4. Sınıf Sosyal Bilgiler · Ünite 4
Okulumuzda Demokrasi ve Karar Alma
Okuldaki karar alma süreçlerine nasıl katılabileceğimizi, fikir üretmeyi ve demokratik katılımın önemini öğreniyoruz.
Kazanım SB.4.4.3 · 30 dk okuma
Okulumuzda Demokrasi Rüzgarı!
Merhaba harika 4. sınıf öğrencisi! Evimizde, mahallemizde ve ülkemizde olduğu gibi, okulumuzda da hepimizi ilgilendiren önemli kararlar alınır. Sence bu kararlar nasıl alınmalı? Sadece bir kişinin kararıyla mı, yoksa herkesin fikrinin sorulduğu, adil bir şekilde mi? İşte herkesin fikrini söyleyebildiği bu sürece demokratik katılım diyoruz.
Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, milletimizin kendi kendini yönetmesi için Cumhuriyeti ilan etmişti. Cumhuriyet yönetiminin en güzel yanlarından biri, halkın karar alma süreçlerine katılmasıdır. Biz de bu demokratik değerleri önce okulumuzda, kendi sınıfımızda yaşatarak öğreniriz.
Demokratik Katılım Süreçleri Nelerdir?
Okulda hepimizin söz hakkı vardır ve düşüncelerimiz çok değerlidir. Peki, okulumuzda bu hakkımızı kullanabileceğimiz süreçler nelerdir?
- Sınıf başkanı veya kulüp başkanı seçimlerinde oy kullanmak
- Sınıf kurallarını öğretmenimiz ve arkadaşlarımızla hep birlikte belirlemek
- Okul meclisi seçimlerinde aday olmak veya adayları dinleyip seçim yapmak
- Okuldaki dilek ve şikayet kutularına okulumuzu güzelleştirecek fikirlerimizi yazıp atmak
Nasıl Daha Etkin Olabiliriz?
Okulumuzdaki demokratik süreçleri daha iyi hale getirmek, yani etkin şekilde yürütmek senin elinde! Eğer süreçlerin yavaş işlediğini düşünüyorsan yepyeni fikirler üretebilirsin.
- Yeni bir proje için (örneğin kütüphaneye yeni kitaplar alınması) sınıfta mini bir anket düzenleyebilirsin.
- Oylamalara katılmadan önce adayların vaatlerini çok dikkatli dinleyip en doğru kararı vermeye çalışabilirsin.
- Kendi fikirlerini, başkalarının hakkına saygı duyarak, nazik bir dille arkadaşlarınla paylaşabilirsin.
Yukarıdaki gibi bir seçim sandığı, sadece ülkemizi yönetecek kişileri seçerken değil, sınıfımızı temsil edecek kişileri seçerken de önümüze gelir. Sandığa attığımız her oy, kendi geleceğimiz için verdiğimiz bir karardır. Fikirlerini söylemekten asla çekinme!
Okulumuzda Demokrasi ve Karar Alma: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdakilerden hangisi okulumuzdaki demokratik katılım süreçlerine verilebilecek bir örnektir?
- A) Teneffüste arkadaşlarla bahçede saklambaç oynamak
- B) Sınıf kurallarını belirlerken fikrimizi söylemek
- C) Okul kantininden yiyecek satın almak
- D) Derste sessizce öğretmeni dinlemek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sınıf kurallarını belirlerken fikrimizi söylemek
Sınıf kurallarını belirlerken fikir söylemek, okuldaki karar alma sürecine katılımdır ve demokratik bir davranıştır. Diğer seçenekler günlük eylemlerdir.
2. Sınıf başkanı seçiminde, senin oy vermediğin bir adayın başkan seçildiğini gördün. Bu durumda demokrasinin gereği olarak nasıl davranmalısın?
- A) Seçilen başkanı tebrik edip karara saygı duymak
- B) Sınıf başkanıyla bir daha hiç konuşmamak
- C) Seçimin iptal edilmesi için sınıfı terk etmek
- D) Kendi kurallarını uygulayıp başkanı dinlememek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Seçilen başkanı tebrik edip karara saygı duymak
Demokraside herkes oy kullanır ve çoğunluğun aldığı karara saygı duyulur. Oy vermediğimiz kişi seçilse bile ona destek olup saygı duymalıyız.
3. Zeynep, okuldaki geri dönüşüm kutularının yetersiz olduğunu ve artırılması gerektiğini düşünmektedir. Zeynep'in demokratik katılım hakkını kullanarak yapabileceği en uygun davranış aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çöpleri okulun bahçesine atarak tepki göstermek
- B) Kendi imkanlarıyla dışarıdan kutu satın almak
- C) Bu fikrini okul meclisine iletmek veya dilek kutusuna yazmak
- D) Arkadaşlarına kutular yetersiz olduğu için kızmak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bu fikrini okul meclisine iletmek veya dilek kutusuna yazmak
Okuldaki karar alma süreçlerine etkin katılmak için dilek kutularını kullanmak veya okul meclisine fikir sunmak en doğru ve demokratik yöntemdir.
4. Atatürk, Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle milletin kendi kendini yönetmesini sağlamıştır. Buna göre, okulumuzda Cumhuriyetin getirdiği demokratik değerleri yaşatmak isteyen bir sınıfta aşağıdakilerden hangisinin yapılması beklenmez?
- A) Kararların oylama yapılarak alınması
- B) Sınıftaki herkesin düşüncesini özgürce ifade etmesi
- C) Kuralların sadece sınıfın en uzun boylu öğrencisi tarafından belirlenmesi
- D) Seçimlerde kız ve erkek tüm öğrencilerin eşit hakka sahip olması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kuralların sadece sınıfın en uzun boylu öğrencisi tarafından belirlenmesi
Demokrasi ve Cumhuriyet'te eşitlik vardır; kuralların sadece bir kişi (örneğin en uzun boylu öğrenci) tarafından belirlenmesi demokratik bir yaklaşım değildir.
5. Okul öğrenci meclisi, okulda düzenlenecek 'Bahar Şenliği' için etkinlik fikirleri toplamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi karar alma sürecinin 'etkin bir şekilde yürütülmesine' katkı sağlayan, çözüm odaklı bir fikir üretme örneğidir?
- A) Tüm sınıflara anket formları dağıtarak en çok istenen 3 etkinliği oylama ile belirlemek
- B) Şenlik planlamasını hiç yapmayıp son güne bırakmak
- C) Sadece meclis başkanının sevdiği oyunları listelemek
- D) Şenliğe sadece 4. sınıfların katılmasını şart koşmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Tüm sınıflara anket formları dağıtarak en çok istenen 3 etkinliği oylama ile belirlemek
Anket yapmak, herkesin fikrini adil ve hızlı bir şekilde toplamanın en etkili yollarından biridir. Bu sayede karar alma süreci çok daha sağlıklı ve etkin yürütülür.