4. Sınıf Matematik · Ünite 3
Açıların Gizemli Dünyası: Dik, Dar ve Geniş Açılar
Dik açıyı referans alarak açıları tanıyacak, kolların uzunluğunun açıyı değiştirmediğini eğlenceli örneklerle keşfedeceğiz.
Kazanım MAT.4.3.7 · 20 dk okuma
Merhaba sevgili açı dedektifi! Bugün seninle çevremizdeki nesnelerin köşelerinde saklanan açıları bulacağız. Kapıyı açtığında, makası kullandığında veya en sevdiğin kitabı araladığında aslında hep bir 'açı' oluşturduğunu biliyor muydun?
Açı Nedir?
Açı, aynı noktadan çıkan iki düz çizginin (ışının) arasında kalan açıklıktır. Bu çizgilere 'açının kolları' deriz.
En Güvenilir Hakemimiz: Dik Açı
Açıları sınıflandırmak için bir ölçüye, bir hakeme ihtiyacımız var. Bizim hakemimiz 'Dik Açı'. Dik açı, bir karenin veya dikdörtgenin köşesi gibidir. Matematik defterinin köşesi, odanın duvarlarının birleştiği yer birer dik açıdır. Dik açıyı içinde küçük bir kare ve nokta ile gösteririz.
Dar ve Geniş Açıları Tanıyalım
Şimdi hakemimiz dik açıyı kullanarak diğer açıları adlandıralım. Eğer bir açının açıklığı dik açıdan daha KÜÇÜK (daha kapalı) ise, ona 'Dar Açı' diyoruz. Mesela bir dilim pizzanın ucu veya azıcık açılmış bir pencere dar açıdır. Eğer açının açıklığı dik açıdan daha BÜYÜK (daha açık) ise, ona da 'Geniş Açı' diyoruz. Geriye doğru yaslanmış bir dinlenme koltuğu veya tamamen açılmış bir yelpaze geniş açıdır.
Özetleyelim
- Dik Açı: Referansımızdır, karenin köşesi gibidir.
- Dar Açı: Dik açıdan daha az açılmış açılardır.
- Geniş Açı: Dik açıdan daha fazla açılmış açılardır.
Açıların Gizemli Dünyası: Dik, Dar ve Geniş Açılar: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdaki nesnelerden hangisi 'Dik Açı' modeline en uygun örnektir?
- A) Hafif aralanmış bir pencere
- B) Kare şeklindeki bir masanın köşesi
- C) Tamamen açılmış bir makas
- D) Yarım dilimlenmiş yuvarlak bir yaş pasta
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kare şeklindeki bir masanın köşesi
Kare ve dikdörtgen şeklindeki nesnelerin köşeleri her zaman dik açıdır. Bu nedenle masanın köşesi dik açıya örnektir.
2. Açıklığı dik açıdan daha küçük olan açılara ne ad verilir?
- A) Geniş Açı
- B) Doğru Açı
- C) Dar Açı
- D) Düz Açı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Dar Açı
Dik açıyı referans aldığımızda, ondan daha kapalı veya daha küçük olan açılara 'Dar Açı' deriz.
3. Elif, defterine bir dar açı çiziyor. Daha sonra bu açının kollarını cetvelle 5 santimetre daha uzatıyor. Açının yeni durumu hakkında ne söylenebilir?
- A) Kolları uzadığı için geniş açı olur.
- B) Açının çeşidi değişmez, hala dar açıdır.
- C) Kolları uzadığı için dik açı olur.
- D) Açı tamamen kaybolur.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Açının çeşidi değişmez, hala dar açıdır.
Bir açının kollarının uzaması veya kısalması açının açıklığını (dönme miktarını) değiştirmez. Dar açı yine dar açı olarak kalır.
4. Saat tam 03.00 iken akrep ile yelkovan arasındaki açı bir 'Dik Açı'dır. Peki saat tam 05.00 olduğunda akrep ile yelkovan arasındaki açı ne çeşittir?
- A) Dar Açı
- B) Dik Açı
- C) Geniş Açı
- D) Belirlenemez
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Geniş Açı
Saat 03.00'te açı tam 90 derecelik dik açıdır. Saat 05.00 olduğunda akrep ile yelkovan arasındaki açıklık dik açıdan daha büyük hale gelir. Bu yüzden geniş açı olur.
5. Kerem, dik açı şeklinde duran (L şeklinde) bir dizüstü bilgisayarın ekranını arkaya doğru biraz daha iterek yatırmıştır. Bilgisayar ekranı ile klavye kısmı arasında oluşan yeni açı hangisidir?
- A) Geniş Açı
- B) Dar Açı
- C) Dik Açı
- D) Sıfır Açı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Geniş Açı
Başlangıçta ekran dik açı konumundadır. Ekran geriye doğru itildiğinde açıklık dik açıdan daha büyük hale geleceği için yeni açı geniş açı olur.