Sınıf Matematik · Ünite 1
Gizemli Örüntülerin Peşinde: Sayı ve Şekil Örüntüleri
Sayıların ve şekillerin sakladığı sırları çözmeye hazır mısınız? Bu derste artan ve azalan örüntülerin kurallarını keşfedecek, adımlar arasındaki ilişkileri bulacağız!
Kazanım MAT.4.1.5 · 30 dk okuma
Gizemli Örüntülerin Peşine Düşüyoruz!
Merhaba genç matematikçiler! Doğaya hiç dikkatlice baktınız mı? Bir ayçiçeğinin çekirdek dizilişinde, peteklerin yapısında ya da bir merdivenin basamaklarında hep gizli bir kural vardır. Biz matematikçiler, bu düzenli ve tekrar eden kurallara 'örüntü' deriz.
Sayı Örüntüleri: Artıyor mu, Azalıyor mu?
Belirli bir kurala göre büyüyen (artan) veya küçülen (azalan) sayı dizilerine sayı örüntüsü denir. Bir örüntünün sırrını çözmek dedektiflik yapmaya benzer! Adımlar arasındaki değişimi bulmamız gerekir.
Yukarıdaki örüntüyü inceleyelim. 7'den 11'e geçerken sayı 4 artmış. 11'den 15'e geçerken de 4 artmış. O zaman bu örüntünün kuralını bulduk: Sayılar dörder dörder artmaktadır!
Peki ya bu örüntü? İlk adımdaki 40 sayısı ikinci adımda 35 olmuş. Yani 5 azalmış. O halde bu kuralımız: Sayılar beşer beşer azalmaktadır.
Şekillerin Saklı Kuralları
Bazen sayılar yerine şekiller karşımıza çıkar. Şekil örüntülerinde yapmamız gereken en akıllıca şey, her adımdaki şekil sayısını sayarak onu bir sayı örüntüsüne çevirmektir!
Gördüğün gibi, 1. adımda 1 daire, 2. adımda 3 daire, 3. adımda ise 5 daire var. Bu şekil örüntüsünün kuralı 'daire sayısının her adımda 2 artması'dır. Yani 4. adımda 7 daire olacağını şimdiden bilebiliriz!
Günlük Hayattan Bir Örnek
Kumbarana para atarken aslında bir örüntü oluşturduğunu biliyor muydun? İlk gün kumbaranda 12 TL var. Sonraki her gün kumbarana 3 TL atıyorsun. Kumbarandaki paranın günlere göre değişimi 12, 15, 18, 21... şeklinde artan bir örüntü oluşturur. İşte matematik hayatımızın tam içinde!