Online Kolej
Kayıt Ol

6. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 3

Hayatın Devamı: Eşeyli ve Eşeysiz Üreme

Canlıların nesillerini devam ettirme serüvenini, eşeyli ve eşeysiz üremenin temel özelliklerini karşılaştırarak inceliyoruz.

Kazanım FB.6.3.1 · 40 dk okuma

Yeni Bir Hayat Macerası: Üreme Nedir?

Beslenme, solunum veya boşaltım gibi faaliyetler bir canlının hayatta kalması için şarttır. Ancak 'üreme' biraz daha farklıdır. Bir canlı üremese de hayatına devam edebilir. Peki ama üreme neden var? Cevap çok basit: Neslin devamı için! Canlıların, soylarını sürdürebilmek amacıyla kendilerine benzeyen yeni bireyler meydana getirmesine üreme diyoruz. Üreme genel olarak eşeysiz ve eşeyli olmak üzere ikiye ayrılır.

Eşeysiz Üreme: Tek Başına Yeterli!

Adından da anlaşılacağı gibi, bu üreme şeklinde cinsiyete (eşeye) ihtiyaç yoktur. Sadece tek bir 'ata canlı' görev yapar.

  • Yeni oluşan yavrular, ata canlının tıpatıp aynısıdır. Adeta bir fotokopi makinesinden çıkmış gibidirler!
  • Bu üreme şeklinde kalıtsal (genetik) çeşitlilik yoktur. Ata canlının özellikleri neyse yavrununki de odur.
  • Bakterilerin ikiye bölünmesi, deniz yıldızının kopan bir kolundan yeni bir deniz yıldızı oluşması veya annemizin bir menekşe yaprağını suya koyarak yeni bir menekşe bitkisi yetiştirmesi eşeysiz üremeye harika örneklerdir.

Eşeyli Üreme: Çeşitliliğin ve Farklılığın Sırrı

Eşeyli üremede ise iki farklı ata canlıya ihtiyaç vardır: Dişi ve erkek canlı. Yavru canlı, hem annesinden hem de babasından özellikler alır.

  • Yavru, ne anneye ne de babaya tıpatıp benzer; onlardan farklı, kendine özgü bir canlı olur.
  • Bu durum, canlılar arasında genetik 'çeşitlilik' (kalıtsal farklılık) sağlar.
  • İnsanlar, kediler, kuşlar ve tohum oluşturarak çoğalan birçok bitki eşeyli üreme ile neslini devam ettirir.
Eşeysiz Üreme (Fotokopi)Eşeyli Üreme (Çeşitlilik)+

Karşılaştırma Zamanı: Ortak ve Farklı Yönler

Şimdi sınıfımızda küçük 'Vızıltı Grupları' (Buzz Groups) oluşturalım. 3-4 kişilik gruplar halinde bir araya gelin ve birbirinizi açık fikirlilikle, nezaket çerçevesinde dinleyerek eşeyli ve eşeysiz üremenin benzerlik ve farklılıklarını tartışın. Kim bilir, belki de arkadaşınızın bulduğu bir benzerlik sizin hiç aklınıza gelmemiştir!

  • Benzerlikler: Her iki üreme şeklinde de yeni bireyler oluşur, türün devamlılığı sağlanır ve genetik bilgi (DNA) yavrulara aktarılır.
  • Farklılıklar: Eşeysiz üremede 1 ata, eşeyli üremede 2 ata vardır. Eşeysiz üreme genetik çeşitlilik sağlamaz, eşeyli üreme ise kalıtsal çeşitlilik sağlar.
auto_awesome

Hayatın Devamı: Eşeyli ve Eşeysiz Üreme: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Canlıların yaşamını sürdürmesi için zorunlu olmayan ancak neslinin (türünün) devamı için gerekli olan yaşamsal faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?

  2. Soru 2

    2. Eşeysiz üreme ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

  3. Soru 3

    3. Fen bilimleri dersinde öğrenciler eşeyli ve eşeysiz üremenin ortak özelliklerini tahtaya yazmaktadır. Hangi öğrencinin yazdığı özellik her iki üreme çeşidi için de ortaktır?

  4. Soru 4

    4. Bahçesindeki elma ağacının meyvelerini çok seven ve bu ağacın tıpatıp aynı elmaları üretmeye devam etmesini isteyen bir çiftçi, ağacın dalından keserek yeni bir ağaç yetiştiriyor. Çiftçinin dal kesme yöntemini seçmesinin temel sebebi nedir?

  5. Soru 5

    5. Bir araştırmacı K ve L canlılarının üreme süreçlerini inceliyor. K canlısından oluşan yavrunun genetik yapısının tamamen ata canlıya benzediğini, L canlısından oluşan yavrunun ise hem annesinden hem de babasından izler taşıdığını ama ikisine de tamamen benzemediğini fark ediyor. Bu duruma göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Hayatın Devamı: Eşeyli ve Eşeysiz Üreme testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol