7. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 1
Kozmik Adresimiz: Yıldızlardan Evrene
Uzayın derinliklerine doğru bir yolculuğa çıkarak yıldız, galaksi ve evren kavramlarını ile aralarındaki hiyerarşik ilişkiyi keşfediyoruz.
Kazanım FB.7.1.2 · 40 dk okuma
Kozmik Adresimizi Bulalım
Mektup yazarken adresimizi nasıl belirtiriz? Mahalle, ilçe, şehir, ülke... Peki ya uzaylı bir dostumuza mektup gönderseydik evrendeki adresimiz ne olurdu? İşte bunu anlamak için uzaydaki devasa yapıları ve büyüklük sırasına göre hiyerarşik ilişkilerini öğrenmemiz gerekiyor.
Yıldızlar ve Takımyıldızlar
Gökyüzüne baktığımızda gördüğümüz parlak noktaların çoğu yıldızdır. Yıldızlar, çevresine ısı ve ışık yayan, devasa sıcak gaz toplarıdır. Eski çağlardan beri insanlar gökyüzündeki yıldızları hayali çizgilerle birleştirerek onlara şekiller benzetmişlerdir. Bu şekilde oluşturulan yıldız gruplarına takımyıldız adını veriyoruz. Örneğin Büyük Ayı veya Orion (Avcı) birer takımyıldızıdır.
Galaksiler (Gökadalar)
Yıldızlar uzayda tek başlarına rastgele dağılmazlar. Milyarlarca yıldız, gezegen sistemleri, gaz ve toz bulutları kütleçekim kuvveti sayesinde devasa kümeler halinde bir arada durur. Bu dev yapılara galaksi (gökada) diyoruz. Bizim Güneş sistemimiz, sarmal bir yapıya sahip olan Samanyolu Galaksisi'nin içinde yer almaktadır.
Evren ve Uzay
Şimdi en büyük resme bakma zamanı. Evren; görebildiğimiz ve göremediğimiz her şeyi, tüm yıldızları, galaksileri, gezegenleri ve aralarındaki uçsuz bucaksız boşluğu kapsayan sonsuz bütündür. Uzay ise evrenin, Dünya ve atmosferi dışında kalan kısmıdır. Kısacası evren Dünya'yı da içine alırken; uzay Dünya'yı kapsamaz.
Matruşka Bebekleri Gibi
Bu kavramları tıpkı iç içe geçen Rus matruşka bebekleri gibi düşünebiliriz. En dıştaki en büyük bebek Evren'dir. Onun içinde milyarlarca Galaksi bulunur. Bir galaksinin içinde ise milyarlarca Yıldız vardır. Evren > Galaksi > Yıldız sıralaması, kozmik adresimizin hiyerarşik ve düzenli yapısını oluşturur.