İstek mi, İhtiyaç mı? Bilinçli Tüketici Olma Yolunda

Alışveriş Macerasına Hazır mısın?

Merhaba sevgili öğrenciler! Bazen markette rafların arasında dolaşırken veya bir mağazanın vitrinine bakarken pek çok şey almak isteriz. Rengarenk oyuncaklar, lezzetli atıştırmalıklar veya yeni giysiler dikkatimizi çeker. Peki ama her gördüğümüzü almalı mıyız? İşte burada karşımıza hayatımız boyunca kullanacağımız iki sihirli kavram çıkıyor: İstek ve İhtiyaç.

İhtiyaç ve İstek Nedir?

Yaşamımızı sürdürebilmek için mutlaka karşılanması gereken, olmadığında sağlık sorunları veya büyük zorluklar çektiğimiz şeylere ihtiyaç diyoruz. Beslenmek için yemek yemek, soğuktan korunmak için kalın giysiler giymek veya hastalandığımızda doktora gidip ilaç kullanmak temel ihtiyaçlarımızdır. İhtiyaçlarımız hayati önem taşır ve kesinlikle ertelenemez.

Olmasa da rahatlıkla yaşayabileceğimiz, hayatta kalmamız için zorunlu olmayan ama sahip olduğumuzda bize keyif ve mutluluk veren şeylere ise istek diyoruz. Yeni çıkan bir bilgisayar oyunu, renkli bir top veya çok sevdiğiniz bir dondurmayı yemek birer istektir. İstekler hayatımızı güzelleştirir ama olmazlarsa hayatımız tehlikeye girmez.

Sınırlı Kaynaklar ve Bilinçli Kararlar

İsteklerimizi ve ihtiyaçlarımızı karşılamak için alışveriş yaparız. Ancak dünyadaki hiçbir kaynak, ailemizin emek vererek kazandığı maddi kaynaklar (yani para) da dâhil olmak üzere sınırsız değildir. Cebimizdeki veya kumbaramızdaki paramızın belirli bir sınırı vardır. Bu yüzden alışveriş yaparken maddi kaynaklarımızı çok dikkatli kullanmalıyız. Önce mutlaka ihtiyaçlarımızı karşılamalıyız. Eğer temel ihtiyaçlarımızı karşıladıktan sonra bütçemiz artarsa, o zaman isteklerimize sıra verebiliriz. Buna bilinçli karar vermek diyoruz.

Bilinçli Tüketici Nasıl Davranır?

Bilinçli bir tüketici olmak, paramızı ve diğer tüm kaynaklarımızı en verimli, en faydalı şekilde kullanmak demektir. Bilinçli bir tüketici alışveriş sürecinde sırasıyla şunlara dikkat eder:

• Alışverişe çıkmadan önce evdeki eksikleri belirler ve mutlaka bir ihtiyaç listesi hazırlar.
• Farklı mağazalardaki ürünlerin fiyatlarını araştırıp karşılaştırır ve bütçesine en uygun olanı seçer.
• Alacağı ürünlerin kaliteli, sağlıklı ve güvenli olmasına, TSE (Türk Standardları Enstitüsü) damgası taşımasına özen gösterir.
• Paketli gıdalar alırken mutlaka ambalajın üzerindeki Son Tüketim Tarihini (STT) dikkatlice kontrol eder.
• Alışverişini tamamladıktan sonra, olası bir problemde hakkını arayabilmek için mutlaka fiş veya fatura alır.