İstatistik Dedektifleri: Verilerin Anlattığı Gerçekler

İstatistik Dedektifleri: Verilerin Anlattığı Gerçekler: Alıştırma Soruları

1. Soru 1

   1. Bir bilgisayar oyunu firması, 'Oyunumuz gençler arasında en çok oynanan oyundur!' şeklinde bir iddiada bulunuyor. Bu araştırmanın verilerinin HANGİ gruptan toplanmış olması, araştırmanın 'yanlı (taraflı)' olduğunu kesinlikle kanıtlar?

   A) Farklı yaş gruplarından rastgele seçilmiş kişilerdenB) Sadece bu bilgisayar oyununu satın almış kişilerdenC) Ülke genelindeki ortaokul öğrencilerindenD) Çeşitli şehirlerdeki farklı okullarda okuyan öğrencilerden

   Kontrol etCevabı göster
2. Soru 2

   2. Bir haber bülteninde, A ve B partilerinin oy oranları sütun grafiği ile gösterilmiştir. A partisinin oyu %40, B partisinin oyu %42 olmasına rağmen, B partisinin sütunu A partisinin sütununun tam üç katı uzunlukta çizilmiştir. Bu görsel hilenin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

   A) Sütun grafiğinin yatay ekseninde kategorik veri kullanılmasıB) Verilerin çok az sayıda seçmenden toplanmış olmasıC) Grafikteki dikey eksenin 0 (sıfır) yerine, örneğin 39'dan başlatılmasıD) Araştırmada ortanca (medyan) değerin kullanılmamış olması

   Kontrol etCevabı göster
3. Soru 3

   3. Beş farklı mağazadaki aynı marka ayakkabının fiyatları sırasıyla: 300 TL, 310 TL, 305 TL, 320 TL ve 2500 TL'dir. 'Bu ayakkabının ortalama fiyatı yaklaşık 747 TL'dir, bütçeni buna göre ayarla' diyen birinin yorumu için ne söylenebilir?

   A) Kabul edilir, çünkü matematiksel olarak doğru hesaplanmıştır.B) Çürütülür, çünkü 2500 TL aykırı bir değerdir ve ortalamayı aşırı yükseltmiştir. Medyan kullanmak daha mantıklıdır.C) Kabul edilir, çünkü mağaza fiyatları sürekli (nicel) verilerdir ve mutlaka aritmetik ortalamaya bakılır.D) Çürütülür, çünkü ayakkabı fiyatları kategorik bir veridir ve ortalaması alınamaz.

   Kontrol etCevabı göster
4. Soru 4

   4. İki basketbolcu olan Efe ve Can'ın son dört maçta attıkları sayılar şöyledir: Efe: 10, 12, 11, 15 Can: 2, 28, 4, 14 Bir antrenör, 'İkisinin de ortalaması maç başına 12 sayıdır, ikisi de takım için aynı derecede istikrarlı oyunculardır.' yorumunu yapıyor. Bu yoruma yönelik aşağıdaki temellendirmelerden hangisi doğrudur?

   A) Antrenör haklıdır, çünkü aritmetik ortalamaları eşit olan oyuncuların katkıları her zaman aynıdır.B) Antrenör haksızdır, çünkü Can'ın attığı sayıların açıklığı (farkı) çok yüksektir, bu da onun istikrarsız dalgalı bir performansı olduğunu gösterir.C) Antrenör haklıdır, çünkü Can'ın 28 sayısı Efe'nin tüm sayılarından daha büyüktür.D) Antrenör haksızdır, çünkü Efe'nin sayılarının ortancası daha düşüktür.

   Kontrol etCevabı göster
5. Soru 5

   5. Bir belediye başkanı, ilçesinde yaşayan halkın ulaşım sorunundan ne kadar şikayetçi olduğunu öğrenmek için 500 kişilik bir anket yaptırmış ve 'Halkımızın %95'i ulaşımdan çok memnun!' sonucunu açıklamıştır. Ancak daha sonra bu anketin sadece taksi durağı sahiplerine ve özel şoförlere yapıldığı ortaya çıkmıştır. İstatistik bilimi açısından bu sonuç için aşağıdakilerden hangisi söylenmelidir?

   A) Veriler sürekli veri olduğu için belediye başkanının sonucu bilimsel olarak kabul edilmelidir.B) Örneklem büyüklüğü (500 kişi) yeterli olduğu için anket sonuçları tüm ilçeyi kusursuz yansıtır.C) Sonuç çürütülmelidir; çünkü verinin toplandığı grup tüm halkı temsil etmemektedir ve taraflı bir örneklem seçilmiştir.D) Ortalama ve ortanca eşit çıkmadığı için bu araştırmadaki tüm veriler iptal edilmelidir.

   Kontrol etCevabı göster