4. Sınıf Sosyal Bilgiler · Ünite 3
Dünden Bugüne Oyunlar ve Oyuncaklar
Geçmişte çocukların oynadığı oyunları ve oyuncakları öğreniyor, aile büyüklerimizle röportaj yaparak eski oyunlarla günümüzdeki oyunları karşılaştırıyoruz.
Kazanım SB.4.3.1 · 40 dk okuma
Zaman Yolculuğuna Hazır Mısınız?
Oyun oynamayı ne kadar sevdiğini biliyorum! Peki, bundan elli veya yüz yıl önce yaşayan çocukların neler oynadığını hiç düşündün mü? Bilgisayarlar, tabletler veya pilli arabalar yokken çocuklar nasıl eğleniyordu? Hadi gel, geçmişe doğru küçük bir zaman yolculuğuna çıkalım ve eski oyunlarla oyuncakların sırlarını keşfedelim.
Müzelerdeki İpuçları: Eski Oyuncaklar
Geçmişte çocukların neler oynadığını öğrenmenin en güzel yollarından biri oyuncak müzelerini gezmek veya eski tabloları incelemektir. Müzelerdeki cam vitrinlerin ardında tahtadan oyulmuş atlar, annelerin kendi elleriyle diktiği bez bebekler, çamurdan yapılmış küçük kap kacaklar görebilirsin. Bu oyuncaklar genellikle doğal malzemelerden, çocukların kendi aileleri tarafından üretilirdi.
Resimdeki oyuncak eski zamanlarda çok sevilen bir topaçtır. Ucuna sarılan bir iple hızla yere fırlatılır ve kendi etrafında fırıl fırıl dönmesi izlenirdi.
Büyüklerimiz Neler Oynardı? (Röportaj Zamanı)
Şimdi sıra sende! Kendi ailenin geçmişine bir ayna tutmak için bir röportaj (görüşme) yapmaya ne dersin? Annene, babana, dedene veya anneannene çocukluklarında oynadıkları oyunları sorabilirsin. İyi bir araştırmacı olmak için önce doğru soruları hazırlamalısın:
- Çocukluğunuzda en çok sevdiğiniz oyun hangisiydi? • Oyunlarınızı genellikle nerede oynardınız? • Oyuncaklarınızı kendiniz mi yapardınız yoksa mağazadan mı alırdınız? • Bugün bizim oynadığımız oyunlarla sizin zamanınızdaki oyunlar arasında ne gibi farklar var?
Hiç Eskimeyen Oyunlar
Büyüklerinle yaptığın görüşme sonucunda bir liste hazırladığında çok ilginç bir şey fark edeceksin. Bazı oyunlar hiç değişmemiş! Örneğin saklambaç, körebe, seksek, yakan top veya ip atlama... Bu oyunlar yıllar önce de sokakları çocuk kahkahalarıyla dolduruyordu, bugün de okul bahçelerinde bizleri eğlendirmeye devam ediyor.
Dünden Bugüne Oyunlar ve Oyuncaklar: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdakilerden hangisi teknoloji gelişmeden önce geçmişte çocukların oynadığı, genellikle büyüklerinin kendi elleriyle yaptığı oyuncaklardan biridir?
- A) Uzaktan kumandalı araba
- B) Tablet bilgisayar
- C) Bez bebek
- D) Işıklı robot
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bez bebek
Eskiden teknolojik oyuncaklar yoktu. Aileler çocuklarına tahtadan arabalar veya kumaş parçalarından el yapımı bez bebekler yapardı.
2. Dedesiyle çocukluk oyunları hakkında röportaj yapmak isteyen Emre, aşağıdaki sorulardan hangisini sorarsa geçmişteki oyunları öğrenme amacına ulaşamaz?
- A) Dedeciğim, çocukken en sevdiğin oyuncak neydi?
- B) Sokakta arkadaşlarınla hangi oyunları oynardınız?
- C) Bugün okulda matematik dersinde ne öğrendiniz?
- D) Oyuncaklarınızı hangi malzemelerden yapardınız?
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bugün okulda matematik dersinde ne öğrendiniz?
İlk, ikinci ve dördüncü seçeneklerdeki sorular geçmişteki oyun ve oyuncaklarla ilgilidir. Üçüncü seçenek ise günümüzdeki bir okul durumuyla ilgilidir ve geçmişi yansıtmaz.
3. Geçmişte oynanan bazı oyunlar zamanla unutulsa da, bazı oyunlar nesilden nesile aktarılarak bugün de oynanmaya devam etmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi geçmişten günümüze hiç değişmeden gelen oyunlara örnektir?
- A) Bilgisayar oyunları
- B) Saklambaç ve Körebe
- C) Cep telefonu uygulamaları
- D) Pilli araba yarışları
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Saklambaç ve Körebe
Saklambaç ve körebe çok eski zamanlardan beri kuralları hemen hemen hiç değişmeden oynanan, teknoloji gerektirmeyen geleneksel çocuk oyunlarıdır.
4. Eski zamanlara ait çocuk oyunlarını ve oyuncakları merak eden bir öğrenci, en doğru bilgilere ulaşmak için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
- A) Sadece yeni çıkan çizgi filmleri izlemeli.
- B) Aile büyükleriyle görüşme yapmalı ve oyuncak müzelerini gezmeli.
- C) İnternetten gelecekteki uzay araçlarını araştırmalı.
- D) Kırtasiyeye gidip en yeni oyuncakları incelemeli.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Aile büyükleriyle görüşme yapmalı ve oyuncak müzelerini gezmeli.
Geçmişi öğrenmek için en iyi yöntem, o dönemi yaşamış olan büyüklerle görüşmek (röportaj yapmak) veya geçmişe ait eşyaların sergilendiği oyuncak müzelerini ziyaret etmektir.
5. Ayşe, anneannesiyle yaptığı görüşme sonucunda şu notları almıştır: 'Eskiden oyuncakçı dükkânları pek yoktu. Erkekler çamurdan arabalar yapar, kızlar ise mısır püsküllerinden bebek saçları yapardı. Çoğu zaman dışarıda, mahalledeki tüm çocuklarla birlikte ip atlar, yakar top oynardık.' Ayşe'nin notlarına bakarak geçmişteki oyun ve oyuncaklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Oyunlar daha çok açık alanlarda oynanmıştır.
- B) Oyuncaklar doğada bulunan malzemelerle üretilmiştir.
- C) Grupça oynanan ve fiziksel hareket gerektiren oyunlar yaygındır.
- D) Sadece ev içinde, tek başına oynanan oyunlar tercih edilmiştir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sadece ev içinde, tek başına oynanan oyunlar tercih edilmiştir.
Metinde çocukların mahallede birlikte dışarıda ip atladığı ve yakan top oynandığı belirtilmektedir. Bu nedenle 'Sadece ev içinde, tek başına oynanan oyunlar tercih edilmiştir' ifadesi yanlıştır.