5. Sınıf Fen Bilimleri · Kuvveti Tanıyalım

Kütle ve Ağırlık: Farkı Nedir?

Kütle ve ağırlık kavramlarının bilimsel farklılıklarını, nasıl ölçüldüklerini ve yer çekimine göre nasıl değiştiklerini öğreniyoruz.

Kazanım FB.5.2.2 · 20 dk okuma

Kütle ve Ağırlık Aynı Şey Mi?

Günlük hayatta sık sık 'Senin ağırlığın ne kadar?' diye sorarız ve '40 kilogram' gibi cevaplar veririz. Ancak bilimsel olarak bu tam olarak doğru bir kullanım değildir! Fen bilimleri dünyasına adım attığımızda, kütle ve ağırlığın birbirine hiç benzemeyen iki farklı kavram olduğunu keşfederiz.

Kütle: Değişmeyen Madde Miktarı

Kütle, bir cismin sahip olduğu madde miktarıdır. Nereye giderseniz gidin, ister Dünya'nın en yüksek dağına, ister uzaya, kütleniz asla değişmez.

  • Kütleyi ölçmek için eşit kollu terazi kullanırız.
  • Kütlenin birimi kilogram (kg) veya gram (g) olarak ifade edilir.

Ağırlık: Yer Çekiminin Gücü

Ağırlık ise gezegenlerin cisimlere uyguladığı çekim kuvvetidir. Bu yüzden ağırlık bir kuvvettir. Dünyamız merkezine doğru her şeyi çeker ve bu çekim sayesinde yere basabiliriz.

  • Ağırlığı ölçmek için, içinde yay bulunan dinamometre adı verilen aleti kullanırız.
  • Ağırlık bir kuvvet olduğu için birimi Newton (N)'dur.

Dünya ve Ay Arasındaki Fark

Bir astronot olduğunuzu hayal edin. Kütlesi 60 kilogram olan bir astronot Dünya'da da 60 kilogramdır, Ay'da da 60 kilogramdır. Çünkü vücudundaki madde miktarı değişmemiştir. Ancak Ay'ın çekim kuvveti Dünya'dan çok daha zayıftır.

Aay=Adunya6A_{ay} = \frac{A_{dunya}}{6}

Yukarıdaki formülde de gördüğünüz gibi, Dünya'daki yer çekimi Ay'dakinin yaklaşık 6 katıdır. Dünya'da dinamometre ile ölçülen ağırlığı 600 Newton olan astronot, Ay'a gittiğinde ağırlığı sadece 100 Newton gelir! Bu yüzden astronotlar Ay yüzeyinde kolayca süzülebilirler.

DÜNYAKütle: 60 kgAğırlık: 600 NAYKütle: 60 kgAğırlık: 100 NAğırlık AzalırKütle Değişmez

Dünya Üzerinde Ağırlık Değişir Mi?

Evet, değişir! Dünyamız tam bir küre değil, kutuplardan biraz basık bir şekle sahiptir. Bu nedenle kutuplar, Dünya'nın merkezine daha yakındır. Kutuplarda ölçülen ağırlık, Ekvator'da ölçülen ağırlıktan biraz daha fazladır. Eşit kollu terazi ile ölçülen kütle ise Dünya'nın neresine giderseniz gidin aynı kalır.

auto_awesome

Kütle ve Ağırlık: Farkı Nedir?: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Kütle ve ağırlığı ölçmek için kullanılan aletler sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  2. Soru 2

    2. Bir öğrenci Dünya'da eşit kollu terazi ile çantasının kütlesini ölçüyor. Eğer bu öğrenci çantasını Ay'a götürseydi, çantasının kütlesi ve ağırlığı Dünya'ya göre nasıl değişirdi?

  3. Soru 3

    3. Ayşe, manavda elmaların kütlesini ölçtürüyor ve satıcı 2 kilogram geldiğini söylüyor. Ayşe bunu bilimsel olarak tamamen doğru ifade etmek isteseydi hangi cümleyi kurmalıydı?

  4. Soru 4

    4. Ağırlık kavramı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  5. Soru 5

    5. Bir uzay sondası önce Ekvator'da, sonra da Dünya'nın Kuzey Kutbu'nda dinamometre ile ölçülüyor. Bu iki ölçüm sonucu için ne söylenebilir?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Kütle ve Ağırlık: Farkı Nedir? testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol