7. Sınıf Türkçe · Okuma Kültürü
Kitapların Sesi: Okuma Kültüründe Etkili Konuşma
Okuma kültürü teması çerçevesinde konuşma sürecini nasıl yöneteceğimizi, amacımızı nasıl belirleyeceğimizi ve çoklu ortam araçlarını nasıl kullanacağımızı öğreniyoruz.
Kazanım TUR.7.5.K · 30 dk okuma
Kitapların Sesi Olmaya Hazır Mısınız?
Merhaba! Bir kitabı bitirdiğinizde hissettiğiniz o büyük heyecanı düşünün. Bu heyecanı başkalarıyla paylaşmak, okuma kültürünün en keyifli parçasıdır. Ancak sadece 'Kitap çok güzeldi' demek yerine kelimelerin gücünü kullanarak konuşmamızı nasıl daha etkileyici hale getirebiliriz? İşte bu dersimizde, düşüncelerimizi bir usta gibi ifade etmenin yollarını keşfedeceğiz.
Konuşma Sürecini ve Amacını Belirleme
Her etkili konuşmanın bir amacı vardır. Arkadaşlarınıza okuduğunuz kitabı tanıtıp onlara bilgi mi vermek istiyorsunuz, yoksa onları o kitabı hemen okumaya ikna etmek mi istiyorsunuz? Amacınızı belirlemek, seçeceğiniz kelimeleri ve ses tonunuzu yönetmenize yardımcı olur. Konuşma yöntem ve tekniklerinizi bu amaca göre seçmelisiniz.
Ön Bilgilerden Yararlanma ve Çoklu Ortam Ögeleri
Konuşurken daha önce okuduğunuz kitaplardan veya kendi hayatınızdan örnekler vermek dinleyicilerin ilgisini her zaman canlı tutar. Ayrıca, konuşmanızı çoklu ortam ögeleriyle (multimedya) destekleyerek içeriğinizi zenginleştirebilirsiniz. Neler mi yapabilirsiniz?
- Akıllı tahtada kitabın kapağını veya yazarın fotoğrafını gösterebilirsiniz.
- Kitabın geçtiği döneme ait kısa ve hafif bir fon müziği açabilirsiniz.
- Kitaptaki en sevdiğiniz alıntıları bir sunum slaytında ekrana yansıtabilirsiniz.
Yaratıcı Konuşma Teknikleri
Sıradan bir anlatımın ötesine geçmek tamamen sizin elinizde! Okuduğunuz kitaptaki ana karakterin yerine geçerek birinci tekil şahıs ağzından konuşabilir veya hikayenin sonunu değiştirerek dinleyicilere 'Siz olsaydınız ne yapardınız?' diye sorabilirsiniz. Rol yapma veya hikayeyi yeniden kurgulama gibi yaratıcı konuşma teknikleri, dinleyiciyi adeta konuşmanın içine çeker.
Kitapların Sesi: Okuma Kültüründe Etkili Konuşma: Alıştırma Soruları
1. Ayşe, okuduğu kitabı sınıfta anlatırken arkadaşlarının da en kısa sürede bu kitabı alıp okumasını hedeflemektedir. Buna göre Ayşe'nin konuşmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sadece kitabın sayfa sayısını bildirmek
- B) Dinleyicileri kitabı okumaya ikna etmek
- C) Sınıfta sessizliği sağlamak
- D) Sınav için soru hazırlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dinleyicileri kitabı okumaya ikna etmek
Ayşe'nin amacı arkadaşlarının kitabı okumasını sağlamaktır. Bu nedenle konuşmasının temel amacı ikna etmektir.
2. Okuma kültürü temalı bir konuşma yapacak olan Ali, 'çoklu ortam ögelerinden' yararlanmak istemektedir. Ali aşağıdakilerden hangisini yaparsa bu hedefine ulaşmış olur?
- A) Sadece yüksek sesle konuşursa
- B) Konuşmasını çok kısa tutarsa
- C) Kitabın kapağını ve yazarın fotoğrafını akıllı tahtada gösterirse
- D) Kürsüde sabit ve hareketsiz durursa
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kitabın kapağını ve yazarın fotoğrafını akıllı tahtada gösterirse
Görsel, işitsel veya dijital araçların (akıllı tahta, sunum vb.) kullanılması çoklu ortam ögelerine örnektir.
3. Bir öğrencinin kitap tanıtım konuşması sırasında aşağıdaki cümlelerden hangisini kurması, 'ön bilgilerinden yararlandığını' gösterir?
- A) Bu kitabın kapağını çok beğendim, renkleri çok parlak.
- B) Bu kitaptaki dostluk teması, geçen yıl okuduğumuz 'Küçük Prens' kitabındaki dostluğu hatırlattı bana.
- C) Kitabın yazarının adını hayatımda ilk defa duyuyorum.
- D) Kitabın sayfa sayısı beklediğimden biraz daha fazlaydı.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bu kitaptaki dostluk teması, geçen yıl okuduğumuz 'Küçük Prens' kitabındaki dostluğu hatırlattı bana.
Öğrenci, daha önce okuduğu bir kitapla yeni okuduğu kitap arasında bağ kurarak ön bilgilerinden faydalanmıştır.
4. Yaratıcı konuşma becerilerini geliştirmek isteyen bir 7. sınıf öğrencisi, okuduğu 'Define Adası' kitabı ile ilgili bir sunum yapacaktır. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı bir konuşma tekniği örneğidir?
- A) Kitabın arka kapağındaki tanıtım yazısını doğrudan okumak
- B) Kendisini kitaptaki baş karakterin yerine koyarak olayları onun ağzından anlatmak
- C) Sadece kitabın basım yılını ve yayınevini söyleyip yerine oturmak
- D) Yazarın doğum ve ölüm tarihlerini tahtaya yazmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kendisini kitaptaki baş karakterin yerine koyarak olayları onun ağzından anlatmak
Bir karakterin yerine geçerek rol yapmak (empati kurmak), yaratıcı konuşma tekniklerinden biridir.
5. Zeynep, okuduğu bilim kurgu romanı hakkında bir konuşma planlamıştır. Ancak konuşması sırasında dinleyicilerin sıkıldığını ve dikkatinin dağıldığını fark eder. Konuşma sürecini iyi yöneten Zeynep'in bu durumda aşağıdakilerden hangisini yapması en uygun olur?
- A) Kaldığı yerden aynı monoton ses tonuyla okumaya devam etmesi
- B) Konuşmasını aniden kesip hiçbir şey söylemeden yerine oturması
- C) Dinleyicilere konuyla ilgili ilginç bir soru sorarak veya ses tonunu değiştirerek dikkatleri yeniden toplaması
- D) Dinleyicilere kendisini dinlemedikleri için yüksek sesle kızması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Dinleyicilere konuyla ilgili ilginç bir soru sorarak veya ses tonunu değiştirerek dikkatleri yeniden toplaması
Etkili bir konuşmacı süreci yönetir; dinleyicinin koptuğunu fark ettiğinde soru sorma veya ses tonunu ayarlama gibi taktiklerle duruma müdahale eder.