Online Kolej
Kayıt Ol

8. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 5

Asit ve Bazların Maddeler Üzerindeki Etkileri: Kendi Deneyimizi Tasarlıyoruz!

Asit ve bazların günlük hayattaki farklı maddelerle nasıl etkileşime girdiğini keşfedin. Kendi deney düzeneklerinizi tasarlayarak bu kimyasal değişimleri gözlemlemeyi öğreneceksiniz.

Kazanım FB.8.5.4 · 40 dk okuma

Merhaba Genç Bilim İnsanları!

Asitler ve bazlar sadece laboratuvarda değil, mutfağımızda, temizlik dolabımızda, hatta midemizde bile bulunur. Peki, bir limonu mermer tezgaha kestiğimizde neden leke kalır? Veya deterjanlar cam bardakları neden zamanla matlaştırır? İşte bugün bu gizemleri çözecek ve bu etkileri kanıtlamak için nasıl bilimsel bir deney tasarlayabileceğimizi öğreneceğiz.

Asitler Hangi Maddeleri Etkiler?

Asitler genel olarak metaller ve mermer (kalsiyum karbonat içeren yapılar) üzerinde aşındırıcı etkiye sahiptir. Asit, metalle tepkimeye girdiğinde hidrojen gazı açığa çıkar ve metalin kütlesi azalır. Bu yüzden asitli yiyecekleri metal kaplarda saklamayız!

Asit + Metal Tepkimesi
mson<milkm_{son} < m_{ilk}

Yukarıdaki matematiksel eşitsizlikte de gördüğümüz gibi, asitle tepkimeye giren metalin son kütlesi ilk kütlesinden daha küçüktür çünkü metal aşınarak gaz haline dönüşen bileşenler oluşturmuştur.

Bazlar Hangi Maddeleri Etkiler?

Bazlar ise genellikle cam ve porselen eşyaları matlaştırır veya aşındırır. Bulaşık makinesinden çıkan bardakların zamanla çizilmiş gibi görünmesinin sebebi, makine deterjanlarının kuvvetli bazik özellikte olmasıdır.

Kendi Deneyimizi Tasarlayalım!

Bir deney tasarlarken üç önemli değişkene dikkat etmeliyiz. Asitlerin metalleri aşındırdığını kanıtlamak istiyorsak, bağımsız değişkenimiz (bizim değiştirdiğimiz) sıvı türü, yani asit ve saf su olmalıdır. Bağımlı değişkenimiz (sonuç olarak ölçtüğümüz) metalin kütlesindeki değişimdir. Kontrol edilen değişkenlerimiz (sabit tuttuğumuz) ise sıvı miktarı, metalin ilk kütlesi ve temas süresi gibi faktörlerdir.

İki özdeş beherglas alıp, birine asit, diğerine aynı miktarda saf su koyarsınız. Her ikisine de eşit kütlede çinko parçası atıp beklersiniz. Asit içindeki çinkonun aşındığını ve gaz çıkardığını gözlemleyerek hipotezinizi kanıtlarsınız!

auto_awesome

Asit ve Bazların Maddeler Üzerindeki Etkileri: Kendi Deneyimizi Tasarlıyoruz!: Alıştırma Soruları

  1. Soru 1

    1. Asitlerin aşındırıcı etkisinden korunmak için asidik özellikteki sıvıları laboratuvarda hangi malzemeden yapılmış kaplarda saklamak en güvenlidir?

  2. Soru 2

    2. Evlerimizde kullandığımız cam bardakların ve porselen tabakların bulaşık makinesinde zamanla matlaşıp çizildiğini gözlemleriz. Bu durumun bilimsel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  3. Soru 3

    3. 'Asitler mermer yüzeyleri aşındırır.' hipotezini test etmek isteyen bir öğrenci, en doğru deney düzeneğini oluşturmak için hangi iki durumu karşılaştırmalıdır?

  4. Soru 4

    4. Bir araştırmacı 10 gramlık iki özdeş demir parçasını alır. Birini asit çözeltisine, diğerini saf suya atarak 10 dakika bekler. Süre sonunda demir parçalarının kütlelerini tekrar tartar. Bu deneydeki bağımlı değişken (sonuç) aşağıdakilerden hangisidir?

  5. Soru 5

    5. Bir öğrenci X maddesini Y sıvısının içine attığında gaz kabarcıkları çıktığını ve X'in aşındığını görüyor. Daha sonra Z maddesini T sıvısına attığında gaz çıkışı olmuyor fakat Z maddesinin yüzeyinin zamanla matlaştığını fark ediyor. Buna göre X, Y, Z, T maddeleri sırasıyla hangi seçenekteki gibi olabilir?

1 soru daha seni bekliyor

Ücretsiz kaydol; Asit ve Bazların Maddeler Üzerindeki Etkileri: Kendi Deneyimizi Tasarlıyoruz! testini puanlı çöz, XP kazan ve takıldığın yeri yapay zeka öğretmenine sor.

Ücretsiz Kaydol