6. Sınıf Matematik · Ünite 4
Alan Macerası: Dikdörtgenden Paralelkenar ve Üçgene
Dikdörtgenin alanını kullanarak paralelkenar ve üçgenin alanını nasıl bulacağımızı şekilleri kesip biçerek keşfedeceğiz.
Kazanım MAT.6.4.2 · 40 dk okuma
Geometri dünyasında şekiller aslında birbirinin yakın akrabasıdır! Bugün bir dikdörtgeni bozarak nasıl yeni şekiller elde edeceğimizi ve bu şekillerin kapladığı alanı nasıl kolayca hesaplayacağımızı öğreneceğiz.
Dikdörtgenin Yeni İsimleri: Taban ve Yükseklik
Bugüne kadar dikdörtgenin alanını bulurken hep 'uzun kenar çarpı kısa kenar' dedik. Şimdi bu kenarlara geometrideki gerçek isimlerini verelim. Şeklin üzerine oturduğu alt kenara 'taban', bu tabana karşı taraftan inen 90 derecelik dik çizgiye ise 'yükseklik' diyeceğiz. Alan formülümüz artık şöyle ifade edilecek:
Şekil Değiştiren Dikdörtgen: Paralelkenar
Bir dikdörtgeni kağıttan kestiğinizi hayal edin. Dikdörtgenin sol tarafından dik üçgen şeklinde bir parça kesip, o parçayı kaydırarak sağ tarafına yapıştırırsak ne olur? Şeklimiz biraz eğikleşir ve yepyeni bir şekle, yani bir 'paralelkenara' dönüşür!
Kağıttan hiçbir parça çöpe gitmediği için, bu iki şeklin kapladığı alan tamamen aynıdır. Taban uzunluğu değişmedi, yükseklik de değişmedi.
İkiye Bölünen Alan: Üçgen
Şimdi elimizdeki dikdörtgeni veya paralelkenarı çapraz bir köşegen boyunca tam ortadan ikiye kestiğimizi düşünelim. Karşımıza iki tane birbirinin aynısı üçgen çıkar. Madem iki eş üçgen birleşip bir tam dikdörtgen veya paralelkenar yapıyor, o zaman bir üçgenin alanı ana şeklin alanının tam yarısı kadardır!
Günlük Hayattan Bir Örnek
Dikdörtgen şeklinde büyük bir tostunuz olduğunu düşünün. Bu tostu çaprazlama ikiye bölerseniz iki tane üçgen tostunuz olur. Tostun içindeki malzeme veya ekmek miktarı (yani alan) azalmaz, sadece şekli değişir ve iki parçaya ayrılır. Başlangıçtaki dikdörtgen tostun alanını bulup ikiye bölerseniz, elinizdeki üçgen tostlardan her birinin alanını kolayca bulmuş olursunuz.