Online Kolej
Kayıt Ol

5. Sınıf Matematik · Geometrik Şekiller

Açıların Gizemli Dünyası: Dönüşler, İletkiler ve Dereceler

Açının bir dönme miktarı olduğunu keşfediyor, tam, doğru ve dik açıları öğreniyor; açıölçer (iletki) kullanarak açı ölçmeyi ve eş açıları kavrıyoruz.

Kazanım MAT.5.3.3 · 40 dk okuma

Etrafımızdaki Dönüşler ve Açılar

Kendi etrafınızda tam bir tur döndüğünüzü veya bir kaykaycının havada dönerek harika bir hareket yaptığını hayal edin. Ya da bir arabanın direksiyonunu çevirdiğinizi düşünün. İşte matematikte 'açı' tam olarak bu dönüş miktarıyla ilgilidir! Bir başlangıç noktasından çıkan ışının (düz bir çizginin) ne kadar döndüğünü bulmak için açıları kullanırız.

Tam, Doğru ve Dik Açı

Bir ışının, başlangıç noktasının etrafında hiç durmadan tam bir tur atıp eski yerine gelmesine 'tam açı' diyoruz. Eğer tam bir tur değil de, yolun tam yarısında durursa, bu yarım tura 'doğru açı' adını veriyoruz. Doğru açı, dümdüz bir çizgi gibi görünür. Peki ya çeyrek tur atarsa? O zaman da köşeleri tam kare gibi olan 'dik açı' oluşur.

Dik Açı (Çeyrek Tur)Doğru Açı (Yarım Tur)

Açıları Nasıl Ölçeriz? 'Derece' ile Tanışın!

Uzunluğu santimetre ile, ağırlığı kilogram ile ölçtüğümüz gibi, dönüş miktarını (açıları) da 'derece' ile ölçeriz. Tam bir açıyı (tam bir turu) bir pasta gibi düşünün ve bu pastayı tam 360 eşit dilime bölün. İşte bu küçücük dilimlerden her birine 1 derece diyoruz!

  • Tam bir tur 360 eşit dilimden oluştuğu için tam açı 360 derecedir.
  • Yarım tur, 360'ın yarısıdır; yani doğru açı 180 derecedir.
  • Çeyrek tur, 180'in de yarısıdır; yani dik açı 90 derecedir.
Tam Ac¸ı: 360∘,Dog˘ru Ac¸ı: 180∘,Dik Ac¸ı: 90∘\text{Tam Açı: } 360^{\circ}, \quad \text{Doğru Açı: } 180^{\circ}, \quad \text{Dik Açı: } 90^{\circ}

Açıölçer (İletki) Kullanımı

Açıları ölçmek için üzerinde 0'dan 180'e kadar derecelerin bulunduğu yarım çember şeklinde bir alet kullanırız. Buna 'açıölçer' veya 'iletki' denir. Açıölçerin orta noktasını açının köşesine yerleştiririz. Açının kollarından birini 0 çizgisinin üzerine denk getiririz ve diğer kolun açıölçerde hangi sayıyı gösterdiğine bakarız.

touch_appEtkileşimli

Eş Açılar Nedir?

Eğer iki açının ölçüsü (derecesi) birbirinin aynısıysa, bu açılara 'eş açılar' deriz. Açıların kollarının ne kadar uzun çizildiği veya açıların hangi yöne baktığı hiç önemli değildir. Önemli olan tek şey dönüş miktarının (derecesinin) aynı olmasıdır. Örneğin, biri sağa diğeri sola bakan iki tane 50 derecelik açı birbirine eştir.

auto_awesome

Açıların Gizemli Dünyası: Dönüşler, İletkiler ve Dereceler: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Bir ışının başlangıç noktası etrafında tam bir tur dönmesiyle oluşan açıya ne ad verilir ve bu açı kaç derecedir?

  2. Soru 2

    2. Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru açıyı tanımlar?

  3. Soru 3

    3. Kerem, defterine 75 derecelik bir açı çizmiştir. Öğretmeni Kerem'den bu açıya 'eş' olan yeni bir açı çizmesini istemiştir. Kerem'in çizeceği yeni açı kaç derece olmalıdır?

  4. Soru 4

    4. Yuvarlak bir pizzayı tam merkezinden geçecek şekilde 4 eşit dilime ayırdığımızı düşünelim. Bu dilimlerden sadece birinin merkezindeki açı kaç derecedir?

  5. Soru 5

    5. Bir robot, başlangıçta Kuzey yönüne bakmaktadır. Önce kendi etrafında tam bir tur atıyor, ardından durmadan yarım tur daha atıp Güneye dönüyor. Bu robotun yaptığı toplam dönme hareketi kaç derecelik bir açıyı ifade eder?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Açıların Gizemli Dünyası: Dönüşler, İletkiler ve Dereceler testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol