8. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 7
Sihirli Üretim Fabrikası: Fotosentez
Bitkilerin dışarıdan besin almadan, ışık enerjisini kullanarak kendi besinlerini ve oksijeni nasıl ürettiklerini incelediğimiz heyecan verici bir ders.
Kazanım FB.8.7.1 · 25 dk okuma
Hiç düşündünüz mü, biz insanlar ve hayvanlar acıktığımızda yemek yeriz. Peki ama toprağa bağlı, sessiz sedasız duran bitkiler nasıl büyüyor? Onların mutfağı nerede ve yemeklerini nasıl hazırlıyorlar? Lütfen şimdi hep birlikte bir beyin fırtınası yapalım: Ağzı ve midesi olmayan bir çınar ağacı, nasıl oluyor da tonlarca ağırlığa ulaşabiliyor?
Besin zincirini hatırlayalım. En alt basamakta her zaman 'üreticiler' yani bitkiler bulunur. Bitkiler, hayvanlar gibi dışarıdan hazır besin almazlar; kendi besinlerini kendi içlerinde üretirler. İşte bu eşsiz besin üretim sürecine 'fotosentez' diyoruz.
Fotosentezin Gizli Tarifi
Bir kek yapmak için un, şeker ve yumurtaya ihtiyacımız olduğu gibi, bitkilerin de besin üretebilmek için üç temel malzemeye ihtiyacı vardır: Havadan yapraklarıyla aldıkları karbondioksit, topraktan kökleriyle çektikleri su ve tabii ki bu muazzam sistemi çalıştıracak enerji kaynağı olan ışık.
Fotosentez Olmasaydı Ne Olurdu?
Fotosentez ile bitkilerin besin üretimi arasında kusursuz bir nedensel ilişki vardır. Bitki fotosentez yapamazsa besin üretemez ve büyüyemez. Bu sistemin hayatımızdaki rolünü şöyle özetleyebiliriz:
- Üreticiler ürettikleri besinleri yaprak ve köklerinde depolarlar. Bizler bu bitkileri yediğimizde aslında paketlenmiş Güneş enerjisini vücudumuza almış oluruz.
- Süreç sırasında ortaya çıkan oksijen atmosfere salınır ve tüm canlıların nefes almasını, dolayısıyla yaşamasını sağlar.
- Havadaki zararlı karbondioksit miktarını azalttıkları için atmosferin temizlenmesine katkıda bulunurlar.