Geometrinin Sihirli Aletleri: Cetvel, Gönye ve Pergel

Merhaba Genç Mimarlar!

Bugün geometri laboratuvarımıza giriyoruz. Matematiği sadece sayılarla değil, çizim aletlerimizle de keşfedeceğiz. Hazırsanız ölçüsüz cetvel (üzerinde sayı olmayan düz bir çubuk), gönye ve pergelimizi alıp çizimlerin gizemli dünyasına adım atalım.

İki Noktadan Kaç Doğru Geçer?

Kâğıdınıza birbirinden uzak iki tane nokta koyduğunuzu hayal edin. Cetvelinizi bu iki noktaya hizalayıp dümdüz bir çizgi çekin. Peki, cetveli farklı bir şekilde tutarak bu iki noktadan geçen tamamen farklı, dümdüz bir çizgi daha çizebilir misiniz? Deneyin... Hayır, çizemezsiniz!

Pergel ve Çemberin Sırrı

Pergel, bir ucu iğneli diğer ucu kalemli harika bir alettir. İğneyi kâğıda batırdığınız yer çemberin 'merkezi' olur. Kalemi kâğıttan kaldırmadan döndürdüğünüzde kusursuz bir çember çizersiniz. Peki çemberin en büyük özelliği nedir? Çemberin merkezinden, çember çizgisinin üzerindeki herhangi bir noktaya çizilen tüm doğru parçaları birbirine eşittir.

Merkezdeki O noktasından K ve L noktalarına çizilen bu mesafelere 'yarıçap' (r) diyoruz.

Gönye ile Dimdik İn! (Dikme)

Gönye, genellikle üçgen şeklinde olan ve bir köşesi 'dik açı' (90 derece, L harfi gibi) olan bir alettir. Bir çizgiye dışarıdaki bir noktadan dimdik (dik açı ile) inen bir çizgi çekmek istiyorsak gönye kullanırız. Buna 'dikme' denir.

Pergel Sadece Çember Çizmez: Eşit Adımlar

Cetvelimizin üzerinde sayılar yok diyelim. Uzun bir ışın çizdik ve bunun üzerinde birbirine tam olarak eşit uzunlukta parçalar işaretlemek istiyoruz. Bunu nasıl yaparız? İşte pergelin bir diğer sihirli gücü: 'Uzunluk Kopyalama!'

Pergelinizi biraz açın (açıklığı hiç bozmayın). İğnesini ışının başlangıcına batırın ve bir çizik atın. Sonra iğneyi o çiziğe koyup bir çizik daha atın. Bu işlemi tekrarlayarak, sayıları olan bir cetvele hiç ihtiyaç duymadan peş peşe eşit uzunlukta doğru parçaları oluşturabilirsiniz.