4. Sınıf Matematik · Ünite 1
Kesirlerle Hayatın İçinden: Paydaları Eşit Kesirleri Toplama ve Çıkarma
Günlük hayatımızdaki problemler üzerinden paydaları eşit kesirlerle toplama ve çıkarma işlemlerini keşfediyoruz.
Kazanım MAT.4.1.12 · 40 dk okuma
Merhaba Harika Matematikçiler!
Bugün sizinle günlük hayatta sıkça karşılaştığımız çok lezzetli ve eğlenceli bir konuyu inceleyeceğiz. Bazen bir pizzayı paylaşırken, bazen de harçlığımızı harcarken kesirleri kullanırız. Peki, kesirleri nasıl toplar veya çıkarırız? Gelin birlikte keşfedelim!
Pizzamızı Paylaşıyoruz (Toplama İşlemi)
Ali ve ailesi akşam yemeği için büyük boy bir pizza sipariş ettiler. Gelen pizza tam 8 eş dilime bölünmüştü. Ali çok acıktığı için pizzanın 2 dilimini yedi. Kardeşi Ayşe ise 3 dilim yedi. İki kardeşin toplamda pizzanın ne kadarını yediğini nasıl bulabiliriz?
Öncelikle pizzamız 8 eş parçaya bölündüğü için paydamız 8'dir. Ali pizzanın 8'de 2'sini, Ayşe ise 8'de 3'ünü yemiştir. Bu iki kesri toplarken, parçaların büyüklüğü (yani payda) değişmez, sadece yenen dilim sayısını (yani payları) toplarız.
Su Şişesindeki Eksilme (Çıkarma İşlemi)
Şimdi başka bir örnek düşünelim. Spor yapan Can'ın su şişesi 5 eşit bölmeye ayrılmış durumda. Şişe tamamen dolu, yani 5'te 5'i su ile dolu. Can antrenman sırasında bu suyun 5'te 2'sini içiyor. Şişede ne kadar su kaldığını bulalım.
Başlangıçta şişenin tamamı dolu olduğu için kesrimiz 5/5'tir. Can 2/5'ini içtiğinde su miktarı azalır (eksilir), bu yüzden çıkarma işlemi yapmalıyız.
Gördüğünüz gibi, normal doğal sayılarla yaptığımız toplama ve çıkarma işlemlerindeki 'artma' ve 'eksilme' mantığı kesirlerde de tamamen aynıdır! Sadece parçaların aynı büyüklükte (aynı paydada) olduğuna dikkat etmemiz gerekir.
Sıra Sizde! Kendi Probleminizi Yaratın
Şimdi sınıf arkadaşlarınızla 3-4 kişilik küçük gruplar oluşturun. Birlikte, günlük hayattan (okul bahçesi, kumbaradaki paralar, doğum günü pastası gibi) paydaları eşit kesirlerle toplama veya çıkarma gerektiren bir problem kurgulayın. Problemi çözerken hangi stratejiyi kullandığınızı tartışın ve sonucunuzun doğru olup olmadığını kontrol edin!