6. Sınıf Sosyal Bilgiler · Ünite 1
Toplumsal Sorunlara Ortak Çözümlerimiz
Toplumsal hayatta karşılaştığımız sorunları nasıl fark edebileceğimizi, farklı bakış açılarıyla değerlendirip müzakere ederek nasıl çözümler üretebileceğimizi öğreniyoruz.
Kazanım SB.6.1.3 · 20 dk okuma
Merhaba Genç Gönüllüler!
Toplum dediğimiz bu büyük ailenin bir parçasıyız. Tıpkı dev bir orkestra gibi, hepimizin farklı rolleri, hakları ve sorumlulukları var. Ancak bazen bu orkestrada bazı enstrümanlar akortsuz çalabilir ve ahenk bozulabilir. Çevremizde gördüğümüz çevre kirliliği, mahalledeki gürültü, oyun alanlarının yetersizliği veya okuldaki akran zorbalığı gibi durumlar işte bu ahengi bozan 'toplumsal sorunlar'dır.
1. Adım: Sorunu Fark Etmek ve Nedenlerini Anlamak
Bir sorunu çözmenin ilk adımı, gözlerimizi açıp 'Burada bir sorun var' diyebilmektir. Ancak sadece sorunu görmek yetmez. Nedenlerini de anlamalıyız. Örneğin, parktaki çöplerin nedeni çöp kutularının yetersizliği mi, yoksa insanların çevre bilincinin eksikliği mi? Bu aşamada devreye farklı bakış açıları girer. Herkesin penceresinden manzaraya bakarak sorunun asıl kaynağını bulabiliriz.
2. Adım: Çözüm Üretmek ve Müzakere Etmek
Sorunun nedenini bulduktan sonra sıra çözüm geliştirmeye gelir. Kendi fikrimizi ortaya koyarız ve bunu savunuruz. Ancak en önemli kısım 'müzakere' aşamasıdır. Müzakere, kendi fikrimizi başkalarına zorla kabul ettirmek değil; farklı düşünceleri dikkate alarak en ortak, en adil çözümü bulmak için karşılıklı konuşmaktır. Gerekirse kendi çözüm önerimizi, arkadaşlarımızın iyi fikirleriyle birleştirip yeniden düzenlemeliyiz.
- Önce sorunu ve nedenlerini fark et. • Farklı bakış açılarını araştır ve karşılaştır. • Kendi çözüm önerini geliştir ve savun. • Farklı görüşleri dikkate alarak çözümünü zenginleştir (Müzakere).
Kültürel Bağlarımız ve Birlikteliğimiz
Türkiye Yüzyılı'nda, bizi biz yapan millî değerlerimiz sorun çözme sürecimizde bize rehberlik eder. 'İmece' usulü yardımlaşma, komşuluk hakkı, büyüklere saygı ve küçüklere sevgi gibi kültürel bağlarımız, toplum olarak birlik ve beraberlik içinde hareket etmemizi sağlar. Bu değerler sayesinde sorunlar karşısında birbirimizi suçlamak yerine omuz omuza vererek güçlü çözümler üretebiliriz.
Toplumsal Sorunlara Ortak Çözümlerimiz: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdakilerden hangisi toplumsal bir sorunu çözme sürecinin en ilk ve temel adımıdır?
- A) A) Farklı görüşleri reddedip kendi fikrini uygulamak
- B) B) Soruna neden olan kişilere hemen ceza vermek
- C) C) Çevremizde yaşanan sorunu fark edip gözlemlemek
- D) D) Sorunu görmezden gelerek zamanla geçmesini beklemek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) C) Çevremizde yaşanan sorunu fark edip gözlemlemek
Herhangi bir sorunu çözebilmek için öncelikle o sorunun varlığını fark etmek ve gözlemlemek gerekir.
2. Farklı düşünceleri olan kişilerin, bir sorunu çözmek ve ortak bir karara varmak amacıyla saygı çerçevesinde karşılıklı görüşmeler yapmasına ne ad verilir?
- A) A) Ön yargı
- B) B) Müzakere
- C) C) Çatışma
- D) D) Zorbalık
Cevabı göster
Doğru cevap: B) B) Müzakere
Müzakere, tarafların bir sorunu çözmek için fikir alışverişinde bulunarak ortak bir noktada buluşmaya çalışmasıdır.
3. Sınıfınızdaki kitaplığın her zaman dağınık bırakıldığını fark ettiniz. Ali, 'Çünkü kitaplık çok küçük' derken, Zeynep 'Hayır, sorun kitapları aldıktan sonra yerine koyma alışkanlığımızın olmaması' diyor. Bu durum problem çözme aşamalarından hangisine örnektir?
- A) A) Çözüm önerisini tek başına zorla kabul ettirmeye
- B) B) Sorunun nedenlerine yönelik farklı bakış açılarını karşılaştırmaya
- C) C) Çözüm önerisini savunmaktan vazgeçmeye
- D) D) Kültürel değerleri tamamen yok saymaya
Cevabı göster
Doğru cevap: B) B) Sorunun nedenlerine yönelik farklı bakış açılarını karşılaştırmaya
Ali ve Zeynep'in aynı sorunun (dağınık kitaplık) nedenleri hakkında farklı sebeplere odaklanması, farklı bakış açılarını karşılaştırma aşamasıdır.
4. 'İmece' gibi millî ve kültürel değerlerimizin toplumsal sorunların çözümüne en büyük katkısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) A) Birlik ve beraberliği güçlendirerek ortak çözüm bulmayı kolaylaştırması
- B) B) İnsanların birbirinden uzaklaşmasına neden olması
- C) C) Müzakere sürecini gereksiz yere uzatması
- D) D) Sadece köy hayatında geçerli olan kurallar oluşturması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) A) Birlik ve beraberliği güçlendirerek ortak çözüm bulmayı kolaylaştırması
İmece ve benzeri yardımlaşma değerlerimiz, toplumdaki bireyleri birbirine bağlar, birlik ve beraberliği güçlendirerek sorunların üstesinden hep birlikte gelmemizi sağlar.
5. Mahallesindeki yaşlıların karşıdan karşıya geçerken zorlandığını fark eden Elif, muhtara 'üst geçit yapılması' önerisiyle gider. Ancak mahalleli, üst geçidin merdivenlerinin yaşlılar için yorucu olacağını belirterek 'süresi daha uzun bir yaya lambası ve düz bir yaya geçidi' fikrini sunar. Elif bu fikrin daha doğru olduğunu anlar ve kendi önerisini mahallelinin fikriyle birleştirerek yeniden düzenler. Elif bu davranışıyla hangi öğrenme hedefini gerçekleştirmiş olur?
- A) A) Sadece kendi çözüm önerisini sonuna kadar inatla savunmuştur.
- B) B) Sorunun sadece tek bir nedeni olduğunu ispatlamıştır.
- C) C) Toplumsal soruna yönelik çözüm önerisini farklı görüşleri dikkate alarak düzenlemiştir.
- D) D) Çevresindeki sorunları fark etmekten kaçınmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) C) Toplumsal soruna yönelik çözüm önerisini farklı görüşleri dikkate alarak düzenlemiştir.
Elif'in başlangıçtaki fikrini başkalarının (mahallelinin) haklı gerekçelerini dinledikten sonra onlarla uyumlu hale getirmesi, çözüm önerisini farklı görüşleri dikkate alarak düzenlediğini gösterir.