4. Sınıf Matematik · Ünite 1
Katlanmış Kâğıtlardan Eşit Paylaşımlara: Denk Kesirlerin Sırrı
Kâğıt katlayarak ve günlük hayattan lezzetli örneklerle denk kesirleri keşfediyoruz. Farklı sayılardaki parçaların aslında nasıl aynı miktarı ifade ettiğini öğreneceğiz!
Kazanım MAT.4.1.7 · 40 dk okuma
Hoş Geldin Kesir Dedektifi!
Hiç aynı resmi gösteren ama biri 4 parçalı, diğeri 8 parçalı iki farklı yapboz gördün mü? İkisini de tamamladığında aynı harika resmi görürsün, sadece birinin parçaları daha küçüktür. İşte matematikte kesirlerde de tam olarak böyle sihirli bir durum vardır!
Kâğıt Katlama Macerası
Şimdi eline dikdörtgen şeklinde uzun bir kâğıt şerit aldığını hayal et. Bu kâğıdı tam ortadan ikiye katla ve aç. Kâğıdın kaç eş parçaya bölündü? İki! Bir parçasını boyarsan, kâğıdın yarısını boyamış olursun. Bunu matematikte şu şekilde gösteririz:
Şimdi aynı kâğıdı ortadan ikiye katla, sonra açmadan bir kez daha ikiye katla. Kâğıdını açtığında 4 eş parça göreceksin. O ilk boyadığın kısım artık 2 küçük parçadan oluşuyor, değil mi? Ama boyalı alanın toplam büyüklüğü hiç değişmedi!
Hadi bir kez daha katlayalım! Açtığında tam 8 eş parçan olacak. Başlangıçta boyadığın o yarım kısım, şimdi tam 4 küçük parçaya dönüştü.
Günlük Hayattan Bir Lezzet: Pizzayı Kim Nasıl Yedi?
Ali, Ayşe ve Can aynı boyutta birer tane pizza sipariş ettiler. Ali pizzasını 2 dilime böldü ve 1 dilimini yedi. Ayşe pizzasını 4 dilime böldü ve 2 dilimini yedi. Can ise pizzasını 8 dilime böldü ve 4 dilimini yedi.
Sence en çok pizzayı kim yedi? Cevap: Hepsi aynı miktarda pizza yedi! Çünkü yarım pizza; 4 parçadan 2'sine veya 8 parçadan 4'üne eşittir. Eşit paylaşımlarda parça sayısı artsa da senin payına düşen toplam miktar aynı kalabilir.
Denkliği Nasıl Buluruz?
Bir kesrin payını (üstteki sayı) ve paydasını (alttaki sayı) aynı sayıyla çarparsak, o kesre denk yeni bir kesir buluruz. Tıpkı kâğıdı her katladığımızda parça sayısının iki katına çıkması gibi!
Katlanmış Kâğıtlardan Eşit Paylaşımlara: Denk Kesirlerin Sırrı: Alıştırma Soruları
1. Aşağıdaki kesirlerden hangisi 'yarım' miktarını ifade eden 1/2 kesrine denktir?
- A) 1/3
- B) 2/4
- C) 3/4
- D) 4/5
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 2/4
1/2 kesrinin payını ve paydasını 2 ile çarparsak 2/4 elde ederiz. İkisi de bir bütünün yarısını ifade eder.
2. Ece, bir elmanın yarısını (1/2) yedi. Kardeşi Ege de ablasıyla tam olarak aynı miktarda elma yemek istiyor ama onun elması 4 eş parçaya bölünmüş durumda. Ege kaç parça elma yemelidir?
- A) 1
- B) 2
- C) 3
- D) 4
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 2
Elmanın yarısı, 4 parçaya bölünmüş bir elmanın 2 parçasına eşittir. Bu yüzden 1/2 = 2/4'tür.
3. Bir kâğıdı 3 eş parçaya katlayıp 1 parçasını boyarsan 1/3 kesrini elde edersin. Aynı büyüklükteki kâğıdı 6 eş parçaya katlasaydın, aynı büyüklükte bir alanı boyamak için kaç küçük parçayı boyaman gerekirdi?
- A) 1
- B) 2
- C) 3
- D) 4
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 2
Kâğıdı 6 parçaya böldüğümüzde parça sayısı 2 katına çıkar. Bu yüzden 1/3 kesrine denk olan kesir 2/6'dır. 2 parçayı boyamalıyız.
4. Aşağıdaki kesirlerden hangisi diğerlerinden FARKLI bir miktarı temsil eder? (Hangisi diğerlerine denk değildir?)
- A) 1/2
- B) 2/4
- C) 4/8
- D) 4/10
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 4/10
1/2, 2/4 ve 4/8 kesirlerinin hepsi yarımı ifade eder. Ancak 4/10 yarım değildir (10'un yarısı 5'tir).
5. Zeynep'in 12 eş kareden oluşan bir çikolatası var. Çikolatasının 1/4'ünü arkadaşına vermek istiyor. Zeynep arkadaşına kaç kare çikolata vermelidir?
- A) 2
- B) 3
- C) 4
- D) 6
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 3
1/4 kesrinin paydasını 12 yapmak için hem payı hem paydayı 3 ile çarparız. 1x3=3 ve 4x3=12 olur. Yani 1/4 = 3/12'dir. Zeynep 3 kare vermelidir.