4. Sınıf Sosyal Bilgiler · Ünite 5
Doğal Kaynaklarımızın Sırrı: Dünyamızı Nasıl Koruruz?
Evimizde ve okulumuzda kullandığımız kaynaklardan yola çıkarak ülkemizin doğal kaynaklarını keşfedecek, bu hazineleri geleceğe taşımak için sürdürülebilirliğin önemini öğreneceğiz.
Kazanım SB.4.5.1 · 40 dk okuma
Evimizde ellerimizi yıkarken musluktan akan suyu, akşam karanlığında odamızı aydınlatan elektriği her gün kullanıyoruz. Okulda da yazı yazdığımız defterler, kalemler ve oturduğumuz sıralar var. Bütün bunlar ihtiyaçlarımızı karşılamak için kullandığımız kaynaklardır. Peki, evde ve okulda hayatımızı kolaylaştıran bu kaynakların aslında doğadan geldiğini hiç düşünmüş müydünüz?
Doğada Kendiliğinden Var Olan Hazineler: Doğal Kaynaklar
İnsan eli değmeden, doğada kendiliğinden bulunan ve hayatımızı sürdürmemizi sağlayan zenginliklere doğal kaynaklar diyoruz. Soluduğumuz tertemiz hava, içtiğimiz su, üzerinde ekinlerin büyüdüğü toprak, ormanlar ve bizi ısıtan Güneş en önemli doğal kaynaklarımızdır. Sadece yeryüzünde değil, yerin derinliklerinde de büyük hazinelerimiz vardır.
Ülkemizin Eşsiz Zenginlikleri: Yer Altı ve Yer Üstü Kaynaklarımız
Güzel ülkemiz Türkiye, kaynaklar bakımından çok şanslı ve zengin bir ülkedir. Gürül gürül akan nehirlerimiz, tarım yaptığımız bereketli topraklarımız ve bol oksijen üreten ormanlarımız yer üstü kaynaklarımızdır. Toprağın derinliklerinden çıkarılan madenler ise yer altı kaynaklarımızdır. Örneğin evlerimizin mutfaklarında, heykellerde ve inşaatlarda kullanılan mermer ülkemizde çokça bulunur.
Kaynaklarımız Tükenirse Ne Olur?
Bazen doğal kaynaklarımızın hiç bitmeyeceğini sanırız. Ancak suyu boşa akıtmak, ormanlara zarar vermek veya elektrik enerjisini gereksiz yere kullanmak bu kaynakların hızla tükenmesine neden olur. Belgesellerde veya haberlerde kuruyan gölleri, susuz kalan sevimli hayvanları ve çölleşen ormanları görmüşsünüzdür. Kaynakların bilinçsizce tüketilmesi gelecekte çok büyük çevre felaketlerine yol açabilir. Vatanımızı sevmek, sadece onun sınırlarını korumakla değil, taşına, toprağına, suyuna ve ağacına sahip çıkmakla olur. Buna sürdürülebilirlik diyoruz. Sürdürülebilirlik, bugünkü ihtiyaçlarımızı karşılarken, yarın doğacak çocukların da bu kaynakları kullanabilmesini sağlamaktır!
Doğal Kaynaklarımızı Korumak İçin Neler Yapabiliriz?
- Diş fırçalarken ve ellerimizi sabunlarken suyu mutlaka kapatmalıyız.
- Kullanılmış kağıt, plastik ve camları çöpe değil, geri dönüşüm kutularına atmalıyız.
- Gündüzleri güneş ışığından faydalanmalı, gereksiz yanan lambaları söndürmeliyiz.
Verileri Okuyalım: Suyumuz Nerelere Gidiyor?
Aşağıdaki grafikte tatlı su kaynaklarımızın en çok hangi alanlarda kullanıldığını görüyoruz. Çubukların uzunluğu ve renkleri, kullanım miktarını gösteriyor. İncelediğinizde suyun en çok tarlaları sulamak (tarım) için kullanıldığını fark edeceksiniz.