4. Sınıf Matematik · Ünite 4
Olasılık Dünyası: Kesin, İmkânsız ve Olabilir
Günlük yaşamımızdaki olayların gerçekleşme şansını tahmin etmeyi öğreniyoruz. 'Kesin', 'imkânsız' ve 'olabilir' kavramlarıyla olasılık dünyasına eğlenceli bir giriş yapıyoruz.
Kazanım MAT.4.4.1 · 30 dk okuma
Merhaba Geleceğin Matematikçisi! Geleceği Tahmin Edebilir miyiz?
Sence yarın gökyüzünden yağmur yerine şeker yağar mı? Ya da sokaktaki kuşlar seninle Türkçe konuşmaya başlar mı? Muhtemelen bu sorulara gülerek 'Hayır, bu imkânsız!' dedin. Peki, yarın sabah güneşin doğacağını sorsam? Buna da hiç düşünmeden 'Evet, kesinlikle!' dersin.
İşte matematikte bazı olayların gerçekleşme şansını incelerken tam olarak bu kelimeleri kullanırız. Haydi, günlük hayatımızdan örneklerle bu sihirli kelimeleri yakından tanıyalım!
1. Kesin Olaylar
Gerçekleşmeme ihtimali hiç olmayan, ne olursa olsun her zaman gerçekleşecek olaylara 'kesin' deriz. Örneğin; havaya attığımız bir topun yerçekimi sayesinde yere düşmesi kesindir. Ya da haftanın günlerini sayarken Pazartesi'den sonra Salı gününün gelmesi kesin bir olaydır.
2. İmkânsız Olaylar
Gerçekleşme şansı sıfır olan, dünyada olması mümkün olmayan olaylara 'imkânsız' deriz. Bir insanın kanatları veya uçağı olmadan sadece kollarını çırparak bulutlara uçması ya da bir zürafanın bir karıncadan daha küçük olması imkânsız olaylara örnektir.
3. Olabilir (Olası) Olaylar
Kesin ve imkânsızın arasında kalan, gerçekleşme şansı olan ama kesinlikle yüzde yüz olur diyemediğimiz durumlara 'olabilir' deriz. Örneğin; 'Bu yaz havalar çok sıcak ve kurak geçecek.' Bu olabilir. Ama yazın yağmur da yağabilir. Veya 'Bugün okul kantininde en sevdiğim yemek çıkacak.' Çıkabilir de, çıkmayabilir de. İki durum da mümkündür.
Deney Zamanı: Çarkıfelek!
Şimdi seninle zihnimizde bir oyun oynayalım. Aşağıda 4 eşit parçaya bölünmüş ve tamamı mavi renge boyanmış bir oyun çarkı görüyorsun.
Bu çarkı hızlıca çevirdiğimizi düşün. Çark durduğunda okun 'Mavi' rengi göstermesi KESİN bir olaydır. Neden mi? Çünkü çarkta maviden başka hiçbir renk yok! Peki çarkın durduğunda 'Kırmızı' rengi göstermesi? Harikasın, doğru bildin; bu İMKÂNSIZ bir olaydır çünkü çarkta kırmızı alan yok.
Şimdi oyunun kurallarını biraz değiştirelim. İçini göremediğimiz şeffaf olmayan bir torbanın içine 3 tane mavi, 2 tane sarı küp koyalım. Torbanın içine bakmadan bir küp çekeceğiz. Buradan sarı küp çekmemiz 'olabilir' mi? Evet! Mavi küp çekmemiz de 'olabilir'. Ancak torbadan yeşil küp çekmemiz 'imkânsız'dır.
Sen de bugün etrafına bak ve 'Bu kesin!', 'Bu imkânsız!' ya da 'Bu olabilir!' diyebileceğin olayları keşfetmeye başla!