3. Sınıf Fen Bilimleri · Ünite 5
Kuvvetin Sihirli Dünyası: İtme, Çekme ve Şekil Değiştirme
Kuvvetin varlıklar üzerindeki etkilerini (itme, çekme, hızlanma, şekil değiştirme) gözlemleyerek ve tahminler yürüterek öğreneceğimiz eğlenceli bir fen dersi.
Kazanım FB.3.5.2 · 30 dk okuma
Kuvvet Nedir?
Sabah uyanıp yorganınızı üstünüzden attığınızda, kapıyı açtığınızda veya çantanızı sırtınıza taktığınızda ne yapıyorsunuz? Aslında her gün farkında olmadan kuvvet kullanıyorsunuz! Kuvvet, cisimleri hareket ettiren, durduran veya şeklini değiştiren itme ve çekme etkisidir.
İtme ve Çekme Kuvveti
- İtme Kuvveti: Çekmeceyi kapatmak, topa vurmak, market arabasını sürmek. • Çekme Kuvveti: Çekmeceyi açmak, ağaçtan elma koparmak, köpeğimizin tasmasını tutmak.
Kuvvetin Cisimler Uzerindeki Etkileri
Kuvvet sadece cisimleri hareket ettirmekle kalmaz, hareketlerine farkli yonler de verebilir. Gelin birlikte gozlemleyelim:
- Hizlanma ve Yavaslama: Bisiklet surerken pedallari daha hizli cevirirsek hizlaniriz. Frene basarsak yavaslar ve dururuz. • Yon Degistirme: Bize dogru gelen bir voleybol topuna ellerimizle vurdugumuzda topun gittigi yonu degistiririz. • Donme ve Sallanma: Parktaki salincagi itersek sallanma hareketi baslar. Ruzgar gulu ise ruzgarin itmesiyle donme hareketi yapar.
Kuvvet Sekil Degistirebilir mi?
Elinize bir oyun hamuru alin ve parmaginizla bastirin. Ne oldu? Oyun hamurunun sekli degisti! Kuvvet uygulayarak bazi cisimlerin seklini degistirebiliriz.
- Sunger, paket lastigi ve yay gibi cisimler esnektir. Kuvvet uygulandiginda sekil degistirir ancak kuvvet kalktiginda eski hallerine donerler. • Oyun hamuru, kagit ve teneke kutu gibi cisimler esnek degildir. Kuvvet uygulandiginda sekilleri kalici olarak degisir.
Tahmin Edelim ve Sonuc Cikaralim
Bir futbol topu dururken ona hafifce vurursak hareket eder. Peki, duvara dogru hizla atarsak ne olur? Duvara carpip yon degistirmesini bekleriz degil mi? Bilim insanlari da tipki sizin gibi once tahmin eder, sonra deneyerek gozlem yaparlar. Gozlem verilerini karsilastirarak tahminlerinin dogru olup olmadigini sorgularlar.