5. Sınıf Matematik · Sayılar ve Nicelikler
Kesirlerin Farklı Yüzleri: Parçalar, Virgüller ve Yüzdeler
Birim kesirleri birleştirerek bileşik ve tam sayılı kesirlere ulaşıyor, paydası 10 ve 100 olan kesirlerin ondalık ve yüzde gösterimlerini günlük hayattan örneklerle keşfediyoruz.
Kazanım MAT.5.1.3 · 40 dk okuma
Kesirlerin Dünyasına Yolculuk: Parçadan Bütüne
Merhaba! Bugün matematikte çok sevdiğimiz bir konuyu, kesirleri keşfe çıkıyoruz. Bir bütünün eş parçalarından her birine 'birim kesir' diyoruz. Mesela, en sevdiğin pizzayı 4 eşit dilime böldüğünü düşün. Yediğin ilk dilim bir birim kesirdir.
Eğer bu çeyrek dilimlerden 3 tane yersen, 3 tane birim kesri yan yana getirmiş olursun:
Bütünü Aşmak: Bileşik ve Tam Sayılı Kesirler
Peki ya çok acıktıysan ve 1 bütünden fazlasını yediysen? Örneğin, 4 dilimlik bir pizzadan 5 dilim yemek istersen, 1 tam pizzayı bitirip ikinci pizzadan da 1 dilim alman gerekir. İşte birim kesirleri (1/4'leri) bütünü aşacak kadar birleştirdiğimizde 'bileşik kesir' elde ederiz.
Aşağıdaki sayı doğrusunda 1/4 (çeyrek) adımlarla nasıl ilerlediğimize bakalım. Her adım bir birim kesri gösteriyor!
Sihirli Paydalar: 10 ve 100 ile Ondalık Gösterim
Bazı kesirlerin paydası çok özeldir. Eğer bir kesrin paydası 10 veya 100 ise, onu virgül kullanarak veya yüzde (%) sembolüyle çok havalı bir şekilde yazabiliriz! Kesir, ondalık ve yüzde aslında aynı süper kahramanın farklı kostümleridir.
- Payda 10 ise: Kesrimizi 'ondalık gösterim' ile yazarız.
- Payda 100 ise: Kesrimizi hem ondalık gösterim hem de Yüzde (%) ile yazabiliriz.
Günlük Hayatta Kesirler ve Yüzdeler
Sence yüzdeleri veya ondalık sayıları nerede görüyoruz? Cep telefonunun ekranının sağ üst köşesine hiç baktın mı? Batarya '100' eş parçaya bölünmüştür ve ekranda '%60' yazıyorsa, bu 60/100 demektir! Ya da mağazalarda gördüğün '%50 İndirim' yazısı, ürünün fiyatının 50/100'ü kadar ucuzlayacağı anlamına gelir.